Yapay zekâ uyarısı. Bu sunum yapay zekâ (YZ) araçlarının desteğiyle hazırlanmıştır. YZ hata yapabilir; metinler, şemalar, dozlar, ürün bilgileri ve hesaplayıcı sonuçları eksik, hatalı ya da güncelliğini yitirmiş olabilir. İçerik yalnız eğitim amaçlıdır; hekim değerlendirmesinin, tanı ve tedavi kararlarının yerine geçmez. Bilgiler kullanılmadan önce güncel kısa ürün bilgisi (TİTCK), ilgili kılavuzlar ve kurum protokolleriyle doğrulanmalıdır. Bilgilerin kullanımından doğan sorumluluk kullanıcıya aittir.
90 makale (nefroloji, dahiliye, hipertansiyon; sıvı-elektrolit ve asit-baz konu taramasıyla), her biri bir sayfada: ne yapıldı, ne bulundu, klinik pratiğe etkisi ne — ve öne çıkan makalelerin ardından bir Bağlam sayfası: destekleyen ve desteklemeyen literatür. Tarama: 24 derginin PubMed'e giriş tarihi Ekim 2026 olan kayıtları + elektrolit/asit-baz başlık taraması.
Nefroloji ve iç hastalıkları uzmanları için · Hazırlayan: Prof. Dr. Savaş Öztürk · Kaynak: PubMed (NLM) · Otomatik üretim: tam metin okunmadı; klinik yorumlar ve Türkiye ilaç erişim notları doğrulanmalıdır
Aylık literatür özeti: Ekim 2026. Bu ay on dokuz nefroloji ve dahiliye dergisi, beş hipertansiyon dergisi ve sıvı-elektrolit konu taramasından PubMed'e giren 90 makale var. Her makale bir sayfada: ne yapıldı, ne bulundu ve klinik pratiğe etkisi ne. Öne çıkan makalelerin ardından bir bağlam sayfası var: o bulguyu destekleyen ve desteklemeyen başka çalışmalar. Sonraki üç sayfa içindekiler; her makale iki puanla değerlendirildi, satıra tıklayınca makaleye gidilir. Bütün özetler yalnızca özet metinlerine dayanıyor; tam metin okunmadı.
İçindekiler · 1/3
90 makale, 10 bölüm — iki puanla
★★★★★ literatüre katkı★★★★★ klinik pratiğe etkisatıra tıkla → makale · bölüm adına tıkla → bölüm
01Ayın Öne Çıkanları6 makale
01ABH: aralıklı HD vs CKRT (ICRAKI)★★★★★★★★★☆
02IgAN: sibeprenlimab, 24 ay eGFR (VISIONARY)★★★★★★★★☆☆
03IgAN: atasisept, 2 yıl eGFR (ORIGIN 3)★★★★★★★★☆☆
04SGLT2i ve Hb, demir, EPO: meta-analiz★★★☆☆★★★☆☆
05HD sekonder HPT: iv upasikalset (PATH-1/2)★★★★☆★★★☆☆
06IgAN: ravulizumab faz 3 ara analizi★★★★☆★★★☆☆
02Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi16 makale
07HDF vs HD: PRO alt grupları (CONVINCE)★★★☆☆★★☆☆☆
08HD + yeni AF: apiksaban vs varfarin★★★★☆★★★★☆
09Diyalizde ASKVH sonrası statin (REIN)★★★★☆★★★☆☆
10HD: kısa mesajla diyet ve IDWG (KIDNEYTEXT)★★☆☆☆★★★☆☆
11Üremik kaşıntı: nabilon çapraz RKÇ★★☆☆☆★☆☆☆☆
12HD: asetatsız diyalizat, PEW ve kas★★★☆☆★★☆☆☆
13HD: sevelamer vs CaCO₃, pCS ve CAVI★★☆☆☆★★☆☆☆
14Diyaliz: lantan vs sevelamer, MACE (CRDS)★★★★☆★★★☆☆
15HD: CVK vs AV erişim, mortalite eğilimi★★★★☆★★★☆☆
16PD kateteri takılırken eGFR ve komplikasyon★★★☆☆★★★☆☆
17PD'ye geçişte engeller: nitel derleme★★☆☆☆★★★☆☆
18PD: düşük sodyumlu (Na 126) solüsyon★★★☆☆★★☆☆☆
19PD: peritonit sonrası tekrar riski faktörleri★★★☆☆★★★☆☆
20Diyaliz: hemşire uygulamalı CFS ve mortalite★★★☆☆★★★★☆
21HD: uromodulin ile artık böbrek fonksiyonu★★★☆☆★★★☆☆
22SDBY'de afet ve tehlike maruziyeti derlemesi★★☆☆☆★★★☆☆
30İleri KBH: ulaşılan SKB ve MACE (İsveç)★★★☆☆★★★☆☆
31KBH 3b–4: lantan ile fosfor-kalsiyum dengesi★★☆☆☆★★☆☆☆
32HD: denosumab ve HRpQCT kemik mikromimarisi★★☆☆☆★★★☆☆
33Kalsifilaksi: hedef olarak K vitamini★★☆☆☆★★☆☆☆
34ADPKD: empagliflozin pilot RKÇ★★★★☆★★★☆☆
35ADPKD: tuz yükü, amilorid ve damar sertliği★★★☆☆★★★☆☆
36Pediatrik ADPKD: tolvaptan 2 yıllık uzatma★★★☆☆★★☆☆☆
37Kanser + KBH'de anemi: ASON bildirisi★★★★☆★★★☆☆
İçindekiler. Her satırda makalenin kısa adı ve iki puan var: soldaki altın yıldızlar literatüre katkı, sağdaki yeşil yıldızlar klinik pratiğe etki. Bir satıra tıklayınca doğrudan o makaleye gidilir; bölüm başlığına tıklayınca bölümün başına.
İçindekiler · 2/3
90 makale, 10 bölüm — iki puanla
★★★★★ literatüre katkı★★★★★ klinik pratiğe etkisatıra tıkla → makale · bölüm adına tıkla → bölüm
04Glomerüler Hastalıklar13 makale
38IgAN: povetasisept faz 3 ara analizi★★★★☆★★★☆☆
39MN: obinutuzumab vs takrolimus (yorum)★☆☆☆☆★★☆☆☆
40EGPA idamesi: rituksimab vs azatiyoprin★★★★☆★★★☆☆
41IgAN: SGLT2i zemininde TRF budesonid★★★☆☆★★★☆☆
42IgAN: iptakopan 48 aylık uzatma verisi★★★☆☆★★★☆☆
43IgAN: ravulizumab ve idrar biyobelirteçleri★★★☆☆★☆☆☆☆
44Anti-GBM: ekulizumab faz II★★★☆☆★★☆☆☆
45MPGN: GWAS'ta UBD lokusu (Çin)★★★☆☆★☆☆☆☆
46IgAN: mikroanjiyopati ve immünsüpresyon yanıtı★★★☆☆★★★☆☆
47SDBY'de IgAN vs DBH: sağkalım ve liste★★★☆☆★★☆☆☆
48MN: belimumab + rituksimab (REBOOT A)★★☆☆☆★★☆☆☆
49ISGD: glomerüler hastalık merkez sertifikası★★☆☆☆★★☆☆☆
50AAV kılavuzları: AGREE II değerlendirmesi★★☆☆☆★★☆☆☆
05Böbrek Transplantasyonu8 makale
51Nakil sonrası osteoporoz tedavisi: meta-analiz★★★☆☆★★★☆☆
52Nakil: HLA moleküler uyumsuzluk ve risk★★☆☆☆★★☆☆☆
53Yüksek sensitize adayda HLA delisting★★☆☆☆★★★☆☆
54Canlı verici sonrası gebelik ve preeklampsi★★★★☆★★★★☆
06Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi6 makale
59Kolşisin ve perioperatif ABH: COP-AF★★★★☆★★☆☆☆
60Septik şokta intraoperatif dobutamin ve ABH★★★★☆★★★☆☆
61Nakil sonrası Ringer laktat vs SF+dekstroz★★★☆☆★★★★☆
62Yoğun bakımda sıvı pratiği: creep sıvılar★★★☆☆★★☆☆☆
63ABH'de spot UPCR/UACR güvenilirliği★★★☆☆★★★★☆
64ADHF'de böbrek işlevi ve diüretik direnci★★☆☆☆★★★☆☆
07Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz9 makale
65DIAMOND: patiromer, eGFR ve K⁺ alt grupları★★☆☆☆★★☆☆☆
66HD'de bireysel SZC titrasyonu ve K⁺ kontrolü★★☆☆☆★★★☆☆
67POTCAST: potasyum artırıcı rejimler★★☆☆☆★★☆☆☆
68IV demir: FCM vs FDI ve hipofosfatemi★★★☆☆★★★★☆
69Hiponatremi: %3 salin bolus vs infüzyon★★☆☆☆★★★☆☆
70PPI kullanımı ve hiponatremi riski★★★☆☆★★★☆☆
71SGLT2i/GLP-1 RA ve hiponatremi riski★★★☆☆★★☆☆☆
72Yanık YBÜ: hipernatremi ve MAKE★★★☆☆★★★☆☆
73CAR-T sonrası hipofosfatemi★★★☆☆★★☆☆☆
İçindekilerin ikinci sayfası: Glomerüler Hastalıklar, Böbrek Transplantasyonu, Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi, Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz.
İçindekiler · 3/3
90 makale, 10 bölüm — iki puanla
★★★★★ literatüre katkı★★★★★ klinik pratiğe etkisatıra tıkla → makale · bölüm adına tıkla → bölüm
?Kendinizi sınayın · 15 olgu + 15 bilgi güncelleme30 soru
İçindekilerin üçüncü sayfası: Hipertansiyon, Sağlık Hizmeti, Eşitlik ve Yöntem, Derlemeler, Temel Bilim ve Görsel Olgular. Sonda otuz soruluk Kendinizi sınayın bölümü var.
Bu ay
90 makale · 10 bölüm · 52 bağlam sayfası
#
Bölüm
n
01
Ayın Öne Çıkanları
6
02
Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi
16
03
KBH Tedavisi ve Kardiyorenal Koruma
15
04
Glomerüler Hastalıklar
13
05
Böbrek Transplantasyonu
8
06
Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi
6
07
Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz
9
08
Hipertansiyon
9
09
Sağlık Hizmeti, Eşitlik ve Yöntem
4
10
Derlemeler, Temel Bilim ve Görsel Olgular
4
Dergiler: AJKD (10), JASN (9), Clin Kidney J (9), Kidney International (8), NDT (8), Kidney Medicine (7), Kidney Int Reports (6), N Engl J Med (5), JAMA (5), CJASN (5), J Hypertens (3), Ann Intern Med (2), Kidney360 (2), Am J Nephrol (1), BMC Nephrol (1), Europace (1), Hosp Pharm (1), Am J Emerg Med (1), Clin Pharmacol Ther (1), Anaesth Crit Care Pain Med (1), J Am Heart Assoc (1), Am J Hypertens (1), J Clin Hypertens (Greenwich) (1), JAMA Intern Med (1).
RKÇ 29Kohort 33Derleme 19Kılavuz 5Temel 2Yorum 2
Öne çıkanlar (puanlara göre)Literatüre en çok katkı:ABH: aralıklı HD vs CKRT (ICRAKI); IgAN: sibeprenlimab, 24 ay eGFR (VISIONARY); IgAN: atasisept, 2 yıl eGFR (ORIGIN 3) Klinik pratiğe en çok etki:ABH: aralıklı HD vs CKRT (ICRAKI); HD + yeni AF: apiksaban vs varfarin; Diyaliz: hemşire uygulamalı CFS ve mortalite
PuanlamaLiteratüre katkı (altın yıldız, 1–5): 5 dönüm noktası/ilk · 4 önemli yeni veri · 3 destekleyici veri · 2 küçük seri/derleme · 1 yorum/görsel/özetsiz. Klinik pratiğe etki (yeşil yıldız, 1–5): 5 bugün pratiği değiştirir · 4 bugün uygulanabilir · 3 düşünceyi etkiler/seçilmiş hastada · 2 ileride/hatırlatıcı · 1 karşılığı yok.
Nasıl kullanılır→ ileri · A anlatım · N notlar · O genel · İ içindekiler · K kısaltmalar · makale sayfasındaki "Bağlam ›" literatür sayfasına gider. Sonda Kendinizi sınayın · 30 soru.
Bu ayın haritası. 90 makale 10 bölümde; öne çıkan makalelerin bir de bağlam sayfası var. Kanıt türleri renkli etiketlerle işaretli. Puanlara göre öne çıkanları bu sayfada görülebilir. Puanlama kutusunda iki puanın ölçütleri özetlenmiştir: literatüre katkı ve klinik pratiğe etki, her biri bir ile beş arasında.
01
Ayın Öne Çıkanları
Ayın en yüksek puanlı makaleleri: ABH'de KRT yöntemi, IgAN'de üç faz 3 çalışması, SGLT2 inhibitörü ve hemoglobin, HD'de upasikalset.
6 makale
Birinci bölüm: ayın öne çıkanları. Yoğun bakımda akut böbrek hasarında aralıklı hemodiyaliz ile sürekli tedavinin karşılaştırıldığı randomize çalışma, IgA nefropatisinde sibeprenlimab, atasisept ve ravulizumab faz üç verileri, SGLT2 inhibitörlerinin hemoglobin ve demir göstergelerine etkisi ve hemodiyalizde damar içi upasikalset.
RKÇN Engl J Med · 14 Ekim 2026 · Çok merkezli, açık etiketli eşdeğerlik RKÇ (ICRAKI) · n=554 · 90 gün · ara analizlerle erken durdurulduLiteratüre katkı★★★★★Klinik etki★★★★☆
Intermittent or Continuous Renal-Replacement Therapy in Acute Kidney Injury
Soru: KRT endikasyonu olan kritik ABH'li erişkinde başlangıç yöntemi aralıklı HD mi, CKRT mi? Birincil sonlanım: 90. günde MAKE (ölüm, KRT bağımlılığı ya da kreatinin bazalin >%25 üstü).
Aralıklı HD'de süregen mortalite sinyali → erken durdurma. MAKE %78,1 vs %71,6 (düzeltilmiş mutlak risk farkı 6,28 puan; %95 GA −1,22 ile 13,79): eşdeğerlik gösterilemedi.
90. gün ölüm %63,1 vs %53,5; KM tahmini %63,3 vs %53,6, HR 1,30 (%95 GA 1,04–1,63).
En sık komplikasyon hipotansiyon: %68,8 vs %66,5; gruplar benzer.
Klinik pratiğe etkisiYoğun bakım ABH konsültasyonlarında, olanak varsa CKRT ile başlamak için güçlü bir RKÇ gerekçesi doğdu. Ancak çalışma erken durduruldu ve mortalite ikincil sonlanım; hemodinamisi stabil hastada aralıklı HD'yi dışlamıyor. Yoğun bakım ekipleriyle ortak başlangıç algoritmasını gözden geçirmek ve asistan eğitimine eklemek bugün yapılabilir.
SınırlılıkAçık etiket; erken durdurma etki büyüklüğünü abartabilir; mortalite ikincil sonlanım ve hipotansiyon benzer, mekanizma belirsiz.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · ICRAKI Kritik ABH'de aralıklı HD vs CKRT RKÇ'si · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · HD Hemodiyaliz · CKRT / KRT / RRT Sürekli böbrek replasman tedavisi / böbrek replasman tedavisi · MAKE Majör advers böbrek olayları (ölüm, KRT bağımlılığı, kalıcı fonksiyon kaybı) · GA Güven aralığı · KM Kaplan-Meier (sağkalım tahmini) · HR Tehlike oranı
Bu ayın açılışı New England Journal of Medicine'den, ICRAKI çalışması. Soru şu: böbrek replasman tedavisi endikasyonu olan kritik hastalıklı akut böbrek hasarında başlangıçta aralıklı hemodiyaliz mi, sürekli tedavi mi? Beş yüz elli dört hasta randomize edildi. Ara analizlerde aralıklı hemodiyaliz kolunda süregen bir mortalite sinyali görülünce çalışma erken durduruldu. Doksanıncı günde majör böbrek olayı yüzde yetmiş sekiz virgül bir ile yüzde yetmiş bir virgül altı; eşdeğerlik gösterilemedi. Ölüm yüzde altmış üç virgül bir ile yüzde elli üç virgül beş, risk oranı bir virgül otuz. Hipotansiyon iki kolda benzerdi. Mesaj: yoğun bakımda olanak varsa sürekli tedaviyle başlamak için güçlü bir gerekçe. Ama erken durdurulan çalışmalar etkiyi abartabilir ve mortalite ikincil sonlanımdır.
Bağlam makale 01 · N Engl J Med · literatürle ilişkisi
ABH: aralıklı HD vs CKRT (ICRAKI)
Destekleyen
Renal Replacement Therapy Modality in the ICU and Renal Recovery at Hospital DischargeCrit Care Med 2018 · PMID 29088005 Fransa ulusal veri tabanında 25.750 ABH-KRT hastasında başlangıç yöntemi olarak aralıklı HD, taburculukta böbrek iyileşmesinde düşük olasılıkla ilişkiliydi (OR 0,910; %95 GA 0,834–0,992); fark klinik olarak sınırlı.
Desteklemeyen / nüans katan
Continuous renal replacement therapy versus intermittent hemodialysis in intensive care patients: impact on mortality and renal recoveryIntensive Care Med 2016 · PMID 27260258 OUTCOMEREA kohortunda 1360 KRT hastasında marjinal yapısal modelle 30. gün ölüm ve diyaliz bağımlılığı bileşiğinde CKRT ile aralıklı HD arasında fark yoktu (HR 1,00; %95 GA 0,77–1,29).
SentezAralıklı HD'de daha kötü böbrek sonlanımı yönündeki bulgu, aralıklı HD ile daha düşük böbrek iyileşmesi bildiren büyük gözlemsel verilerle aynı yöndedir; ancak marjinal yapısal modellerle yapılan kohortlar genel popülasyonda fark saptamamıştır. Bu çalışma, eşdeğerliği gösteremeyen ve mortalite sinyaliyle erken durdurulan bir RKÇ olarak önceki gözlemsel çelişkiye randomize kanıt ekler; erken durdurmanın etki büyüklüğünü abartabileceği ve birincil sonlanımın eşdeğerlik testi olduğu akılda tutulmalıdır.
KısaltmalarABH Akut böbrek hasarı (AKI) · HD Hemodiyaliz · CKRT / KRT / RRT Sürekli böbrek replasman tedavisi / böbrek replasman tedavisi · ICRAKI Kritik ABH'de aralıklı HD vs CKRT RKÇ'si · ABH-KRT Akut böbrek hasarında böbrek replasman tedavisi · OR Olasılık oranı · GA Güven aralığı · OUTCOMEREA Fransız yoğun bakım kohort veritabanı · HR Tehlike oranı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
01‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Aralıklı HD'de daha kötü böbrek sonlanımı yönündeki bulgu, aralıklı HD ile daha düşük böbrek iyileşmesi bildiren büyük gözlemsel verilerle aynı yöndedir; ancak marjinal yapısal modellerle yapılan kohortlar genel popülasyonda fark saptamamıştır. Bu çalışma, eşdeğerliği gösteremeyen ve mortalite sinyaliyle erken durdurulan bir RKÇ olarak önceki gözlemsel çelişkiye randomize kanıt ekler; erken durdurmanın etki büyüklüğünü abartabileceği ve birincil sonlanımın eşdeğerlik testi olduğu akılda tutulmalıdır. Destekleyen: Crit Care Med 2018, Fransa ulusal veri tabanında 25.750 ABH-KRT hastasında başlangıç yöntemi olarak aralıklı HD, taburculukta böbrek iyileşmesinde düşük olasılıkla ilişkiliydi (OR 0,910; %95 GA 0,834–0,992); fark klinik olarak sınırlı. Nüans: Intensive Care Med 2016, OUTCOMEREA kohortunda 1360 KRT hastasında marjinal yapısal modelle 30. gün ölüm ve diyaliz bağımlılığı bileşiğinde CKRT ile aralıklı HD arasında fark yoktu (HR 1,00; %95 GA 0,77–1,29).
RKÇN Engl J Med · 22 Ekim 2026 · Faz 3 plasebo kontrollü RKÇ (VISIONARY) · n=510 · 24 ay · sc 400 mg, 4 haftada bir · nihai analizLiteratüre katkı★★★★★Klinik etki★★★☆☆
Sibeprenlimab in IgA Nephropathy - Final Phase 3 Trial Analysis
Erişkin IgAN; anti-APRIL monoklonal antikor sibeprenlimab sc 400 mg vs plasebo. 9. ay proteinüri sonucu önceden bildirilmişti; burada eGFR sonlanımları.
24 aylık yıllık eGFR eğimi +0,3 vs −4,2 mL/dk/1,73 m²/yıl; fark 4,5 (%95 GA 3,6–5,4; p<0,001). 24. ay eGFR değişim farkı 9,2 mL/dk/1,73 m².
Bileşik böbrek sonlanımı 1 hasta (%0,4) vs 28 hasta (%11,2); HR 0,029 (%95 GA 0,004–0,214; p<0,001).
Advers olay %90,7 vs %90,0; ciddi advers olay %8,1 vs %12,7; ciddi enfeksiyon %1,9 vs %4,0; ölüm yok.
Klinik pratiğe etkisiIgAN'de APRIL blokajı artık yalnız proteinüride değil, 24 aylık eGFR eğiminde de plaseboya belirgin üstünlük gösterdi; glomerüler hastalık polikliniklerinde yüksek riskli hastalar için güçlü bir aday. Bugün değişen sınırlı: Türkiye'de erişim ve SGK geri ödemesi netleşmeli. Biyopsi kayıtlı IgAN kohortlarında eGFR eğimini hesaplayıp olası aday hastaları belirlemek yararlı olur.
SınırlılıkÖzette destek tedavi ve körlük ayrıntısı yok; bileşik olay sayısı az, 24 ay sert böbrek sonlanımı için kısa.
Türkiye'de erişimSibeprenlimab Kasım 2025'te IgAN için FDA hızlandırılmış onayı aldı. Türkiye'de fiyat listesi kaydı bulunamadı; TİTCK ruhsat/SGK geri ödeme durumu doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · VISIONARY Sibeprenlimab vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · IgA İmmünglobulin A · IgAN IgA nefropatisi · APRIL Proliferasyonu indükleyen ligand (B hücre sağkalım sitokini; IgAN hedefi) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · GA Güven aralığı · HR Tehlike oranı · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · FDA ABD Gıda ve İlaç Dairesi · TİTCK Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
IgA nefropatisinde iki büyük faz üç çalışmanın nihai sonuçları bu ay aynı sayıda yayımlandı. İlki VISIONARY: APRIL sitokinini bloke eden sibeprenlimab, dört haftada bir deri altı dört yüz miligram, plaseboyla karşılaştırıldı. Beş yüz on hasta. İki yıllık yıllık eGFR eğimi ilaçla artı sıfır virgül üç, plaseboda eksi dört virgül iki; fark yılda dört virgül beş mililitre. Bileşik böbrek sonlanımı ilaç kolunda yalnızca bir hastada, plaseboda yirmi sekiz hastada görüldü. Ciddi advers olaylar ve ciddi enfeksiyonlar ilaç kolunda sayısal olarak daha az, ölüm yok. Yüksek riskli IgA nefropatisinde güçlü bir aday; ama Türkiye'de erişim ve geri ödeme henüz netleşmiş değil.
Bağlam makale 02 · N Engl J Med · literatürle ilişkisi
IgAN: sibeprenlimab, 24 ay eGFR (VISIONARY)
Destekleyen
Randomized Phase 2 Trial of Telitacicept in Patients With IgA Nephropathy With Persistent ProteinuriaKidney Int Rep 2022 · PMID 36938094 Faz 2 RKÇ'de (n=44) BLyS/APRIL'i nötralize eden telitasisept 240 mg 24 haftada proteinüriyi başlangıca göre %49 azalttı (p=0,013); eGFR izlemde stabil kaldı, advers olaylar gruplar arasında benzerdi.
Desteklemeyen / nüans katan
Efficacy and safety of BAFF/APRIL-pathway inhibitors versus placebo in adults with IgA nephropathy: a systematic review with pairwise and network meta-analysisBMC Nephrol 2026 · PMID 42587279 Yedi RKÇ'lik (1590 erişkin) ağ meta-analizinde BAFF/APRIL inhibitörleri proteinüriyi belirgin azalttı, eGFR farkı küçüktü (+0,21; %95 GA 0,04–0,38); kalıcı böbrek korunması ve nadir riskler için daha uzun izlem gerekli görüldü.
SentezAPRIL/BAFF yolunu hedefleyen ajanlarla proteinüri ve eGFR stabilizasyonu yönündeki bulgular, farklı grupların telitasisept verileriyle uyumludur. Bu analiz, 24 aylık eGFR eğimi ve bileşik böbrek sonlanımı bildirerek önceki kısa süreli proteinüri ağırlıklı kanıtın ötesine geçer; ancak meta-analizler kalıcı korunma ve nadir enfeksiyon/immün riskler için uzun izlem gereğini vurgular. Kanıt düzeyi yüksektir (faz 3 RKÇ), sert sonlanım verisi henüz sınırlıdır.
KısaltmalarIgAN IgA nefropatisi · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · VISIONARY Sibeprenlimab vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · IgA İmmünglobulin A · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · BLyS B lenfosit uyarıcısı (BAFF ile aynı sitokin) · APRIL Proliferasyonu indükleyen ligand (B hücre sağkalım sitokini; IgAN hedefi) · BAFF B hücre aktive edici faktör (BLyS) · BMC BioMed Central (yayınevi; BMC Nephrol dergisi) · GA Güven aralığı
02‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. APRIL/BAFF yolunu hedefleyen ajanlarla proteinüri ve eGFR stabilizasyonu yönündeki bulgular, farklı grupların telitasisept verileriyle uyumludur. Bu analiz, 24 aylık eGFR eğimi ve bileşik böbrek sonlanımı bildirerek önceki kısa süreli proteinüri ağırlıklı kanıtın ötesine geçer; ancak meta-analizler kalıcı korunma ve nadir enfeksiyon/immün riskler için uzun izlem gereğini vurgular. Kanıt düzeyi yüksektir (faz 3 RKÇ), sert sonlanım verisi henüz sınırlıdır. Destekleyen: Kidney Int Rep 2022, Faz 2 RKÇ'de (n=44) BLyS/APRIL'i nötralize eden telitasisept 240 mg 24 haftada proteinüriyi başlangıca göre %49 azalttı (p=0,013); eGFR izlemde stabil kaldı, advers olaylar gruplar arasında benzerdi. Nüans: BMC Nephrol 2026, Yedi RKÇ'lik (1590 erişkin) ağ meta-analizinde BAFF/APRIL inhibitörleri proteinüriyi belirgin azalttı, eGFR farkı küçüktü (+0,21; %95 GA 0,04–0,38); kalıcı böbrek korunması ve nadir riskler için daha uzun izlem gerekli görüldü.
RKÇN Engl J Med · 22 Ekim 2026 · Faz 3 plasebo kontrollü RKÇ (ORIGIN 3) · n=431 · 104 hafta · sc 150 mg haftalık · nihai etkinlik analiziLiteratüre katkı★★★★★Klinik etki★★★☆☆
Atacicept in IgA Nephropathy - Phase 3 Trial Final Efficacy Analysis
Biyopsiyle doğrulanmış IgAN'li erişkinde haftalık sc atasisept 150 mg vs plasebo; 428 hasta ilaç aldı (214/grup). Proteinüri sonucu önceden yayımlanmıştı.
52. hafta eGFR değişimi −0,11 vs −5,69 mL/dk/1,73 m²; fark 5,58 (%95 GA 3,68–7,48; p<0,001).
104 haftalık yıllık eğim −0,60 vs −5,60 (fark 5,00/yıl). Bileşik progresyon %5,1 vs %17,8, HR 0,24 (%95 GA 0,12–0,48); diyaliz/nakil/ölüm 0 vs 7 hasta.
Advers olay %74,8 vs %78,0; ciddi advers olay %7,0 vs %15,4; plasebo kolunda 1 ölüm.
Klinik pratiğe etkisiSibeprenlimab ile birlikte okunduğunda, IgAN'de iki yıllık eGFR eğiminde plaseboya göre yılda yaklaşık 4,5–5 mL/dk'lık fark tutarlı bir tablo çiziyor. Poliklinikte bugün değişen, yüksek riskli hastaları bu tedavilere aday olarak işaretlemek; erişim ve SGK koşulları netleşmeden rutin kullanım söz konusu değil. Haftalık sc uygulama hasta eğitimi gerektirecek.
SınırlılıkÖzette destek tedavi ve körlük ayrıntısı yok; 104 hafta diyaliz/nakil gibi sert sonlanımlar için kısa.
Türkiye'de erişimAtasisept Temmuz 2026'da IgAN proteinürisi için FDA hızlandırılmış onayı aldı. Türkiye ruhsat/geri ödeme durumu doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · ORIGIN 3 Atasisept vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · IgA İmmünglobulin A · IgAN IgA nefropatisi · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · GA Güven aralığı · HR Tehlike oranı · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · FDA ABD Gıda ve İlaç Dairesi
İkinci IgA nefropatisi çalışması ORIGIN üç: haftalık deri altı yüz elli miligram atasisept, plaseboya karşı. Dört yüz otuz bir hasta randomize edildi. Elli ikinci haftada eGFR plaseboda yaklaşık altı mililitre düşerken atasisept kolunda neredeyse hiç değişmedi; fark beş virgül elli sekiz. Yüz dördüncü haftaya kadar yıllık eğim farkı beş mililitre. Bileşik progresyon yüzde beş virgül bire karşı yüzde on yedi virgül sekiz, risk oranı sıfır virgül yirmi dört. Atasisept kolunda diyalize, nakle ya da ölüme ilerleyen hasta olmadı; plaseboda yedi hasta. Ciddi advers olaylar ilaçla sayısal olarak daha az. Sibeprenlimabla birlikte bakınca tutarlı bir tablo var; ama erişim netleşmeden bu bir tedavi değil, bir hazırlık konusu.
Bağlam makale 03 · N Engl J Med · literatürle ilişkisi
IgAN: atasisept, 2 yıl eGFR (ORIGIN 3)
Destekleyen
Association of Treatment Effects on Early Change in Urine Protein and Treatment Effects on GFR Slope in IgA Nephropathy: An Individual Participant Meta-analysisAm J Kidney Dis 2021 · PMID 33775708 12 RKÇ'den 1037 hastalık bireysel veri meta-analizinde proteinüri üzerindeki tedavi etkisi eGFR eğimi etkisini güçlü öngördü (medyan R 0,88); yaklaşık %30 proteinüri azalması ≥%90 olasılıkla eğim yararı öngörüyor.
Desteklemeyen / nüans katan
Atrasentan in patients with IgA nephropathy (ALIGN): final 2·5-year results from a randomised, double-blind, placebo-controlled, phase 3 trialLancet 2026 · PMID 42242268 ALIGN faz 3'te (n=404) atrasentan proteinüriyi azalttı; ana katmanda 136. hafta eGFR farkı 2,4 mL/dk/1,73 m² (%95 GA −0,1 ile 4,8; p=0,057) ile sınırda kaldı.
SentezAtasiseptin eGFR kaybını yavaşlatması, IgAN'de erken proteinüri azalmasının eGFR eğimi yararını öngördüğünü gösteren bireysel veri meta-analiziyle uyumludur. Öte yandan farklı mekanizmalı bir ajanla (atrasentan) proteinüri azalmasının 2,5 yılda yalnızca sınırda eGFR farkına dönüşmesi, proteinüri yanıtının her zaman aynı büyüklükte eGFR yararı getirmediğini hatırlatır. Kanıt düzeyi yüksektir (faz 3 RKÇ); diyaliz/nakil/ölüm gibi sert sonlanımlar için olay sayısı azdır.
KısaltmalarIgAN IgA nefropatisi · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · ORIGIN 3 Atasisept vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · IgA İmmünglobulin A · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · ALIGN Atrasentan vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · GA Güven aralığı
03‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Atasiseptin eGFR kaybını yavaşlatması, IgAN'de erken proteinüri azalmasının eGFR eğimi yararını öngördüğünü gösteren bireysel veri meta-analiziyle uyumludur. Öte yandan farklı mekanizmalı bir ajanla (atrasentan) proteinüri azalmasının 2,5 yılda yalnızca sınırda eGFR farkına dönüşmesi, proteinüri yanıtının her zaman aynı büyüklükte eGFR yararı getirmediğini hatırlatır. Kanıt düzeyi yüksektir (faz 3 RKÇ); diyaliz/nakil/ölüm gibi sert sonlanımlar için olay sayısı azdır. Destekleyen: Am J Kidney Dis 2021, 12 RKÇ'den 1037 hastalık bireysel veri meta-analizinde proteinüri üzerindeki tedavi etkisi eGFR eğimi etkisini güçlü öngördü (medyan R 0,88); yaklaşık %30 proteinüri azalması ≥%90 olasılıkla eğim yararı öngörüyor. Nüans: Lancet 2026, ALIGN faz 3'te (n=404) atrasentan proteinüriyi azalttı; ana katmanda 136. hafta eGFR farkı 2,4 mL/dk/1,73 m² (%95 GA −0,1 ile 4,8; p=0,057) ile sınırda kaldı.
DerlemeJAMA · 24 Ekim 2026 · RKÇ'lerin sistematik derlemesi ve meta-analizi · 85 RKÇ · n=70 543 · medyan 24 hafta · rastgele etkilerLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Sodium-Glucose Cotransporter 2 Inhibitor Use and Levels of Hemoglobin, Markers of Iron Metabolism, and Erythropoiesis: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Clinical Trials
KVH, diyabet, KY ya da KBH'li hastalarda çift kör RKÇ'ler; SGLT2i vs plasebo (78 çalışma) ya da aktif karşılaştırıcı (7). Bazal Hb 13,6 g/dL, Hct %41,5.
Hb farkı +0,60 g/dL (%95 GA 0,55–0,66; p<0,001); Hct farkı +%2,36 (%95 GA 2,19–2,52; p<0,001).
Yazarlara göre artışlar küçük ve klinik önemi belirsiz; güvenlik verisi özette yok.
Klinik pratiğe etkisiSGLT2i başlanan KBH hastalarında Hb'nin yaklaşık 0,6 g/dL yükselmesi beklenen bir etki; bunu tek başına ESA ya da demir dozunu değiştirme gerekçesi saymamalıyız. TSAT'taki hafif düşüş, anemi izleminde demir parametrelerine bakmayı sürdürülmesi gerektiğini hatırlatıyor. Bugün pratikte büyük bir değişiklik yok.
SınırlılıkÇalışmalar anemi için tasarlanmamış; izlem kısa (medyan 24 hafta), popülasyon heterojen, klinik sonlanımla bağ yok.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · KVH Kardiyovasküler hastalık · KY Kalp yetersizliği · KBH Kronik böbrek hastalığı · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü · Hb Hemoglobin · Hct Hematokrit · GA Güven aralığı · EPO Eritropoetin · mIU Mili uluslararası ünite · TSAT Transferrin satürasyonu · ESA Eritropoez uyarıcı ajan
JAMA'da bir meta-analiz: SGLT iki inhibitörleri hemoglobini ne kadar artırıyor? Seksen beş randomize çalışma, yetmiş binin üzerinde katılımcı. Plaseboya göre hemoglobin farkı sıfır virgül altı gram, hematokrit farkı yüzde iki virgül otuz altı. Eritropoetin hafifçe artıyor, transferrin satürasyonu hafifçe düşüyor. Yazarların kendisi bunun küçük bir etki olduğunu ve klinik önemi belirsiz kaldığını söylüyor. Anlamı: SGLT iki inhibitörü başlanan böbrek hastasında hemoglobinin biraz yükselmesini beklemek, ama bunu tek başına eritropoez uyarıcı ajan ya da demir dozunu değiştirme gerekçesi saymamak. Demir parametrelerini izlemeye devam edeceğiz.
RKÇJASN · 23 Ekim 2026 · İki eş faz 3 çift kör plasebo kontrollü RKÇ (PATH-1/2) · n=768 · 27 hafta · iv, HD sonrasıLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Efficacy and Safety of Upacicalcet in Hemodialysis Patients with Secondary Hyperparathyroidism: Two Randomized Clinical Trials
iPTH 400–1500 pg/mL olan sekonder HPT'li HD hastası; iv kalsimimetik upasikalset (n=510) vs plasebo (n=258); doz iPTH ve düzeltilmiş Ca'ya göre titre.
22–27. haftada iPTH'de ≥%30 düşüş: PATH-1 %42,1 vs %16,8 (fark %25,3); PATH-2 %43,5 vs %17,4 (fark %26,1); ikisinde de p<0,001.
Düzeltilmiş Ca <7,5 mg/dL %31 vs %12 ve %45 vs %19; doz kesintisi %44 vs %24 ve %52 vs %27.
Semptomatik hipokalsemi %0,8 ve %2 (plaseboda yok); GİS olayları ve ciddi advers olaylar (%26 vs %24; %23 vs %22) benzer.
Klinik pratiğe etkisiHD ünitelerinde sekonder HPT için seans sonu iv kalsimimetik uyum açısından cazip; GİS yan etkisinin plaseboya benzer olması oral tedaviyi tolere edemeyen hastalar için anlamlı. Asemptomatik hipokalsemi sık, sıkı Ca izlemi gerekir. Karşılaştırma plaseboyla; mevcut kalsimimetiklere üstünlük söylenemez, Türkiye'de erişim ayrıca değerlendirilmeli.
SınırlılıkPlasebo kontrollü, 27 hafta; aktif kalsimimetikle karşılaştırma ve kırık ya da KV olay gibi sert sonlanım yok.
Türkiye'de erişimUpasikalset yalnızca Japonya'da ruhsatlı (2021). Türkiye'de ruhsat veya piyasa kaydı bulunamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · JASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · PATH-1 HD'de IV upasikalset vs plasebo faz 3 RKÇ'si (1. çalışma) · HD Hemodiyaliz · iPTH İntakt parathormon · HPT Hiperparatiroidi · Ca Kalsiyum · PATH-2 HD'de IV upasikalset vs plasebo faz 3 RKÇ'si (2. çalışma) · GİS Gastrointestinal sistem · KV Kardiyovasküler
Hemodiyaliz hastalarında sekonder hiperparatiroidi için yeni bir damar içi kalsimimetik: upasikalset. İki eş faz üç çalışma, PATH bir ve PATH iki, toplam yedi yüz altmış sekiz hasta, yirmi yedi hafta. İlaç diyaliz sonrası veriliyor. Paratiroid hormonunda en az yüzde otuz düşüş, ilaçla yaklaşık yüzde kırk iki ile kırk üç, plaseboda yüzde on yedi civarında. Bedeli hipokalsemi: düzeltilmiş kalsiyumun yedi buçuğun altına inmesi plaseboya göre iki üç kat sık, doz kesintileri de sık. Ama semptomatik hipokalsemi nadir ve gastrointestinal yan etkiler plaseboyla benzer. Ünite açısından seans sonu uygulama uyum sorununu çözebilir; yine de karşılaştırma plaseboyla, mevcut ilaçlara üstünlük söylenemez.
Bağlam makale 05 · JASN · literatürle ilişkisi
HD sekonder HPT: iv upasikalset (PATH-1/2)
Destekleyen
Long-Term Efficacy and Safety of Upacicalcet in Japanese Hemodialysis Patients with Secondary Hyperparathyroidism: Open-Label 52-Week StudyAm J Nephrol 2024 · PMID 39299219 Japon HD hastalarında 52 haftalık açık etiketli faz 3 çalışmada (n=157) upasikalset ile hastaların %94,2'si hedef iPTH'ye ulaştı; semptomatik hipokalsemi ya da düzeltilmiş Ca <7,5 mg/dL görülmedi.
Desteklemeyen / nüans katan
Effect of cinacalcet on cardiovascular disease in patients undergoing dialysisN Engl J Med 2012 · PMID 23121374 EVOLVE RKÇ'sinde orta-ağır sekonder HPT'li 3883 HD hastasında sinakalset ölüm ya da majör KV olay riskini anlamlı azaltmadı (%48,2 vs %49,2; HR 0,93; %95 GA 0,85–1,02); hipokalsemi ve GİS olayları daha sıktı.
SentezUpasikalsetin iPTH düşürücü etkisi Japon faz 3 verileriyle uyumludur; ancak Japon çalışmasında bildirilmeyen belirgin asemptomatik hipokalsemi (Ca <7,5 mg/dL %31–45) bu çalışmada öne çıkmaktadır. Çalışma vekil sonlanım (iPTH) kullanır; kalsimimetik sınıfında EVOLVE, PTH düşüşünün sert KV sonlanımlarda anlamlı yarara dönüşmediğini göstermiştir. Kanıt düzeyi iki eş RKÇ ile yüksektir, klinik sonlanım verisi yoktur.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · HD Hemodiyaliz · HPT Hiperparatiroidi · PATH-1 HD'de IV upasikalset vs plasebo faz 3 RKÇ'si (1. çalışma) · iPTH İntakt parathormon · Ca Kalsiyum · EVOLVE HD'de sinakalset KV sonlanım RKÇ'si · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · KV Kardiyovasküler · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · GİS Gastrointestinal sistem · PTH Parathormon
05‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Upasikalsetin iPTH düşürücü etkisi Japon faz 3 verileriyle uyumludur; ancak Japon çalışmasında bildirilmeyen belirgin asemptomatik hipokalsemi (Ca <7,5 mg/dL %31–45) bu çalışmada öne çıkmaktadır. Çalışma vekil sonlanım (iPTH) kullanır; kalsimimetik sınıfında EVOLVE, PTH düşüşünün sert KV sonlanımlarda anlamlı yarara dönüşmediğini göstermiştir. Kanıt düzeyi iki eş RKÇ ile yüksektir, klinik sonlanım verisi yoktur. Destekleyen: Am J Nephrol 2024, Japon HD hastalarında 52 haftalık açık etiketli faz 3 çalışmada (n=157) upasikalset ile hastaların %94,2'si hedef iPTH'ye ulaştı; semptomatik hipokalsemi ya da düzeltilmiş Ca <7,5 mg/dL görülmedi. Nüans: N Engl J Med 2012, EVOLVE RKÇ'sinde orta-ağır sekonder HPT'li 3883 HD hastasında sinakalset ölüm ya da majör KV olay riskini anlamlı azaltmadı (%48,2 vs %49,2; HR 0,93; %95 GA 0,85–1,02); hipokalsemi ve GİS olayları daha sıktı.
RKÇN Engl J Med · 23 Ekim 2026 · Faz 3 RKÇ (I CAN) · 1:1, plasebo · n=485 (ara analiz 352) · 34. hafta · IV her 8 haftadaLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Ravulizumab in IgA Nephropathy - Interim Analysis of a Phase 3 Trial
Standart tedaviye rağmen proteinürisi süren IgAN'li erişkinler (eGFR ≥30; UPCR ≥0,75 ya da proteinüri ≥1,0 g/gün); terminal kompleman (C5) inhibitörü ravulizumab vs plasebo.
34. haftada 24 saatlik UPCR: −%46,6 vs −%5,6; düzeltilmiş UPCR ravulizumabla %43,4 daha düşük (%99 GA 30,1–54,2; p<0,001).
Geometrik ortalama UPCR: ravulizumab 1,56 → 0,83; plasebo 1,60 → 1,48. Ara analiz proteinüriye dayanıyor; eGFR sonucu özette yok.
Advers olay %69,5 vs %75,8; ciddi advers olay %4,6 vs %9,0. Meningokok enfeksiyonu ve ölüm yok.
Klinik pratiğe etkisiIgAN'de kompleman hedefli seçenekler çoğalıyor; terminal C5 blokajı faz 3 düzeyinde proteinüriyi belirgin azalttı. Bugün klinik pratik değişmez: ara analiz vekil sonlanıma dayanıyor, eGFR sonucu beklenmeli. Kompleman inhibitörü konuşulacak hastalar için glomerüler hastalık polikliniklerinde meningokok aşılaması ve profilaksi akışını şimdiden standartlaştırmak yararlı olur.
SınırlılıkÖnceden belirlenmiş ara analiz; birincil sonlanım vekil (34. hafta proteinüri), eGFR ve uzun dönem güvenlik verisi henüz yok.
Türkiye'de erişimRavulizumab Türkiye'de piyasada, kısıtlı beyaz reçete; SGK yalnızca yatan hastada öder (EK-4/G). IgAN endikasyonu doğrulanamadı (faz 3 ara analiz).
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · I CAN Ravulizumab vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · IV İntravenöz · IgA İmmünglobulin A · IgAN IgA nefropatisi · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · C5 Kompleman bileşeni 5 (terminal yol; ekulizumab/ravulizumab hedefi) · GA Güven aralığı · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · EK-4 SUT ilaç eki listeleri (EK-4/G: yalnız yatarak tedavide ödenen ilaçlar)
Glomerüler hastalıklar bölümünde bu ayın en güçlü iki verisi New England'dan: IgA nefropatisinde iki faz üç ara analizi. İlki ravulizumab; kompleman beşi bloke eden, sekiz haftada bir damar içi verilen bir antikor. Standart tedaviye rağmen proteinürisi süren dört yüz seksen beş hasta randomize edildi; ara analizde üç yüz elli iki hasta var. Otuz dördüncü haftada idrar protein kreatinin oranı ravulizumabla yüzde kırk altı virgül altı, plaseboyla yüzde beş virgül altı azaldı; düzeltilmiş fark yüzde kırk üç virgül dört. Ciddi advers olay ravulizumab kolunda daha az; meningokok enfeksiyonu ve ölüm yok. Ama bu bir vekil sonlanım; eGFR verisi gelmeden klinik pratik değişmez. Hazırlık olarak aşılama akışını netleştirmek iyi olur.
Bağlam makale 06 · N Engl J Med · literatürle ilişkisi
IgAN: ravulizumab faz 3 ara analizi
Destekleyen
Alternative Complement Pathway Inhibition with Iptacopan in IgA NephropathyN Engl J Med 2024 · PMID 39453772 APPLAUSE-IgAN ara analizinde faktör B inhibitörü iptakopan 9. ayda 24 saatlik UPCR'yi plaseboya göre %38,3 (%95 GA 26,0–48,6) daha fazla azalttı; enfeksiyon riskinde artış görülmedi.
Desteklemeyen / nüans katan
Practical Considerations for Infection Prevention with the Clinical Use of Complement InhibitorsClin J Am Soc Nephrol 2026 · PMID 41649885 Derleme: ravulizumab dahil kompleman inhibitörleri Neisseria meningitidis, pnömokok ve Hib gibi kapsüllü bakterilerle ciddi, yaşamı tehdit edebilen enfeksiyon riskini artırabilir; aşılama ve önleyici önlemler zorunludur.
SentezTerminal kompleman blokajıyla proteinüride anlamlı azalma, alternatif yol inhibitörü iptakopanın faz 3 verisiyle aynı yöndedir ve IgAN'de kompleman hedefli tedavinin sınıf etkisini destekler. Bulgu ara analize ve vekil sonlanıma (34. hafta UPCR) dayanır; eGFR sonucu henüz yoktur. Çalışmada meningokok enfeksiyonu görülmemiş olsa da C5 blokajının bilinen kapsüllü bakteri riski uzun dönem güvenlik izlemini gerektirir.
KısaltmalarIgAN IgA nefropatisi · IgA İmmünglobulin A · APPLAUSE-IgAN İptakopan vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · GA Güven aralığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · C5 Kompleman bileşeni 5 (terminal yol; ekulizumab/ravulizumab hedefi)
06‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Terminal kompleman blokajıyla proteinüride anlamlı azalma, alternatif yol inhibitörü iptakopanın faz 3 verisiyle aynı yöndedir ve IgAN'de kompleman hedefli tedavinin sınıf etkisini destekler. Bulgu ara analize ve vekil sonlanıma (34. hafta UPCR) dayanır; eGFR sonucu henüz yoktur. Çalışmada meningokok enfeksiyonu görülmemiş olsa da C5 blokajının bilinen kapsüllü bakteri riski uzun dönem güvenlik izlemini gerektirir. Destekleyen: N Engl J Med 2024, APPLAUSE-IgAN ara analizinde faktör B inhibitörü iptakopan 9. ayda 24 saatlik UPCR'yi plaseboya göre %38,3 (%95 GA 26,0–48,6) daha fazla azalttı; enfeksiyon riskinde artış görülmedi. Nüans: Clin J Am Soc Nephrol 2026, Derleme: ravulizumab dahil kompleman inhibitörleri Neisseria meningitidis, pnömokok ve Hib gibi kapsüllü bakterilerle ciddi, yaşamı tehdit edebilen enfeksiyon riskini artırabilir; aşılama ve önleyici önlemler zorunludur.
02
Hemodiyaliz ve Periton Diyalizi
HDF ve hasta bildirimli sonlanımlar, AF'de antikoagülasyon, fosfat bağlayıcılar, damar erişimi, PD kateteri ve peritonit, kırılganlık.
16 makale
İkinci bölüm: hemodiyaliz ve periton diyalizi. Hemodiyafiltrasyonda hasta bildirimli sonlanımlar, yeni atriyal fibrilasyonda apiksaban, lantan ve sevelamer karşılaştırmaları, kateter ile arteriyovenöz erişimde mortalite eğilimi, periton diyalizi kateteri, peritonit tekrarı, kırılganlık ölçeği ve afetlerde diyaliz hastası.
RKÇCJASN · 30 Ekim 2026 · RKÇ'nin önceden belirlenmiş alt grup analizi (CONVINCE) · n=1211 · medyan 30 ay · karma etkiler modeliLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Patient-Reported Outcomes with High-Volume Hemodiafiltration Versus High-Flux Hemodialysis Across Clinical Subgroups: Results from the CONVINCE Trial
Yüksek hacimli post-dilüsyon HDF (≥23 L/seans) vs yüksek akışlı HD; 8 PROMIS alanı 3 ayda bir. 1360 randomize hastanın 1211'i analizde.
PRO tedavi etkisi yaş, cinsiyet, diyabet, KVH, diyaliz süresi, damar yolu ve rezidüel idrara göre genel olarak tutarlı; klinik anlamlı heterojenlik yok.
Ölüme bağlı bilgilendirici kaybı hesaba katan ortak modeller ilk iki etkileşimi tekrarladı; yazarlar bulguları hipotez üretici sayıyor.
Klinik pratiğe etkisiHDF'ye geçecek hastayı seçerken hasta bildirimli sonlanımlara dayanarak herhangi bir alt grubu dışlamak için gerekçe yok; yazarlar da bulguların hasta seçiminde kullanılmamasını öneriyor. Ünitede HDF kararını bu alt grup sinyallerinden bağımsız vermeyi sürdürebiliriz. Bugün pratikte değişen bir şey yok.
SınırlılıkKeşfedici alt grup analizi; çoklu karşılaştırma düzeltmesi yok, nominal etkileşimler ilişkili PROMIS alanlarında tutarsız.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · CJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · CONVINCE Yüksek hacimli HDF vs yüksek akışlı HD RKÇ'si · HDF Hemodiyafiltrasyon · HD Hemodiyaliz · PROMIS Hasta bildirimli sonlanım ölçüm sistemi (NIH) · PRO Hasta bildirimli sonlanım (patient-reported outcome) · KVH Kardiyovasküler hastalık
Hemodiyaliz bölümüne CONVINCE çalışmasının yeni bir analiziyle giriyoruz. Yüksek hacimli hemodiyafiltrasyonun yüksek akışlı hemodiyalize göre sağkalımı iyileştirdiğini biliyoruz. Bu analiz şunu soruyor: hasta bildirimli sonlanımlardaki yarar alt gruplar arasında farklı mı? Bin iki yüz on bir hasta, sekiz ayrı yaşam kalitesi alanı, medyan otuz ay izlem. Yanıt büyük ölçüde hayır: yaş, cinsiyet, diyabet, kardiyovasküler hastalık, diyaliz süresi, damar yolu ve idrar miktarına göre etki tutarlı. Birkaç nominal etkileşim var ama çoklu karşılaştırma için düzeltilmemiş ve ilişkili alanlarda tekrarlamıyor. Yazarların kendisi bu bulguların hasta seçiminde kullanılmamasını söylüyor. Pratikte değişen bir şey yok.
Bağlam makale 07 · CJASN · literatürle ilişkisi
HDF vs HD: PRO alt grupları (CONVINCE)
Destekleyen
Hemodiafiltration Improves Low Levels of Health-Related Quality Of Life (Qol) and Nutritional Conditions of Hemodialysis PatientsASAIO J 2022 · PMID 34172640 47 HD hastalık çapraz çalışmada çevrimiçi HDF döneminde düşük albüminli hastalarda albümin, başlangıç yaşam kalitesi skoru düşük olanlarda fiziksel işlev, canlılık ve sosyal işlev skorları anlamlı arttı (p<0,05).
Desteklemeyen / nüans katan
Effect of online hemodiafiltration on quality of life, fatigue and recovery time: a systematic review and meta-analysisJ Artif Organs 2024 · PMID 39066846 On çalışmalık sistematik derleme ve meta-analizde çevrimiçi HDF, HD'ye göre SF-36 mental (MD 0,98; p=0,31) ve fiziksel bileşen skorlarını (MD 0,08; p=0,91), yorgunluğu ve iyileşme süresini iyileştirmedi.
SentezCONVINCE ana analizindeki ılımlı PRO yararının alt gruplarda tutarlı olması, HDF ile özellikle başlangıçta düşük yaşam kalitesi olan hastalarda iyileşme bildiren küçük çapraz çalışmalarla kısmen uyumludur. Buna karşın önceki RKÇ'lerin meta-analizi HDF'nin yaşam kalitesi, yorgunluk ve iyileşme süresinde üstünlüğünü göstermemiştir; bu alt grup analizinin nominal etkileşimleri çoklu karşılaştırma düzeltmesi olmadan hipotez üretici düzeydedir.
KısaltmalarCJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · HDF Hemodiyafiltrasyon · HD Hemodiyaliz · PRO Hasta bildirimli sonlanım (patient-reported outcome) · CONVINCE Yüksek hacimli HDF vs yüksek akışlı HD RKÇ'si · ASAIO American Society for Artificial Internal Organs (ASAIO J dergisi) · SF Serum fizyolojik (%0,9 NaCl) · SF-36 Kısa Form-36 yaşam kalitesi ölçeği · MD Ortalama fark (mean difference) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
07‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. CONVINCE ana analizindeki ılımlı PRO yararının alt gruplarda tutarlı olması, HDF ile özellikle başlangıçta düşük yaşam kalitesi olan hastalarda iyileşme bildiren küçük çapraz çalışmalarla kısmen uyumludur. Buna karşın önceki RKÇ'lerin meta-analizi HDF'nin yaşam kalitesi, yorgunluk ve iyileşme süresinde üstünlüğünü göstermemiştir; bu alt grup analizinin nominal etkileşimleri çoklu karşılaştırma düzeltmesi olmadan hipotez üretici düzeydedir. Destekleyen: ASAIO J 2022, 47 HD hastalık çapraz çalışmada çevrimiçi HDF döneminde düşük albüminli hastalarda albümin, başlangıç yaşam kalitesi skoru düşük olanlarda fiziksel işlev, canlılık ve sosyal işlev skorları anlamlı arttı (p<0,05). Nüans: J Artif Organs 2024, On çalışmalık sistematik derleme ve meta-analizde çevrimiçi HDF, HD'ye göre SF-36 mental (MD 0,98; p=0,31) ve fiziksel bileşen skorlarını (MD 0,08; p=0,91), yorgunluğu ve iyileşme süresini iyileştirmedi.
KohortAJKD · 21 Ekim 2026 · Hedef deneme öykünmesi · USRDS/Medicare, ABD · 2014–2019 · PS eşleştirme 3978/3978 · CoxLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★★☆
Initiation of Apixaban Versus Warfarin in Patients With Kidney Failure on Hemodialysis With Newly Diagnosed Atrial Fibrillation: A Target Trial Emulation
Yeni AF tanısı alan, OAK kullanmayan HD hastasında AF'den sonraki 30 gün içinde apiksaban vs varfarin başlanması; medyan CHA₂DS₂-VASc 4.
ITT: iskemik inme HR 0,66 (%95 GA 0,47–0,94; p=0,02); klinik önemli kanama HR 0,72 (%95 GA 0,63–0,83; p<0,001).
Tüm nedenli ölüm ve negatif kontrol sonlanımları (kalça kırığı, pnömoni) farksız; CHA₂DS₂-VASc ≥2 ile kısıtlamada sonuç sağlam.
İlaç kullanımı kısa: medyan 58 gün (apiksaban) vs 93 gün (varfarin); ITT etkisi bu kısa maruziyetle birlikte yorumlanmalı.
Klinik pratiğe etkisiHD hastasında yeni AF'de antikoagülasyon kararı verildiğinde, apiksabanın varfarine göre hem inme hem kanama açısından daha düşük riskle ilişkili olması tercihi destekliyor. Gözlemsel veri; antikoagülasyonun kendisinin net yararı bu çalışmanın sorusu değil. Bugün apiksaban seçimini güçlendirir; SUT koşulları ayrıca gözden geçirilmeli.
SınırlılıkRezidüel karıştırıcılık olası; maruziyet kısa (medyan 58 ve 93 gün); yalnız Medicare sigortalı ABD hastaları.
Türkiye'de erişimApiksaban (jenerik ürünler dahil) ruhsatlı; SGK NVAF'ta öder: ≥2 ay varfarinle INR hedef dışı, kardiyolog içeren 6 aylık sağlık kurulu raporu. KÜB: diyaliz hastasında önerilmiyor.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · USRDS ABD Böbrek Veri Sistemi · ABD Amerika Birleşik Devletleri · PS Eğilim skoru (propensity score) · Cox Cox orantılı tehlikeler regresyonu · AF Atriyal fibrilasyon · OAK Oral antikoagülan · HD Hemodiyaliz · CHA₂DS₂-VASc AF'de inme risk skoru · ITT Tedavi niyetine göre analiz (intention-to-treat) · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · SUT SGK Sağlık Uygulama Tebliği · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · NVAF Non-valvüler atriyal fibrilasyon · INR Uluslararası normalleştirilmiş oran (varfarin izlemi) · KÜB Kısa ürün bilgisi
Hemodiyaliz hastasında atriyal fibrilasyon ve antikoagülasyon, bitmeyen bir tartışma. American Journal of Kidney Diseases'ta ABD böbrek veri sisteminden bir hedef deneme öykünmesi: yeni atriyal fibrilasyon tanısı alan hastada apiksaban mı, varfarin mi? Eğilim skoruyla eşleştirilmiş üç bin dokuz yüz yetmiş sekizer hasta. Apiksabanla iskemik inme yüzde otuz dört, klinik önemli kanama yüzde yirmi sekiz daha düşük. Ölüm farksız; negatif kontrol sonlanımları olan kalça kırığı ve pnömonide de fark yok, bu da güven veriyor. Ama ilaç kullanım süreleri kısa, medyan iki ay civarı. Pratik sonuç: antikoagülasyon kararı verilmişse apiksaban tercihini destekleyen bir veri; antikoagülasyonun kendisinin yararı ise ayrı bir soru.
KohortKidney International · 20 Ekim 2026 · Landmark kohort, hedef deneme çerçevesi · n=5534 · Fransa REIN · 2010–2023 · IPTW · dRMSTLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
A study using the REIN registry suggests a statin therapy benefits for secondary prevention in patients receiving dialysis
ASKVH olayı geçiren diyaliz hastasında (KBH G5D) olay sonrası statin başlanması vs başlanmaması; medyan yaş 75, %67 erkek.
En büyük fark 4. yılda: mutlak risk farkı −%6,2 (%95 GA −10,2; −2,2); RR 0,88 (%95 GA 0,81–0,96).
Ortalama sağkalım kazancı 5 yılda 69 gün (%95 GA 14–125), 10 yılda 135 gün (%95 GA 31–239).
Rabdomiyoliz ya da toksik hepatit nedenli yatışta fark yok.
Klinik pratiğe etkisiDiyalizdeki hasta ASKVH olayı geçirdiğinde statin başlamayı yalnız diyalizde olduğu gerekçesiyle ertelememek için gözlemsel bir destek. Bu, primer korumadaki belirsizliği değiştirmez. Merkezlerin kendi HD kohortlarında ASKVH olayı sonrası statin reçeteleme oranına bakmak basit bir kalite göstergesi olabilir.
SınırlılıkGözlemsel; IPTW'ye rağmen rezidüel karıştırıcılık ve sağlıklı kullanıcı yanlılığı olası; etki mütevazı.
KısaltmalarREIN Fransız ulusal diyaliz ve nakil kaydı (Réseau Épidémiologie et Information en Néphrologie) · IPTW Ters olasılık tedavi ağırlıklandırması (eğilim skoru yöntemi) · dRMST Kısıtlı ortalama sağkalım süresi farkı (delta restricted mean survival time) · ASKVH Aterosklerotik kardiyovasküler hastalık · KBH Kronik böbrek hastalığı · G5D Diyalizdeki evre 5 KBH · GA Güven aralığı · RR Göreli risk (relative risk) · HD Hemodiyaliz
Diyalizde statin, randomize çalışmaların net yanıt veremediği bir soru. Ama dikkat: o çalışmalar yakın zamanda kardiyovasküler olay geçirenleri dışlamıştı. Fransız REIN kaydından bu ay gelen çalışma tam bu boşluğa bakıyor: aterosklerotik kardiyovasküler olay geçiren beş bin beş yüz otuz dört diyaliz hastası, olay sonrası statin başlayan ve başlamayanlar. Ters olasılık ağırlıklandırmasıyla, dördüncü yılda mutlak ölüm riski farkı yüzde altı virgül iki. Ortalama yaşam kazancı beş yılda altmış dokuz gün, on yılda yüz otuz beş gün. Rabdomiyoliz ya da toksik hepatitte artış yok. Gözlemsel bir veri, etki mütevazı; ama ikincil korumada statini diyaliz gerekçesiyle esirgememek için makul bir destek.
RKÇAJKD · 27 Ekim 2026 · RKÇ ikincil analizi (KIDNEYTEXT) · 6 HD ünitesi, Sidney · 6 ay · kısa mesajla diyet desteğiLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Dietary Behaviors of People Receiving Hemodialysis: Secondary Analyses From the KIDNEYTEXT Trial
HD hastasında olağan bakıma ek tek yönlü, yarı kişiselleştirilmiş kısa mesaj ile diyet davranışı hedeflendi; hangi diyet bileşenlerinin değişebildiği sorgulandı.
IDWG hedefini (≤%3,5 vücut ağırlığı/seans) karşılayan oran %88 vs %63 (p=0,004); IDWG'de ortalama −0,37 kg/seans (p=0,05).
Diyet sodyumunda ortalama −313 mg azalma (p=0,05); enerji, makro besin ve bazı besin gruplarında ılımlı azalma.
Güvenlik verisi özette yok; kısa süreli, kentsel ortam.
Klinik pratiğe etkisiKısa mesajla sıvı ve tuz kısıtlamasını hatırlatmak HD üniteleri için ucuz bir ek araç olabilir. Ancak etki sınırda (p=0,05) ve makro besin alımındaki azalma malnütrisyon riskli hastada dikkat gerektirir; bugün rutin öneri değil. Türkçe mesaj içeriğiyle küçük bir pilot çalışma yapılabilir.
SınırlılıkKısa süreli, tek kentsel bölge; çok sayıda sonlanım ve sınırda p değerleri; sert klinik sonlanım yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · AJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · KIDNEYTEXT HD'de kısa mesajla diyet desteği RKÇ'si · HD Hemodiyaliz · IDWG İnterdiyalitik kilo artışı
Avustralya'dan, Sidney'deki altı hemodiyaliz ünitesinde yürütülen KIDNEYTEXT çalışmasının ikincil analizi. Hastalara altı ay boyunca diyet davranışını hedefleyen, yarı kişiselleştirilmiş kısa mesajlar gönderilmiş. İnterdiyalitik kilo alımı hedefini tutturan hasta oranı yüzde seksen sekize karşı yüzde altmış üç. Kilo alımında seans başına ortalama üç yüz yetmiş gram, diyet sodyumunda üç yüz on üç miligram azalma var; ama ikisinin de p değeri sınırda. Enerji ve protein alımında da hafif azalma görülmüş; malnütrisyon riski olan hastada bu bir uyarı. Ucuz bir ek araç fikri; Türkçe mesaj içeriğiyle küçük bir pilot düşünülebilir.
Bağlam makale 10 · AJKD · literatürle ilişkisi
HD: kısa mesajla diyet ve IDWG (KIDNEYTEXT)
Destekleyen
Comparing the effects of mHealth app use and face-to-face training on the clinical and laboratory parameters of dietary and fluid intake adherence in hemodialysis patients: a randomized clinical trialBMC Nephrol 2023 · PMID 37386428 İran'da 70 HD hastalık RKÇ'de mobil uygulama eğitimi yüz yüze eğitime göre IDWG'de (p=0,001) ve trigliseritte daha büyük düşüş sağladı; iki yöntem de diyet-sıvı uyumunu iyileştirdi.
Desteklemeyen / nüans katan
Effectiveness of mHealth Nutrition Interventions on Nutrition-Related and Clinical Outcomes in Adults with Chronic Kidney Disease: A Systematic Review and Meta-AnalysisNutrients 2026 · PMID 42942928 KBH'de mHealth beslenme girişimlerine ilişkin 23 çalışmalık sistematik derleme ve meta-analizde diyaliz hastalarında biyokimyasal sonlanımlar ve IDWG üzerinde anlamlı etki gösterilemedi; sodyum alımındaki iyileşmeler kontrolsüz öncesi-sonrası çalışmalardandı.
SentezKısa mesajla IDWG ve diyet sodyumunda iyileşme bulgusu, mobil uygulama ile IDWG düşüşü bildiren küçük bir RKÇ ile aynı yöndedir. Ancak güncel meta-analiz, diyaliz hastalarında mHealth girişimlerinin IDWG ve biyokimyasal parametrelerde kontrollü çalışmalarda anlamlı etki göstermediğini bildirmektedir. Kanıt düzeyi tek kentte yürütülen, kısa süreli ve sınırda anlamlılıktaki (p=0,05) ikincil sonuçlarla orta-düşüktür.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · HD Hemodiyaliz · IDWG İnterdiyalitik kilo artışı · KIDNEYTEXT HD'de kısa mesajla diyet desteği RKÇ'si · BMC BioMed Central (yayınevi; BMC Nephrol dergisi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · KBH Kronik böbrek hastalığı
10‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Kısa mesajla IDWG ve diyet sodyumunda iyileşme bulgusu, mobil uygulama ile IDWG düşüşü bildiren küçük bir RKÇ ile aynı yöndedir. Ancak güncel meta-analiz, diyaliz hastalarında mHealth girişimlerinin IDWG ve biyokimyasal parametrelerde kontrollü çalışmalarda anlamlı etki göstermediğini bildirmektedir. Kanıt düzeyi tek kentte yürütülen, kısa süreli ve sınırda anlamlılıktaki (p=0,05) ikincil sonuçlarla orta-düşüktür. Destekleyen: BMC Nephrol 2023, İran'da 70 HD hastalık RKÇ'de mobil uygulama eğitimi yüz yüze eğitime göre IDWG'de (p=0,001) ve trigliseritte daha büyük düşüş sağladı; iki yöntem de diyet-sıvı uyumunu iyileştirdi. Nüans: Nutrients 2026, KBH'de mHealth beslenme girişimlerine ilişkin 23 çalışmalık sistematik derleme ve meta-analizde diyaliz hastalarında biyokimyasal sonlanımlar ve IDWG üzerinde anlamlı etki gösterilemedi; sodyum alımındaki iyileşmeler kontrolsüz öncesi-sonrası çalışmalardandı.
RKÇKidney Medicine · 23 Haziran 2026 · Çok merkezli plasebo kontrollü çapraz RKÇ (DISCO-POT) · n=14 · 2×4 hafta, 2 hafta arınma · oral nabilonLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★☆☆☆☆
En az orta şiddette kaşıntısı olan diyaliz hastasında sentetik kannabinoid nabilon (0,5 mg/gün 1 hafta, sonra günde iki kez 3 hafta) vs plasebo; 14 hastanın tümü HD'de.
Son 24 saatteki en kötü kaşıntı VAS farkı +4,88 mm (%95 GA −3,61 ile 13,38; p=0,28): nabilonla sayısal olarak daha kötü, anlamsız.
Diğer kaşıntı ölçüleri, uyku ve yaşam kalitesinde fark saptanamadı.
Advers olaylarda fark saptanamadı; çalışma güç açısından yetersiz.
Klinik pratiğe etkisiÜremik kaşıntıda nabilon için bugün bir kullanım gerekçesi yok; bu küçük çalışma ne yarar ne zarar gösterebildi. Poliklinikte ve ünitede kaşıntı yönetimi mevcut standart yaklaşımla sürdürülüyor. Kaşıntının diyaliz hastalarında düzenli bir ölçekle sorgulanması ise ayrı bir kalite hedefi olabilir.
SınırlılıkYalnızca 14 hasta, kısa süre ve düşük doz; taşıma etkisi ve ikincil sonlanımlar için güç yetersiz.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · DISCO-POT Diyaliz kaşıntısında nabilon çapraz RKÇ'si · HD Hemodiyaliz · VAS Görsel analog skala · GA Güven aralığı
Üremik kaşıntı, diyaliz hastalarının yarısına kadarını etkileyen ve çoğu zaman yeterince kontrol edilemeyen bir semptom. DISCO-POT çalışması sentetik bir kannabinoid olan nabilonu plaseboyla çapraz tasarımda karşılaştırmış. Randomize edilen on dört hastanın tamamı hemodiyalizdeydi. Sonuç olumsuz: en kötü kaşıntı skoru nabilonla sayısal olarak biraz daha kötü, ama anlamsız. Uyku, yaşam kalitesi ve yan etkilerde de fark saptanamamış. Doz düşük, süre kısa, örneklem çok küçük; yani bu çalışma ne yarar ne zarar gösterebiliyor. Bugün nabilon kullanmak için bir gerekçe yok; kaşıntıyı düzenli sorgulamak ise her zaman yapılabilecek bir iş.
Bağlam makale 11 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
Üremik kaşıntı: nabilon çapraz RKÇ
Destekleyen
Doğrudan destekleyen çalışma bulunamadı.
Desteklemeyen / nüans katan
Cannabis-Containing Cream for CKD-Associated Pruritus: A Double-Blind, Placebo Controlled TrialKidney Med 2024 · PMID 39328960 Tayland'da 60 HD hastalık çift kör RKÇ'de kannabis içeren krem 4. haftada en kötü kaşıntı NRS skorunu plaseboya göre azalttı (düzeltilmiş fark −1,1; %95 GA −2,1 ile −0,2; p=0,02); yan etki görülmedi.
SentezÜremik kaşıntıda sistemik kannabinoidlerin etkisizliğini destekleyen bağımsız bir RKÇ PubMed taramasında bulunamadı; mevcut kontrollü kanıt büyük ölçüde topikal preparatlarla sınırlıdır. Topikal kannabis kremiyle yapılan küçük bir RKÇ kaşıntıda anlamlı azalma bildirmiştir; bu çalışmanın nötr sonucu ise 14 hasta, düşük doz ve kısa süre nedeniyle gerçek bir etkiyi dışlayacak güçte değildir. Kanıt düzeyi düşüktür.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · HD Hemodiyaliz · NRS Sayısal derecelendirme ölçeği (kaşıntı şiddeti, 0–10) · GA Güven aralığı
11‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Üremik kaşıntıda sistemik kannabinoidlerin etkisizliğini destekleyen bağımsız bir RKÇ PubMed taramasında bulunamadı; mevcut kontrollü kanıt büyük ölçüde topikal preparatlarla sınırlıdır. Topikal kannabis kremiyle yapılan küçük bir RKÇ kaşıntıda anlamlı azalma bildirmiştir; bu çalışmanın nötr sonucu ise 14 hasta, düşük doz ve kısa süre nedeniyle gerçek bir etkiyi dışlayacak güçte değildir. Kanıt düzeyi düşüktür. Nüans: Kidney Med 2024, Tayland'da 60 HD hastalık çift kör RKÇ'de kannabis içeren krem 4. haftada en kötü kaşıntı NRS skorunu plaseboya göre azalttı (düzeltilmiş fark −1,1; %95 GA −2,1 ile −0,2; p=0,02); yan etki görülmedi.
RKÇClin Kidney J · 22 Eylül 2026 · Tek merkezli, tek kör çapraz RKÇ · n=60 · 2×6 ay · HCl'li asetatsız vs asetatlı diyalizatLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Acetate-free dialysate, protein-energy wasting, and muscle outcomes in maintenance hemodialysis: a randomized-controlled trial
Asetatın inflamasyon ve metabolik bozukluğu artırabileceği varsayımıyla HCl içeren konsantreden asetatsız diyalizat PEW ve kas sonlanımlarında sınandı; yaş ort. 68,8, %72,4 erkek.
Yağsız doku ve yağ dokusu indeksi, el kavrama gücü, 4 m yürüme hızı, albümin ve CRP değişmedi.
Enfeksiyon, KV olay ve mortalitede fark yok.
Klinik pratiğe etkisiSarkopeni ve PEW riski taşıyan HD hastalarda diyalizat konsantresini asetatsıza çevirmek kas ve beslenme kazanımı için bir strateji olarak görünmüyor; bugün değişen bir şey yok. Kas sağlığına yönelik girişimleri beslenme desteği ve fiziksel aktivite gibi başka alanlarda aramayı sürdürmeliyiz.
SınırlılıkTek merkez, 60 hasta; prealbümin vekil sonlanım, 6 aylık periyotlar kas değişimini yakalamak için kısa olabilir.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · HCl Hidroklorik asit (asetatsız diyalizat asitleştiricisi) · PEW Protein-enerji kaybı (protein-energy wasting) · CRP C-reaktif protein · KV Kardiyovasküler · HD Hemodiyaliz
Diyalizat konsantresindeki asetat, inflamasyon ve metabolik bozukluklarla ilişkilendiriliyor. Clinical Kidney Journal'daki bu çapraz randomize çalışmada altmış hemodiyaliz hastası altışar ay asetatlı ve hidroklorik asit bazlı asetatsız diyalizat aldı. Birincil sonlanım prealbümin; iki dönemde de değişmedi. Yağsız doku indeksi, el kavrama gücü, dört metre yürüme hızı, albümin ve C reaktif protein de aynı kaldı. Enfeksiyon, kardiyovasküler olay ve ölümde fark yok. Yani asetatsız diyalizat, protein enerji kaybı ve kas sonlanımları için beklenen yararı göstermedi. Ünite açısından konsantre seçimini bu gerekçeyle değiştirmek için neden yok; kas sağlığı için başka girişimlere bakmalıyız.
Bağlam makale 12 · Clin Kidney J · literatürle ilişkisi
HD: asetatsız diyalizat, PEW ve kas
Destekleyen
Conversion from acetate dialysate to citrate dialysate in a central delivery system for maintenance hemodialysis patientsKidney Res Clin Pract 2019 · PMID 30754934 Kore'de 75 HD hastasında asetatlı diyalizattan sitratlı diyalizata geçişte heparin gereksinimi azaldı; hsCRP değişimi anlamlı değildi (p=0,705), asit-baz durumu daha stabildi.
Desteklemeyen / nüans katan
Effects of acetate-free citrate-containing dialysate on metabolic acidosis, anemia, and malnutrition in hemodialysis patientsArtif Organs 2011 · PMID 21954915 29 HD hastasında asetatsız sitratlı diyalizat döneminde başlangıçta albümini düşük olanlarda albümin, bikarbonatı düşük olanlarda bikarbonat ve hemoglobin anlamlı arttı; etkiler asetatlı diyalizata dönüşte kayboldu.
SentezAsetatsız diyalizatın beslenme ve kas sonlanımlarını iyileştirmemesi, sitrat geçişinde inflamasyon belirteçlerinde anlamlı değişim bildirmeyen retrospektif veriyle uyumludur. Öte yandan küçük çapraz çalışmalar düşük albüminli alt grupta iyileşme bildirmiştir; bu çalışma ise randomize çapraz tasarımla genel popülasyonda prealbümin ve kas işlevinde fark saptamayan daha sağlam bir nötr kanıt sunar. Tek merkez ve 60 hastalık örneklem sınırlılıktır.
12‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Asetatsız diyalizatın beslenme ve kas sonlanımlarını iyileştirmemesi, sitrat geçişinde inflamasyon belirteçlerinde anlamlı değişim bildirmeyen retrospektif veriyle uyumludur. Öte yandan küçük çapraz çalışmalar düşük albüminli alt grupta iyileşme bildirmiştir; bu çalışma ise randomize çapraz tasarımla genel popülasyonda prealbümin ve kas işlevinde fark saptamayan daha sağlam bir nötr kanıt sunar. Tek merkez ve 60 hastalık örneklem sınırlılıktır. Destekleyen: Kidney Res Clin Pract 2019, Kore'de 75 HD hastasında asetatlı diyalizattan sitratlı diyalizata geçişte heparin gereksinimi azaldı; hsCRP değişimi anlamlı değildi (p=0,705), asit-baz durumu daha stabildi. Nüans: Artif Organs 2011, 29 HD hastasında asetatsız sitratlı diyalizat döneminde başlangıçta albümini düşük olanlarda albümin, bikarbonatı düşük olanlarda bikarbonat ve hemoglobin anlamlı arttı; etkiler asetatlı diyalizata dönüşte kayboldu.
RKÇKidney Medicine · 11 Eylül 2026 · Çok merkezli açık etiketli RKÇ · n=128 (124 analiz) · 24 hafta · sevelamer vs kalsiyum karbonatLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Protein-bound Uremic Toxin Lowering Effects of Sevelamer in Hyperphosphatemic Hemodialysis Patients: A Multicenter Randomized Controlled Trial
Hiperfosfatemik HD hastasında sevelamerin protein bağlı üremik toksin pCS ve pleiotropik etkileri; karşılaştırıcı CaCO₃. RKF ≥100 mL/gün olanlar %47,7.
pCS değişimi farksız: sevelamer +0,70 mg/L vs CaCO₃ −0,09 mg/L (p=0,07); iki grupta da fosfat anlamlı düştü.
CAVI artışı sevelamerde daha az: düzeltilmiş fark −0,63 (%95 GA −1,22 ile −0,04; p=0,04). Korunmuş RKF ve yüksek doz bağlayıcı pCS düşüşüyle bağımsız ilişkili.
Klinik pratiğe etkisiFosfat bağlayıcı seçimini bu çalışmaya göre değiştirmek için gerekçe yok; pCS hedefi tutmadı, CAVI farkı ise küçük ve vekil. Rezidüel böbrek fonksiyonunun toksin düzeyleriyle ilişkisi, HD hastalarda RKF'yi koruma çabasının önemini bir kez daha hatırlatıyor.
SınırlılıkAçık etiket, kısa süre; pCS ve CAVI vekil sonlanım; yazarlara göre güç ya da doz yetersiz olabilir.
Kidney Medicine'den çok merkezli bir randomize çalışma: sevelamer, protein bağlı üremik toksin para krezil sülfatı düşürüyor mu? Yüz yirmi dört hiperfosfatemik hemodiyaliz hastası, yirmi dört hafta sevelamer ya da kalsiyum karbonat aldı. İki grupta da fosfat düştü, ama para krezil sülfat değişiminde fark yok. İkincil sonlanımda, arter sertliğini gösteren kardiyo ayak bileği vasküler indeksindeki artış sevelamerle daha az; fark küçük ve sınırda anlamlı. İlginç bir yan bulgu: korunmuş rezidüel böbrek fonksiyonu toksin düşüşüyle bağımsız ilişkili. Bağlayıcı seçimini değiştiren bir veri değil; ama rezidüel fonksiyonu koruma çabasını destekleyen bir hatırlatma.
Bağlam makale 13 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
HD: sevelamer vs CaCO₃, pCS ve CAVI
Destekleyen
Sevelamer Versus Calcium-Based Binders for Treatment of Hyperphosphatemia in CKD: A Meta-Analysis of Randomized Controlled TrialsClin J Am Soc Nephrol 2015 · PMID 26668024 25 RKÇ'lik (4770 katılımcı) meta-analizde sevelamer kalsiyum bazlı bağlayıcılara göre tüm nedenli mortaliteyi azalttı (RR 0,54; %95 GA 0,32–0,93); KV mortalitede anlamlı fark yoktu, hiperkalsemi daha azdı.
Desteklemeyen / nüans katan
Effects of Sevelamer Hydrochloride on Uremic Toxins Serum Indoxyl Sulfate and P-Cresyl Sulfate in Hemodialysis PatientsJ Clin Med Res 2017 · PMID 28811853 Beş HD hastasında 3 aylık sevelamer hidroklorür tedavisiyle serum pCS 31,3'ten 19,7 mg/L'ye anlamlı düştü; indoksil sülfat değişmedi.
SentezSevelamerin pCS'yi değiştirmemesi, çok küçük bir kontrolsüz seride bildirilen pCS düşüşüyle çelişir; RKÇ tasarımı bu soruda daha güvenilir kanıt sağlar. CAVI artışının sevelamerle daha az olması, sevelamerin kalsiyum bazlı bağlayıcılara göre mortaliteyi azalttığını gösteren meta-analizle aynı yöndedir; ancak CAVI vekil bir sonlanımdır ve çalışma pCS için yetersiz güçte olabilir.
13‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Sevelamerin pCS'yi değiştirmemesi, çok küçük bir kontrolsüz seride bildirilen pCS düşüşüyle çelişir; RKÇ tasarımı bu soruda daha güvenilir kanıt sağlar. CAVI artışının sevelamerle daha az olması, sevelamerin kalsiyum bazlı bağlayıcılara göre mortaliteyi azalttığını gösteren meta-analizle aynı yöndedir; ancak CAVI vekil bir sonlanımdır ve çalışma pCS için yetersiz güçte olabilir. Destekleyen: Clin J Am Soc Nephrol 2015, 25 RKÇ'lik (4770 katılımcı) meta-analizde sevelamer kalsiyum bazlı bağlayıcılara göre tüm nedenli mortaliteyi azalttı (RR 0,54; %95 GA 0,32–0,93); KV mortalitede anlamlı fark yoktu, hiperkalsemi daha azdı. Nüans: J Clin Med Res 2017, Beş HD hastasında 3 aylık sevelamer hidroklorür tedavisiyle serum pCS 31,3'ten 19,7 mg/L'ye anlamlı düştü; indoksil sülfat değişmedi.
KohortJASN · 6 Ekim 2026 · Hedef deneme öykünmesi · CRDS, Çin · n=10 518 (1:1 PS) · 3 yıl · aktif karşılaştırıcılı yeni kullanıcıLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Comparative Cardiovascular Outcomes of Lanthanum Carbonate and Sevelamer in Dialysis
Önceden MACE öyküsü olmayan hiperfosfatemik diyaliz hastasında lantan karbonat vs sevelamer başlanması; birincil sonlanım MI, inme ya da KV ölüm.
3 yılda MACE kümülatif insidansı %9,5 vs %12,2; HR 0,79 (%95 GA 0,68–0,92); mutlak risk azalması %2,68, NNT 37.
Tüm nedenli ölüm HR 0,83 (%95 GA 0,75–0,93); KV ölüm HR 0,72 (%95 GA 0,59–0,88).
Duyarlılık, alt grup ve yarışan risk analizlerinde tutarlı; güvenlik verisi özette yok.
Klinik pratiğe etkisiKalsiyum içermeyen bağlayıcılar arasında lantan karbonatın sevelamere göre daha düşük KV olay ve ölümle ilişkili bulunması dikkat çekici; ama gözlemsel ve tek ülke verisi, bugün hasta bazında tercihi değiştirmek için yeterli değil. Baş başa bir RKÇ gerekli. Merkezler, bağlayıcı türü ile KV olay ilişkisini kendi kayıtlarında inceleyebilir.
SınırlılıkGözlemsel; reçeteleme nedenine bağlı karıştırıcılık, tolerans ve uyum farkı, tek ülke verisi genellenebilirliği kısıtlar.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · CRDS Çin Böbrek Veri Sistemi (China Renal Data System) · PS Eğilim skoru (propensity score) · MACE Majör advers kardiyovasküler olay · MI Miyokard enfarktüsü · KV Kardiyovasküler · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · NNT Bir yarar için tedavi edilmesi gereken hasta sayısı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
KBH mineral kemik bozukluğu cephesinden önemli bir gözlemsel veri. Çin böbrek veri sisteminden hedef deneme öykünmesi: hiperfosfatemik diyaliz hastasında lantan karbonat mı, sevelamer mi? Eğilim skoruyla eşleştirilmiş on bin beş yüz on sekiz hasta, üç yıl izlem. Majör kardiyovasküler olay lantanla yüzde dokuz virgül beş, sevelamerle yüzde on iki virgül iki; risk oranı sıfır virgül yetmiş dokuz, tedavi edilmesi gereken hasta sayısı otuz yedi. Tüm nedenli ve kardiyovasküler ölüm de lantanla daha düşük. Sonuçlar duyarlılık analizlerinde tutarlı. Ama bu gözlemsel bir veri; hekimin neden birini seçtiği tam ölçülemez. Bugün tercihi değiştirmez; baş başa bir randomize çalışma için güçlü bir gerekçe.
Bağlam makale 14 · JASN · literatürle ilişkisi
Diyaliz: lantan vs sevelamer, MACE (CRDS)
Destekleyen
Effect of Lanthanum Carbonate on All-Cause Mortality in Patients Receiving Maintenance Hemodialysis: a Meta-Analysis of Randomized Controlled TrialsKidney Blood Press Res 2018 · PMID 29627829 Dokuz RKÇ'lik (2813 hasta) meta-analizde lantan karbonat diğer bağlayıcılara göre tüm nedenli mortaliteyi azalttı (OR 0,45; %95 GA 0,32–0,63); KV olaylarda fark anlamlı değildi (OR 0,58; p=0,07).
Desteklemeyen / nüans katan
Effect of Treating Hyperphosphatemia With Lanthanum Carbonate vs Calcium Carbonate on Cardiovascular Events in Patients With Chronic Kidney Disease Undergoing Hemodialysis: The LANDMARK Randomized Clinical TrialJAMA 2021 · PMID 34003226 LANDMARK RKÇ'sinde 2309 HD hastasında lantan karbonat kalsiyum karbonata göre KV olayları azaltmadı (HR 1,11; p=0,37); KV ölüm (HR 1,51) ve sekonder HPT riski daha yüksekti.
SentezLantan karbonat başlanmasının daha düşük MACE ve mortaliteyle ilişkisi, lantanla daha düşük mortalite bildiren küçük RKÇ'lerin meta-analiziyle aynı yöndedir. Ancak en büyük RKÇ olan LANDMARK, kalsiyum karbonata karşı KV yarar göstermemiş ve KV ölümde artış bildirmiştir; bu hedef deneme taklidi gözlemsel olduğundan bulgu nedensel bir yarar olarak yorumlanamaz ve sevelamerle doğrudan karşılaştıran RKÇ ile doğrulanmalıdır.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · MACE Majör advers kardiyovasküler olay · CRDS Çin Böbrek Veri Sistemi (China Renal Data System) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · OR Olasılık oranı · GA Güven aralığı · KV Kardiyovasküler · LANDMARK HD'de lantan vs kalsiyum karbonat KV sonlanım RKÇ'si (Japonya) · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · HD Hemodiyaliz · HR Tehlike oranı · HPT Hiperparatiroidi
14‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Lantan karbonat başlanmasının daha düşük MACE ve mortaliteyle ilişkisi, lantanla daha düşük mortalite bildiren küçük RKÇ'lerin meta-analiziyle aynı yöndedir. Ancak en büyük RKÇ olan LANDMARK, kalsiyum karbonata karşı KV yarar göstermemiş ve KV ölümde artış bildirmiştir; bu hedef deneme taklidi gözlemsel olduğundan bulgu nedensel bir yarar olarak yorumlanamaz ve sevelamerle doğrudan karşılaştıran RKÇ ile doğrulanmalıdır. Destekleyen: Kidney Blood Press Res 2018, Dokuz RKÇ'lik (2813 hasta) meta-analizde lantan karbonat diğer bağlayıcılara göre tüm nedenli mortaliteyi azalttı (OR 0,45; %95 GA 0,32–0,63); KV olaylarda fark anlamlı değildi (OR 0,58; p=0,07). Nüans: JAMA 2021, LANDMARK RKÇ'sinde 2309 HD hastasında lantan karbonat kalsiyum karbonata göre KV olayları azaltmadı (HR 1,11; p=0,37); KV ölüm (HR 1,51) ve sekonder HPT riski daha yüksekti.
Trends in Mortality of Patients with Central Venous Catheters versus Arteriovenous Accesses for Hemodialysis
Toplumda yaşayan, fonksiyonel bağımsız, 18–85 yaş, HD'ye CVK ile başlayanlar; sürekli CVK vs AV erişime geçiş. Olgunlaşan AV erişimi olanlar dışlandı (ölümsüz zaman yanlılığı).
18 aylık düzeltilmiş ölüm riski 2013→2022: CVK %26,8→%21,3; AV erişim %20,9→%17,1.
Mutlak risk farkı yaklaşık %30 azaldı: 5,9 → 4,2 ölüm/100 hasta; göreli risk ise 1,28 → 1,25 ile neredeyse sabit.
Kan dolaşımı enfeksiyonuna bağlı ölümlerde benzer, orantısal olarak daha büyük azalma.
Klinik pratiğe etkisiKateterle sürdürmenin göreli fazla riski on yılda pek değişmedi (RR 1,25); AV fistül önceliği ve diyaliz öncesi erken damar yolu planlaması ünitelerde ve polikliniklerde aynen geçerli. Mutlak farkın azalması kateter bakımındaki iyileşmeyle uyumlu olabilir, ama çalışma nedeni göstermiyor. Merkezlerin kendi kateter enfeksiyonu ve ölüm kayıtlarını yıl yıl izlemesi anlamlı olur.
SınırlılıkGözlemsel ABD kayıt verisi; ölçülmemiş karıştırıcılar ve seçilmiş, bağımsız yaşayan popülasyon genellemeyi sınırlar.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · USRDS ABD Böbrek Veri Sistemi · ABD Amerika Birleşik Devletleri · HD Hemodiyaliz · CVK Santral venöz kateter · AV Arteriyovenöz (AV erişim: fistül ya da greft) · RR Göreli risk (relative risk) · AV fistül / AVF Arteriyovenöz fistül
Damar yolu ve kateter: ABD böbrek veri sisteminden beş yüz otuz altı bin hastalık bir analiz. Soru şu: hemodiyalize kateterle başlayıp kateterle devam etmenin, arteriyovenöz erişime geçmeye göre fazla riski son on yılda değişti mi? On sekiz aylık ölüm riski kateter grubunda yüzde yirmi altı virgül sekizden yüzde yirmi bir virgül üçe, arteriyovenöz erişim grubunda yüzde yirmi virgül dokuzdan yüzde on yedi virgül bire düşmüş. Mutlak fark yaklaşık yüzde otuz azalmış; ama göreli risk bir virgül yirmi sekizden bir virgül yirmi beşe, neredeyse aynı. Kan dolaşımı enfeksiyonuna bağlı ölümlerde düşüş daha belirgin. Mesaj açık: fistül önceliği değişmiyor.
Bağlam makale 15 · JASN · literatürle ilişkisi
HD: CVK vs AV erişim, mortalite eğilimi
Destekleyen
Association of Four Types of Vascular Access Including Arterial Superficialization with Mortality in Maintenance Hemodialysis Patients: A Nationwide Cohort Study in JapanAm J Nephrol 2023 · PMID 36917960 Japonya'da 183.490 prevalan HD hastasında AVF'ye göre tünelli CVK ile 1 yıllık tüm nedenlere bağlı mortalite belirgin yüksekti (düzeltilmiş HR 2,15; %95 GA 1,77–2,61); enfeksiyon ve kardiyovasküler ölümde benzer örüntü.
Desteklemeyen / nüans katan
The effect of early conversion from central venous catheter to arteriovenous fistula on hospitalization and mortality in incident haemodialysis patientsJ Vasc Access 2023 · PMID 37638715 Tek merkezde HD'ye CVK ile başlayıp yaklaşık 3 ayda AVF'ye geçirilen hastalarda erişim ilişkili yatış arttı, ancak 2 yıllık tüm nedenlere bağlı mortalite AVF ile başlayanlardan farklı değildi.
SentezCVK kullanımının AV erişime göre daha yüksek mortaliteyle ilişkisi büyük kayıt verileriyle uyumludur; bu çalışma ise aradaki mutlak farkın son on yılda daraldığını ulusal ölçekte zaman eğilimiyle göstermektedir. Erken AVF dönüşümüyle mortalite farkının kaybolduğunu bildiren tek merkezli veriler, farkın önemli bölümünün hasta özellikleri ve CVK süresiyle ilişkili olabileceğini düşündürür. Kanıt gözlemseldir; klon-sansür-ağırlıklandırma yanlılığı azaltsa da artık karıştırıcılık dışlanamaz.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · HD Hemodiyaliz · CVK Santral venöz kateter · AV Arteriyovenöz (AV erişim: fistül ya da greft) · AV fistül / AVF Arteriyovenöz fistül · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı
15‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. CVK kullanımının AV erişime göre daha yüksek mortaliteyle ilişkisi büyük kayıt verileriyle uyumludur; bu çalışma ise aradaki mutlak farkın son on yılda daraldığını ulusal ölçekte zaman eğilimiyle göstermektedir. Erken AVF dönüşümüyle mortalite farkının kaybolduğunu bildiren tek merkezli veriler, farkın önemli bölümünün hasta özellikleri ve CVK süresiyle ilişkili olabileceğini düşündürür. Kanıt gözlemseldir; klon-sansür-ağırlıklandırma yanlılığı azaltsa da artık karıştırıcılık dışlanamaz. Destekleyen: Am J Nephrol 2023, Japonya'da 183.490 prevalan HD hastasında AVF'ye göre tünelli CVK ile 1 yıllık tüm nedenlere bağlı mortalite belirgin yüksekti (düzeltilmiş HR 2,15; %95 GA 1,77–2,61); enfeksiyon ve kardiyovasküler ölümde benzer örüntü. Nüans: J Vasc Access 2023, Tek merkezde HD'ye CVK ile başlayıp yaklaşık 3 ayda AVF'ye geçirilen hastalarda erişim ilişkili yatış arttı, ancak 2 yıllık tüm nedenlere bağlı mortalite AVF ile başlayanlardan farklı değildi.
KohortAJKD · 26 Ekim 2026 · Retrospektif kohort · Kuzey Amerika PD kateter kaydı · n=1537 · 90 gün · neden özgül CoxLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Association of Estimated GFR at the Time of Peritoneal Dialysis Catheter Insertion With Dialysis-Related Complications
PD kateteri takılırken eGFR ≤9 vs >9 mL/dk/1,73 m²; birincil sonlanım 90 gün içinde PD ilişkili komplikasyon. Hastaların %67'sinde eGFR ≤9.
Komplikasyon %22 vs %18 (p=0,4); ancak eGFR ≤9 grubunda her 1 mL/dk düşüş için aHR 1,10 (%95 GA 1,01–1,19).
Takıldıktan sonraki 30 gün içinde PD başlamak aHR 3,15 (%95 GA 1,48–6,67). Sık komplikasyonlar: akım kısıtlılığı %7, sızıntı %3, ağrı %3.
HD'ye geçişte fark yok (aHR 0,93; %95 GA 0,60–1,45).
Klinik pratiğe etkisiPD seçen hastada kateter takılmasını çok düşük eGFR'ye bırakmamak ve mümkünse ilk 30 günde PD başlamamak erken komplikasyonları azaltabilir; bu, poliklinikte PD yönlendirmesinin daha erken yapılmasını destekliyor. Veri gözlemsel ve kategorik karşılaştırma anlamsız; acil PD başlangıcını dışlamaz. Merkezlerin kendi kateter kayıtlarında takma anındaki eGFR'yi sistematik kaydetmesi yararlı.
SınırlılıkRetrospektif; eGFR standart ölçülmemiş, diyaliz öncesi bakım ve gömülü kateter etkisi değerlendirilmemiş.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · PD Periton diyalizi · Cox Cox orantılı tehlikeler regresyonu · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · aHR Düzeltilmiş tehlike oranı · GA Güven aralığı · HD Hemodiyaliz
Periton diyalizinde kateter zamanlaması. Kuzey Amerika periton diyalizi kateter kaydından bin beş yüz otuz yedi hasta. Kateter takılırken eGFR dokuzun altında ya da üstünde olanlar karşılaştırılmış. Kategorik karşılaştırmada doksan günlük komplikasyon yüzde yirmi iki ile on sekiz, fark anlamsız. Ama düşük eGFR grubunda her bir mililitrelik düşüş yüzde on daha yüksek komplikasyon riskiyle ilişkili. Daha çarpıcısı: kateter takıldıktan sonraki otuz gün içinde diyalize başlamak, yaklaşık üç kat yüksek komplikasyon riskiyle ilişkili. En sık sorunlar akım kısıtlılığı ve sızıntı. Hemodiyalize geçişte fark yok. Pratik sonuç: periton diyalizi düşünülen hastayı cerraha daha erken yönlendirmek ve kateterin iyileşmesine zaman tanımak.
Bağlam makale 16 · AJKD · literatürle ilişkisi
PD kateteri takılırken eGFR ve komplikasyon
Destekleyen
A Randomized Controlled Trial to Determine the Appropriate Time to Initiate Peritoneal Dialysis after Insertion of Catheter (Timely PD Study)Perit Dial Int 2017 · PMID 28408711 122 hastalık RKÇ'de kateter sonrası 1. haftada PD başlayanlarda sızıntı 4. haftada başlayanlara göre belirgin yüksekti (%28,2 vs %2,4); diyabetiklerde 4. haftada başlamak teknik başarısızlığı artırdı.
Desteklemeyen / nüans katan
Prognosis of urgent initiation of peritoneal dialysis: a systematic review and meta-analysisRen Fail 2024 · PMID 38391179 15 kohort çalışma ve 3054 katılımcıda planlanmamış (<14/7 gün) PD başlangıcında sızıntı, tıkanma, enfeksiyon ve HD'ye geçiş farksızdı; yalnız <7 gün grubunda kateter yer değiştirmesi daha sıktı.
SentezErken PD başlangıcının mekanik komplikasyonları artırdığı bulgusu tek RKÇ ile uyumludur; meta-analiz verileri ise acil başlangıçta riskin daha çok kateter yer değiştirmesiyle sınırlı ve heterojen olduğunu gösterir. Kateter takılırken eGFR düzeyi ile komplikasyon ilişkisine dair bu taramada doğrudan karşılaştırılabilir çalışma saptanmadı; retrospektif tasarım, standardize olmayan eGFR ve karıştırıcılar nedeniyle nedensellik çıkarımı yapılamaz.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · PD Periton diyalizi · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · HD Hemodiyaliz
16‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Erken PD başlangıcının mekanik komplikasyonları artırdığı bulgusu tek RKÇ ile uyumludur; meta-analiz verileri ise acil başlangıçta riskin daha çok kateter yer değiştirmesiyle sınırlı ve heterojen olduğunu gösterir. Kateter takılırken eGFR düzeyi ile komplikasyon ilişkisine dair bu taramada doğrudan karşılaştırılabilir çalışma saptanmadı; retrospektif tasarım, standardize olmayan eGFR ve karıştırıcılar nedeniyle nedensellik çıkarımı yapılamaz. Destekleyen: Perit Dial Int 2017, 122 hastalık RKÇ'de kateter sonrası 1. haftada PD başlayanlarda sızıntı 4. haftada başlayanlara göre belirgin yüksekti (%28,2 vs %2,4); diyabetiklerde 4. haftada başlamak teknik başarısızlığı artırdı. Nüans: Ren Fail 2024, 15 kohort çalışma ve 3054 katılımcıda planlanmamış (<14/7 gün) PD başlangıcında sızıntı, tıkanma, enfeksiyon ve HD'ye geçiş farksızdı; yalnız <7 gün grubunda kateter yer değiştirmesi daha sıktı.
DerlemeAJKD · 7 Ekim 2026 · Nitel çalışmaların sistematik derlemesi · 13 çalışma · 595 katılımcı · 9 ülke · tematik sentez (SEM)Literatüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Barriers to and Facilitators of the Adoption of Peritoneal Dialysis: A Systematic Review of Qualitative Studies
Dünyada PD kullanımı yaklaşık %11; PD'ye geçişin engel ve kolaylaştırıcıları Sosyal Ekolojik Model'in 5 düzeyinde incelendi (7390 kayıttan 13 çalışma).
Bireysel engeller: enfeksiyon korkusu (çalışmaların %77'si), yaşam düzeninin bozulması (%69), düşük öz yeterlik (%62).
Kurumsal: eğitim kalitesi (%85), acil diyaliz başlangıcı (%38); kişilerarası: hekim etkisi (%69), aile (%62); politika: HD merkezli sistem (%54), mali kısıt (%38).
Kolaylaştırıcılar: özerklik tercihi, kolaylık ve yapılandırılmış kurumsal destek.
Klinik pratiğe etkisiPD oranını belirleyen yalnız hasta tercihi değil; merkezin eğitim kalitesi ve plansız acil başlangıçlar da belirleyici görünüyor. Poliklinikte diyaliz öncesi modalite eğitimini yapılandırmak ve asistanlara PD'yi tarafsız anlatmayı öğretmek bugün yapılabilir. Türkiye'deki geri ödeme yapısının PD tercihine etkisi ayrı bir nitel çalışma konusu olabilir.
SınırlılıkAz sayıda, heterojen ve çoğu kesitsel nitel çalışma; sağlık sistemleri farklı, bulgular Türkiye'ye doğrudan aktarılamayabilir.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · SEM Sosyal Ekolojik Model (çok düzeyli kuramsal çerçeve) · PD Periton diyalizi · HD Hemodiyaliz
Periton diyalizi hemodiyalizle benzer sonuçlar verdiği hâlde dünyada hastaların yalnızca yüzde on biri tarafından kullanılıyor. Bu sistematik derleme, dokuz ülkeden on üç nitel çalışmayı ve beş yüz doksan beş katılımcıyı sosyal ekolojik modelle incelemiş. Bireysel düzeyde en sık engel enfeksiyon korkusu, çalışmaların yüzde yetmiş yedisinde. Ama en sık bildirilen engel kurumsal: eğitimin kalitesi, çalışmaların yüzde seksen beşinde. Hekim etkisi, aile dinamiği, acil diyaliz başlangıcı ve hemodiyaliz merkezli sistemler de öne çıkıyor. Yani periton diyalizi oranında merkezlerin payı sanıldığından büyük olabilir. Poliklinikte modalite eğitimini yapılandırmak ve asistanlara tarafsız anlatmayı öğretmek bugün yapılabilecek iş.
RKÇKidney Medicine · 7 Ağustos 2026 · Çok merkezli çift kör paralel grup RKÇ · 20 merkez, Japonya · 8 hafta · 2:1 · Na 126 vs 135 mmol/LLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Low-Sodium Peritoneal Dialysis Solution (Na 126 mmol/L) for Enhanced Sodium Removal: A Multicenter Randomized Controlled Trial
Ayaktan PD hastasında günlük bir değişim yerine düşük Na'lı solüsyon (Na 126 mmol/L, glukoz %1,6) vs standart (Na 135 mmol/L, glukoz %1,35); ölçüte uyanlarda 4. haftadan günde iki değişim.
Günlük peritoneal Na uzaklaştırma değişimi +28,7 ± 36,2 vs −6,3 ± 26,2 mmol/gün (n=51 vs 27; p<0,001).
Torba başına Na, toplam (periton + idrar) Na, su uzaklaştırma ve diyaliz yeterliliğinde fark yok.
İlaçla ilişkili advers olaylar (çoğu hiponatremi) yalnız düşük Na grubunda; genellikle hafif ve tamamen geri dönüşlü.
Klinik pratiğe etkisiSıvı yüklü PD hastalarda sodyum uzaklaştırmayı artırmak için düşük sodyumlu solüsyon mantıklı bir yaklaşım; ancak toplam Na ve su dengesinde fark çıkmadı ve ürünün Türkiye'de erişimi doğrulanmalı. Bugün değişen, hipervolemik PD hastasında reçeteyi ve diyet sodyumunu sodyum dengesi gözüyle yeniden değerlendirmek. Kullanılırsa hiponatremi izlemi gerekir.
Sınırlılık8 hafta, küçük kontrol grubu; rezidüel fonksiyonu korunmuş ve artımlı PD hastaları fazla temsil edilmiş.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · Na Sodyum · PD Periton diyalizi
Periton diyalizinde sıvı yükü, tedavi başarısızlığının önemli nedenlerinden biri ve yetersiz sodyum uzaklaştırma bunun içinde. Japonya'da yirmi merkezde yürütülen çift kör bir çalışmada, sodyumu yüz yirmi altı milimol olan düşük sodyumlu bir solüsyon günde bir değişimin yerine kullanılmış. Sekizinci haftada günlük peritoneal sodyum uzaklaştırma düşük sodyum grubunda ortalama yirmi sekiz milimol artarken standart grupta altı milimol azalmış. Ancak toplam sodyum, su uzaklaştırma ve diyaliz yeterliliğinde fark yok. Yan etki olarak hiponatremi görülmüş; hafif ve geri dönüşlü. İlginç bir araç, ama erişimi belirsiz ve rezidüel fonksiyonu iyi hastalar fazla temsil edilmiş.
Bağlam makale 18 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
PD: düşük sodyumlu (Na 126) solüsyon
Destekleyen
Low-Sodium Versus Standard-Sodium Peritoneal Dialysis Solution in Hypertensive Patients: A Randomized Controlled TrialAm J Kidney Dis 2015 · PMID 26388284 108 hipertansif CAPD hastasında 125 mmol/L Na'lı solüsyonla günlük diyalizat Na uzaklaştırma 12. haftada 1,188 g daha fazlaydı ve KB düştü; ancak total Kt/V için eşdeğerlik gösterilemedi.
Desteklemeyen / nüans katan
Single-dwell treatment with a low-sodium solution in hypertensive peritoneal dialysis patientsPerit Dial Int 2020 · PMID 32425111 Günde tek değişimde 112 mmol/L Na'lı solüsyon, KB yanıtında standart solüsyona üstün bulunmadı (%34,5 vs %29,1; p=0,51); hipotansiyon (%27,0 vs %16,9) ve baş dönmesi daha sıktı.
SentezDüşük Na'lı PD solüsyonunun peritoneal Na uzaklaştırmayı artırdığı önceki RKÇ ile uyumludur. Ancak klinik sonlanımlara (KB, sıvı yükü) yansıması tutarsızdır ve daha düşük Na içeriğinde hipotansiyon sinyali bildirilmiştir; bu çalışmada da hiponatremi görülmüş, izlem 8 haftayla sınırlı kalmıştır. Kanıt düzeyi orta: küçük, kısa süreli RKÇ'ler ve vekil sonlanımlar.
KısaltmalarPD Periton diyalizi · Na Sodyum · CAPD Sürekli ayaktan periton diyalizi · KB Kan basıncı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
18‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Düşük Na'lı PD solüsyonunun peritoneal Na uzaklaştırmayı artırdığı önceki RKÇ ile uyumludur. Ancak klinik sonlanımlara (KB, sıvı yükü) yansıması tutarsızdır ve daha düşük Na içeriğinde hipotansiyon sinyali bildirilmiştir; bu çalışmada da hiponatremi görülmüş, izlem 8 haftayla sınırlı kalmıştır. Kanıt düzeyi orta: küçük, kısa süreli RKÇ'ler ve vekil sonlanımlar. Destekleyen: Am J Kidney Dis 2015, 108 hipertansif CAPD hastasında 125 mmol/L Na'lı solüsyonla günlük diyalizat Na uzaklaştırma 12. haftada 1,188 g daha fazlaydı ve KB düştü; ancak total Kt/V için eşdeğerlik gösterilemedi. Nüans: Perit Dial Int 2020, Günde tek değişimde 112 mmol/L Na'lı solüsyon, KB yanıtında standart solüsyona üstün bulunmadı (%34,5 vs %29,1; p=0,51); hipotansiyon (%27,0 vs %16,9) ve baş dönmesi daha sıktı.
KohortClin Kidney J · 5 Ekim 2026 · Epizot temelli gözlemsel çalışma · 275 epizot/152 hasta · 16 yıl · lojistik GEE modelleriLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Risk factors for subsequent recurrent, relapsing, and repeat peritonitis in peritoneal dialysis
PD peritoniti sonrası PD'ye devam eden hastalarda tekrarlayan/relaps/yineleyen peritoniti öngören hasta, reçete ve antibiyotik yönetimi faktörleri incelendi (385 epizottan 275'i dahil).
Geniş sonlanım 63 epizottan sonra gelişti: diyabet, mevcut tekrarlayan/relaps fenotipi, daha az APD günü ve daha yüksek manuel değişim yükü yüksek, erkek cinsiyet düşük olasılıkla ilişkili.
İki reçete ölçütü güçlü ters korelasyonlu; karşılıklı düzeltmede ikisi de anlamlılığını yitirdi.
Dar sonlanım (relaps/yineleyen; 57 epizot): etkisiz başlangıç antibiyotiği ve gecikmiş uygun tedavi yüksek olasılıkla ilişkili; mikroorganizma grubu ve ağırlık belirteçleri ilişkisiz.
Klinik pratiğe etkisiPeritonit sonrası izlemde diyabetli, önceki epizodu tekrarlayan ve manuel değişim yükü yüksek hastaları daha yakın izlemek makul. Bugün asıl gözden geçirilecek nokta ampirik tedavinin hızı ve etkinliği: başlangıç rejimini yerel antibiyograma göre güncel tutmak. Merkezlerin kendi PD peritonit kayıtlarında aynı fenotip analizini yapması uygulanabilir bir araştırma fikri.
SınırlılıkGözlemsel; merkez/ülke ve etki büyüklükleri özette verilmemiş; iki reçete ölçütü birbirinden ayrıştırılamıyor.
KısaltmalarGEE Genelleştirilmiş tahmin denklemleri (tekrarlı ölçüm regresyonu) · PD Periton diyalizi · APD Otomatik periton diyalizi
Periton diyalizinde peritonit sonrası ne olacağını öngörmek önemli. Clinical Kidney Journal'da on altı yıllık, epizot temelli bir çalışma: yüz elli iki hastadan iki yüz yetmiş beş peritonit epizodu. Tekrarlayan, relaps ya da yineleyen peritonit altmış üç epizottan sonra gelişti. Diyabet, önceki tekrarlayan epizot, daha az otomatik periton diyalizi günü ve daha yüksek manuel değişim yükü yüksek riskle, erkek cinsiyet ise düşük riskle ilişkiliydi. Ancak iki reçete ölçütü birbirine çok bağlıydı; birlikte düzeltildiğinde anlamlılık kayboldu. Daha dar sonlanımda, yani relaps ve yineleyen peritonitte, öne çıkan etken antibiyotik yönetimiydi: etkisiz başlangıç tedavisi ve uygun tedavinin gecikmesi. Mikroorganizma grubu düzeltme sonrası ilişkili değildi. Mesaj açık: ampirik tedaviyi hızlı ve doğru başlatmak.
Bağlam makale 19 · Clin Kidney J · literatürle ilişkisi
PD: peritonit sonrası tekrar riski faktörleri
Destekleyen
Repeated peritoneal dialysis-associated peritonitis: a multicenter registry studyAm J Kidney Dis 2011 · PMID 21849228 ANZDATA kaydında önceki epizottan kısa süre sonra gelişmesi yineleyen peritoniti bağımsız öngördü (gün başına OR 0,91); yineleyen peritonit relaps riskini artırdı (OR 5,41).
Desteklemeyen / nüans katan
Automated peritoneal dialysis versus continuous ambulatory peritoneal dialysis for people with kidney failureCochrane Database Syst Rev 2024 · PMID 39258519 İki RKÇ'yi (131 kişi) içeren Cochrane derlemesinde APD'nin CAPD'ye göre peritonit dahil sonlanımlara etkisi çok belirsiz bulundu; kanıt düşük–çok düşük kesinlikte.
SentezYakın dönem peritonit öyküsünün sonraki epizot riskini artırdığı bulgusu büyük kayıt verileriyle uyumludur. APD/manuel değişim yükü ile ilişki ise biyolojik olarak makul olsa da randomize kanıt APD'nin peritoniti azalttığını doğrulamamaktadır ve bu çalışmada iki reçete ölçütü birlikte düzeltildiğinde anlamlılık kaybolmuştur. Tek merkezli, retrospektif ve görece küçük örneklem nedeniyle kanıt düzeyi düşüktür.
KısaltmalarPD Periton diyalizi · ANZDATA Avustralya ve Yeni Zelanda Diyaliz ve Nakil Kaydı · OR Olasılık oranı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · APD Otomatik periton diyalizi · CAPD Sürekli ayaktan periton diyalizi
19‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Yakın dönem peritonit öyküsünün sonraki epizot riskini artırdığı bulgusu büyük kayıt verileriyle uyumludur. APD/manuel değişim yükü ile ilişki ise biyolojik olarak makul olsa da randomize kanıt APD'nin peritoniti azalttığını doğrulamamaktadır ve bu çalışmada iki reçete ölçütü birlikte düzeltildiğinde anlamlılık kaybolmuştur. Tek merkezli, retrospektif ve görece küçük örneklem nedeniyle kanıt düzeyi düşüktür. Destekleyen: Am J Kidney Dis 2011, ANZDATA kaydında önceki epizottan kısa süre sonra gelişmesi yineleyen peritoniti bağımsız öngördü (gün başına OR 0,91); yineleyen peritonit relaps riskini artırdı (OR 5,41). Nüans: Cochrane Database Syst Rev 2024, İki RKÇ'yi (131 kişi) içeren Cochrane derlemesinde APD'nin CAPD'ye göre peritonit dahil sonlanımlara etkisi çok belirsiz bulundu; kanıt düşük–çok düşük kesinlikte.
KohortKidney Medicine · 25 Ağustos 2026 · Prospektif çok merkezli kohort · n=792 · 6 merkez, Fransa · 12–24 ay · Fine-Gray modeliLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★★☆
Frailty as a Predictor of Mortality in Dialysis: A Multicenter Validation of the Clinical Frailty Scale
12/24 aylık mortalite: iyi %3,56/%9,78; savunmasız %10,49/%21,30; kırılgan %27,27/%45,87.
Çok değişkenli modelde CFS puan başına sHR 1,33 (%95 GA 1,19–1,49) ve RPS sHR 1,05 (1,02–1,09) bağımsız olarak ilişkili.
12. ayda C-istatistiği CFS 0,73 (0,68–0,79) vs RPS 0,69 (0,63–0,75). Üç kategoride değerlendiriciler arası uyum orta (κ=0,60; n=509); CFS ≥6 keşifsel yüksek risk grubu.
Klinik pratiğe etkisiCFS kısa ve ek maliyetsiz bir hemşire değerlendirmesi; HD ve PD ünitelerinde periyodik kayda eklenebilir, nakil adaylığı ve konservatif bakım görüşmelerinde prognoz konuşmasına yapı kazandırır. Eşik değere dayalı tedavi kararı bugün değişmez. CFS ile mortalite ve yatış ilişkisini prospektif izlemek uygulanabilir bir proje.
SınırlılıkTek bölgeden prevalan kohort; CFS zamanlaması standart değil, etnik köken verisi yok; eşikler dış doğrulama gerektiriyor.
KısaltmalarCFS Klinik Kırılganlık Ölçeği (9 puanlık) · REIN Fransız ulusal diyaliz ve nakil kaydı (Réseau Épidémiologie et Information en Néphrologie) · RPS REIN öngörü skoru (komorbidite temelli diyaliz mortalite skoru) · sHR Alt dağılım tehlike oranı (Fine-Gray, yarışan risk) · GA Güven aralığı · HD Hemodiyaliz · PD Periton diyalizi
Kırılganlık diyalizde çok sık ama rutin ölçmek zor. Kidney Medicine'da Fransa'dan altı merkezli, yedi yüz doksan iki hastalık prospektif bir kohort: Klinik Kırılganlık Ölçeği'ni diyaliz hemşireleri uyguladı. On iki aylık mortalite iyi durumdakilerde yüzde üç buçuk civarındayken kırılgan grupta yüzde yirmi yedinin üzerindeydi; yirmi dört ayda bu oran yüzde kırk altıya yaklaştı. Çok değişkenli modelde ölçekteki her puan için alt dağılım tehlike oranı bir virgül otuz üç bulundu ve bu ilişki komorbidite temelli REIN skorundan bağımsızdı. Ayırt edicilik iyiydi; on ikinci ayda C istatistiği sıfır virgül yetmiş üç. Üç kategoride hemşireler arası uyum orta düzeydeydi. Kısa, ucuz ve ünitede hemen uygulanabilir bir araç; ama eşikleri tedavi kararına çevirmeden önce dış doğrulama gerekiyor.
Bağlam makale 20 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
Diyaliz: hemşire uygulamalı CFS ve mortalite
Destekleyen
Frailty and mortality in dialysis: evaluation of a clinical frailty scaleClin J Am Soc Nephrol 2015 · PMID 25739851 Diyalize başlayan 390 hastada nefrolog tarafından puanlanan CFS'de her 1 puan artış daha yüksek mortaliteyle ilişkiliydi (düzeltilmiş HR 1,22; %95 GA 1,04–1,43).
Desteklemeyen / nüans katan
Longitudinal frailty assessment in the prediction of survival among patients with advanced chronic kidney disease: a prospective observational single-centre cohort studyBMJ Open 2024 · PMID 39389597 256 ileri KBH/HD hastasında kırılganlık mortaliteyi öngördü (HR 2,83), ancak izlemde kırılganlıkta düzelme ilerleme kadar sıktı; tek seferlik ölçümün sınırlılığına işaret ediyor.
SentezCFS'nin diyalizde mortaliteyi öngördüğü bulgusu önceki kohortlarla uyumludur; bu çalışma, hemşire uygulamasının fizibilitesini ve komorbidite skorundan bağımsız katkısını çok merkezli olarak göstermesiyle öne çıkar. Kırılganlığın zaman içinde değişebilmesi, tek ölçüme dayalı risk sınıflamasının düzenli yinelenmesi gerektiğini düşündürür. Kanıt gözlemsel ve prognostiktir; dış doğrulama gereklidir.
KısaltmalarCFS Klinik Kırılganlık Ölçeği (9 puanlık) · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · BMJ British Medical Journal (dergi; BMJ Open) · KBH Kronik böbrek hastalığı · HD Hemodiyaliz
20‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. CFS'nin diyalizde mortaliteyi öngördüğü bulgusu önceki kohortlarla uyumludur; bu çalışma, hemşire uygulamasının fizibilitesini ve komorbidite skorundan bağımsız katkısını çok merkezli olarak göstermesiyle öne çıkar. Kırılganlığın zaman içinde değişebilmesi, tek ölçüme dayalı risk sınıflamasının düzenli yinelenmesi gerektiğini düşündürür. Kanıt gözlemsel ve prognostiktir; dış doğrulama gereklidir. Destekleyen: Clin J Am Soc Nephrol 2015, Diyalize başlayan 390 hastada nefrolog tarafından puanlanan CFS'de her 1 puan artış daha yüksek mortaliteyle ilişkiliydi (düzeltilmiş HR 1,22; %95 GA 1,04–1,43). Nüans: BMJ Open 2024, 256 ileri KBH/HD hastasında kırılganlık mortaliteyi öngördü (HR 2,83), ancak izlemde kırılganlıkta düzelme ilerleme kadar sıktı; tek seferlik ölçümün sınırlılığına işaret ediyor.
Estimating Residual Kidney Function in Hemodialysis Patients Using Serum Uromodulin
Artık böbrek fonksiyonunu (KRU ≥2 mL/dk/35L) zamanlı idrar toplamadan saptamak için serum uromodulin ve β2-mikroglobulin değerlendirildi; 59 hasta (%39) eşiğin üstünde.
Uromodulin AUC 0,891 (%95 GA 0,839–0,944), β2-mikroglobuline eşdeğer (AUC 0,877; p=0,66); birleşik model AUC 0,923 (0,883–0,964) ile ikisinden de üstün.
İki eşikli gri bölge stratejisiyle uromodulin tek başına hastaların %76'sını idrar toplamadan sınıflandırdı (NPV %97, PPV %84); birleşik model %85.
Anürik olmayanlarda AUC 0,833'e indi; PPV %84 korundu ve bu alt grubun %80'inde idrar toplamaya gerek kalmadı.
Klinik pratiğe etkisiİnkremental HD reçetesinde artık fonksiyon takibi pratikte en zor adım; zamanlı idrar toplama düzenli yapılamıyor. Serum uromodulin rutin, doğrulanmış bir test hâline gelene kadar uygulama değişmez; β2-mikroglobulin ara seçenek olarak değerlendirilebilir. İnkremental HD'ye geçen hastalarda biyobelirteçleri idrar klirensiyle eşleştiren küçük bir doğrulama çalışması yapılabilir.
Sınırlılıkİki merkezli, görece küçük örneklem; eşikler aynı kohortta belirlendi, dış doğrulama yok.
KısaltmalarCJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · HD Hemodiyaliz · ROC Alıcı işletim karakteristiği eğrisi · KRU Rezidüel (artık) böbrek üre klerensi · 35L 35 L vücut suyuna (üre dağılım hacmi) normalize edilmiş klerens birimi (mL/dk/35L) · AUC Eğri altı alan (ayrım gücü ölçüsü) · GA Güven aralığı · NPV Negatif öngörü değeri · PPV Pozitif öngörü değeri
İnkremental hemodiyalizde artık böbrek fonksiyonunu izlemek şart, ama iki seans arası idrar toplamak zahmetli. Clinical Journal of the American Society of Nephrology'de Cenevre'den yüz elli bir hastalık prospektif bir çalışma, serum uromodulinin bu işi kolaylaştırıp kolaylaştıramayacağını sordu. Hedef eşik, artık üre klirensinin otuz beş litre başına dakikada iki mililitre ya da üzerinde olması. Uromodulinin eğri altındaki alanı sıfır virgül seksen dokuz, beta iki mikroglobulinle eşdeğerdi; ikisi birlikte sıfır virgül doksan ikiye çıktı. İki eşikli gri bölge yaklaşımıyla uromodulin tek başına hastaların yüzde yetmiş altısını idrar toplamadan sınıflandırdı; negatif öngörü değeri yüzde doksan yedi. Bu, filtrasyon belirteçlerinden farklı bir bilgi taşıdığını düşündürüyor. Ancak eşikler aynı kohortta belirlendi; dış doğrulama gerekiyor.
DerlemeClin Kidney J · 28 Eylül 2026 · Kapsam derlemesi (PRISMA) · 30 çalışma · 10 ülke/bölge · 2000 sonrası literatürLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Disasters and hazard exposure in end-stage kidney disease: a scoping review of patient outcomes
Olumsuz hava koşulları, savaş/çatışma ve doğal afetlere maruz kalan SDBY hastalarında (diyaliz ve nakil) tıbbi ve psikososyal sonuçlar sentezlendi; 10 040 kayıt tarandı.
Toplam 1 065 750 erişkin diyaliz hastası, 45 çocuk ve 64 531 nakil alıcısı; en sık sonlanım mortalite (16 çalışma), ardından yatış (10 çalışma).
Aşırı sıcakta %9–45, kötü hava kalitesinde %5–139 daha yüksek ölüm riski; afet ve savaş/çatışmada çalışmaların çoğu risk artışı bildiriyor.
Kötü sonuçla ilişkili etkenler: ileri yaş, diyabet ve komorbidite, önceki yatış, hazırlıksızlık, kırılgan sağlık sistemi, psikososyal kırılganlık.
Klinik pratiğe etkisiDeprem riski yüksek bir ülkede afet nefrolojisi gündelik bir başlık; derleme hazırlıksızlığın kötü sonuçla ilişkisini vurguluyor. Bugün yapılabilecek: HD/PD ve nakil hastaları için afet planını, hasta bilgi kartını ve tedarik listesini gözden geçirmek. Sıcak hava dalgaları ile hastalarda yatış ve ölüm ilişkisini merkezlerin kendi verileriyle incelemek bir araştırma fikri.
SınırlılıkKapsam derlemesi; tehlike türleri ve tasarımlar heterojen, nicel sentez yok, kalite değerlendirmesi özette belirtilmemiş.
KısaltmalarPRISMA Sistematik derleme ve meta-analiz raporlama kılavuzu · SDBY Son dönem böbrek yetmezliği · HD Hemodiyaliz · PD Periton diyalizi
Deprem riski yüksek bir ülkede çalışan hekimler için bu derleme doğrudan ilgi çekici. Clinical Kidney Journal'da kapsam derlemesi: on binin üzerinde kayıt taranmış, on ülke ya da bölgeden otuz çalışma alınmış. Bir milyonu aşkın diyaliz hastası ve altmış dört binden fazla nakil alıcısının verisi var. En sık bakılan sonlanım ölüm: aşırı sıcakta ölüm riski yüzde dokuz ile kırk beş, kötü hava kalitesinde yüzde beş ile yüz otuz dokuz arasında daha yüksek bulunmuş. On bir çalışmanın onunda örneklemin yüzde yirmi üç ile elli dokuzu diyaliz aksaması yaşamış. İleri yaş, diyabet, önceki yatışlar, hazırlıksızlık ve kırılgan sağlık sistemi kötü sonuçla ilişkili. Mesaj: afet hazırlığı ünitenin bir kalite göstergesi olmalı.
Bağlam makale 22 · Clin Kidney J · literatürle ilişkisi
SDBY'de afet ve tehlike maruziyeti derlemesi
Bağlam — konuyla en ilgili birincil çalışmalar
Extreme Humid-Heat Exposure and Mortality Among Patients Receiving DialysisAm J Kidney Dis 2024 · PMID 38876272 ABD'de 945.251 diyaliz hastasında aşırı nemli sıcak olayları sırasında ölüm riski arttı (HR 1,18; %95 GA 1,15–1,20); risk Güneydoğu bölgesinde daha yüksekti.
Early Dialysis and Adverse Outcomes After Hurricane SandyAm J Kidney Dis 2015 · PMID 26120039 Sandy kasırgası öncesi 13.836 HD hastasından erken diyaliz alanlarda acil başvuru (OR 0,80), yatış (OR 0,79) ve 30 günlük mortalite (OR 0,72) daha düşüktü.
SentezDerlemenin bulguları, büyük kayıt verilerinde aşırı sıcakla artan mortalite ve afet öncesi erken diyalizin olumsuz sonuçları azaltmasıyla ilişkili gözlemsel kanıtlarla uyumludur. Kanıtların büyük kısmı gözlemsel ve heterojen olduğundan etki büyüklükleri dikkatle yorumlanmalıdır; hazırlık müdahalelerine ilişkin randomize veri yoktur.
KısaltmalarSDBY Son dönem böbrek yetmezliği · ABD Amerika Birleşik Devletleri · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · HD Hemodiyaliz · OR Olasılık oranı
22‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Derlemenin bulguları, büyük kayıt verilerinde aşırı sıcakla artan mortalite ve afet öncesi erken diyalizin olumsuz sonuçları azaltmasıyla ilişkili gözlemsel kanıtlarla uyumludur. Kanıtların büyük kısmı gözlemsel ve heterojen olduğundan etki büyüklükleri dikkatle yorumlanmalıdır; hazırlık müdahalelerine ilişkin randomize veri yoktur. Am J Kidney Dis 2024: ABD'de 945.251 diyaliz hastasında aşırı nemli sıcak olayları sırasında ölüm riski arttı (HR 1,18; %95 GA 1,15–1,20); risk Güneydoğu bölgesinde daha yüksekti. Am J Kidney Dis 2015: Sandy kasırgası öncesi 13.836 HD hastasından erken diyaliz alanlarda acil başvuru (OR 0,80), yatış (OR 0,79) ve 30 günlük mortalite (OR 0,72) daha düşüktü.
03
KBH Tedavisi ve Kardiyorenal Koruma
MRA ve GLP-1 RA verileri, KB hedefleri, KBH-MKD ve kemik, ADPKD'de SGLT2i, amilorid ve tolvaptan, kanserde anemi.
15 makale
Üçüncü bölüm: kronik böbrek hastalığı tedavisi ve kardiyorenal koruma. Mineralokortikoid reseptör antagonistlerinin ağ meta-analizi, FLOW çalışmasında semaglutid güvenliği, ileri KBH'de ulaşılan sistolik basınç, kemik ve mineral bozukluğu, ADPKD'de empagliflozin, amilorid ve pediatrik tolvaptan.
DerlemeNDT · 22 Ekim 2026 · Meta-analiz (RKÇ) · 34 çalışma · rastgele etkiler · RoB 2 · ardışık çalışma analizi (TSA)Literatüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Pentoxifylline for chronic kidney disease in people with diabetes: a meta-analysis of randomized trials
Diyabetik böbrek hastalığında oral pentoksifilin RKÇ'leri (Haziran 2026'ya kadar) albüminüri, GFR değişimi ve SDBY/ölüm açısından derlendi; 32 çalışma veri sağladı.
Albüminüri yaklaşık üçte bir azaldı (ortalamalar oranı 0,69; %95 GA 0,50–0,94) ama I² %97, tahmin aralığı 0,15–3,10; gereken bilginin yalnız %53'ü birikmiş.
≥12 ayda GFR farkı 4,49 mL/dk/1,73 m² (0,84–8,14; 5 çalışma); düşük/bazı endişe düzeyinde yanlılık riskli 2 çalışmada 2,96 (−15,34 ile 21,26).
SDBY veya ölüm: 29 olay, RR 0,90 (0,46–1,77), gereken bilginin %3'ü. GİS yan etkiler 3 kat (3,00; 1,94–4,64); ciddi olaylar artmamış (0,83; 0,56–1,22).
Klinik pratiğe etkisiPentoksifilin ucuz ve erişilebilir olduğu için albüminüriyi azaltmak amacıyla zaman zaman gündeme geliyor; bu analiz etkinin heterojen olduğunu ve sert sonlanımlarda neredeyse test edilmediğini gösteriyor. Bugün poliklinikte değişen bir şey yok: kanıtlı tedavilerin (RAS blokajı, SGLT2i) yerine ya da öncesinde kullanılmamalı; rutin ekleme önerilmez.
SınırlılıkKüçük, heterojen ve kısmen yüksek yanlılık riskli çalışmalar; sert sonlanım olayı çok az (29 olay).
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · RoB 2 Cochrane randomize çalışma yanlılık riski aracı, 2. sürüm · TSA Ardışık çalışma analizi (trial sequential analysis) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · SDBY Son dönem böbrek yetmezliği · GA Güven aralığı · I² Meta-analizde heterojenlik ölçüsü (%) · RR Göreli risk (relative risk) · GİS Gastrointestinal sistem · RAS Renin-anjiyotensin sistemi · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü
Pentoksifilin, diyabetik böbrek hastalığında kırk yıldır denenen ucuz bir antiinflamatuvar ilaç. Nephrology Dialysis Transplantation'da otuz dört randomize çalışmayı içeren bir meta-analiz soruyu titizlikle yeniden ele aldı. Albüminüri yaklaşık üçte bir azalıyor; ama çalışmalar arası heterojenlik yüzde doksan yedi, tahmin aralığı çok geniş ve gereken bilginin ancak yarısı birikmiş. Yani yeni bir çalışmada bu etki görülmeyebilir. On iki ay ve üzerinde glomerüler filtrasyon hızı daha iyi seyrediyor gibi, ama yanlılık riski daha düşük iki çalışmada fark belirsizleşiyor. Son dönem böbrek hastalığı veya ölüm için yalnızca yirmi dokuz olay var; risk oranı sıfır virgül doksan ve güven aralığı çok geniş. Gastrointestinal yan etkiler üç kat fazla. Sonuç: sert sonlanımlı, yeterli güçte bir çalışma gerekiyor.
DerlemeKidney Int Reports · 17 Eylül 2026 · Bayesçi ağ meta-analizi · 32 RKÇ · n=21 678 · PRISMA 2020 · meta-regresyonLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Dose-Specific Network Meta-Analysis of Mineralocorticoid Receptor Antagonists in CKD
KBH'de steroidal ve nonsteroidal MRA'lar doz düzeyinde UACR, eGFR, hiperkalemi ve yan etkiler açısından karşılaştırıldı; doğrudan karşılaştırmalı çalışma yok.
Tüm MRA doz düğümleri UACR'yi anlamlı azalttı; spironolakton 25 mg ile finerenon 20 mg benzer albüminüri azalmasıyla ilişkili.
Tüm tedavilerde hafif eGFR düşüşü (erken hemodinamik uyum, kısa süreli çalışmalara dayalı); meta-regresyonda UACR etkisi izlem süresi ya da bazal eGFR ile ilişkisiz.
Hiperkalemi riski arttı, sınıflar arasında tutarlı fark yok; hiperkalemi ve diğer yan etkiler uzun izlem ve düşük bazal eGFR ile daha sık.
Klinik pratiğe etkisiYüksek maliyetin finerenona erişimi sınırladığı ortamlarda, spironolaktonun albüminüriyi benzer ölçüde azaltabileceği bulgusu pratik önem taşıyor. Ancak bu yalnızca vekil sonlanım; sert sonlanım verisi finerenon çalışmalarından geliyor. Bugün: potasyumu yakın izlenebilen seçilmiş hastada spironolakton makul bir seçenek olarak kalıyor; kafa kafaya sonlanım çalışması bekleniyor.
SınırlılıkDolaylı karşılaştırma; birincil sonlanım vekil (UACR), çalışmaların çoğu kısa süreli, sert sonlanım analizi yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · PRISMA Sistematik derleme ve meta-analiz raporlama kılavuzu · KBH Kronik böbrek hastalığı · MRA Mineralokortikoid reseptör antagonisti · UACR İdrar albümin/kreatinin oranı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Finerenonun başarısından sonra herkesin sorduğu soru: ucuz ve erişilebilir spironolakton benzer etki sağlar mı? Kidney International Reports'ta Bayesçi bir ağ meta-analizi otuz iki randomize çalışmayı, yaklaşık yirmi bir bin altı yüz hastayı doz düzeyinde karşılaştırdı. Tüm mineralokortikoid reseptör antagonisti dozları idrar albümin kreatinin oranını anlamlı azalttı; spironolakton yirmi beş miligram ile finerenon yirmi miligram benzer azalmayla ilişkiliydi. Tüm tedavilerde hafif bir erken tahmini glomerüler filtrasyon hızı düşüşü vardı; bu büyük ölçüde hemodinamik uyumu yansıtıyor. Hiperkalemi riski arttı ama steroidal ve nonsteroidal sınıflar arasında tutarlı fark yok; uzun izlem ve düşük böbrek fonksiyonunda yan etkiler daha sık. Unutmayalım: vekil sonlanım ve dolaylı karşılaştırma. Kafa kafaya, sert sonlanımlı çalışma gerekiyor.
RKÇKidney International · 20 Ekim 2026 · RKÇ önceden belirlenmiş ikincil analiz (FLOW) · n=3533 · çift kör · bazal eGFR alt gruplarıLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Safety outcomes of semaglutide by chronic kidney disease severity in the FLOW trial
Tip 2 DM ve KBH'de haftalık s.c. semaglutid 1,0 mg vs plasebo (1767 vs 1766): güvenlik verileri bazal eGFR'ye göre tanımlayıcı olarak raporlandı.
Ciddi yan etki semaglutidle daha az: eGFR ≥60'ta %45,1 vs %50,4, eGFR <30'da %56,4 vs %60,4.
Enfeksiyon, kardiyak, solunum ve metabolizma/beslenme kaynaklı ciddi olaylar, bazal eGFR'den bağımsız olarak semaglutidle genellikle daha seyrek.
Yan etkiye bağlı bırakma düşük eGFR'de her iki kolda daha yüksek (≥60: %11,2 vs %11,3; <30: %18,8 vs %18,7); GİS nedenli bırakma %4,5 vs %1,1. Özel ilgi olayları benzer.
Klinik pratiğe etkisieGFR 30'un altındaki diyabetik KBH hastalarda semaglutid başlarken güvenlik kaygısının ileri evrede belirgin artmadığını gösteren destekleyici veri. GİS tolerans için yavaş titrasyon ve hasta bilgilendirmesi öne çıkıyor. Bugün endikasyon değişmez; pratikte sınırlayıcı etken çoğu zaman güvenlik değil, ilaca erişim ve geri ödeme koşulları.
SınırlılıkTanımlayıcı alt grup analizi; gruplar arası istatistiksel karşılaştırma yok, güvenlik verisi seçici toplanmış.
Türkiye'de erişimSemaglutid tip 2 DM ve obezite endikasyonlarıyla ruhsatlı; beyaz reçete, SGK geri ödemesi yok. Türkiye'de KBH endikasyonu doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · FLOW KBH + tip 2 DM'de semaglutid böbrek sonlanım RKÇ'si · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · DM Diabetes mellitus · KBH Kronik böbrek hastalığı · GİS Gastrointestinal sistem · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
FLOW çalışmasının önceden planlanmış güvenlik analizi, Kidney International'da. Tip iki diyabet ve kronik böbrek hastalığı olan üç bin beş yüz otuz üç katılımcı, haftada bir semaglutid bir miligram ya da plasebo aldı. Ciddi yan etkiler her böbrek fonksiyonu alt grubunda semaglutidle daha az bildirildi: tahmini glomerüler filtrasyon hızı altmış ve üzerindekilerde yüzde kırk beşe karşı yüzde elli, otuzun altındakilerde yüzde elli altıya karşı yüzde altmış. Enfeksiyon ve kardiyak ciddi olaylar da semaglutidle genellikle daha seyrekti. Yan etki nedeniyle bırakma, böbrek fonksiyonu düştükçe her iki kolda benzer şekilde arttı. Gastrointestinal nedenli bırakma ise semaglutidle yüzde dört buçuk, plaseboda yüzde bir civarında. Sonuç: ileri evrede beklenmedik bir güvenlik sorunu görülmedi; asıl dikkat edilecek konu mide-bağırsak toleransı.
Bağlam makale 25 · Kidney International · literatürle ilişkisi
FLOW: eGFR'ye göre semaglutid güvenliği
Destekleyen
Cardiovascular Effects and Tolerability of GLP-1 Receptor Agonists: A Systematic Review and Meta-Analysis of 99,599 PatientsJ Am Coll Cardiol 2025 · PMID 40892610 21 RKÇ ve 99.599 hastada GLP-1 RA ciddi yan etkileri (%9), akut böbrek hasarını (%9) ve enfeksiyonları (%10) azalttı; gastrointestinal (%63) ve safra kesesi (%26) bozuklukları arttı.
Desteklemeyen / nüans katan
Effect of semaglutide on major adverse cardiovascular events by baseline kidney parameters in participants with type 2 diabetes and at high risk of cardiovascular disease: SUSTAIN 6 and PIONEER 6 post hoc pooled analysisCardiovasc Diabetol 2023 · PMID 37620807 SUSTAIN 6 ve PIONEER 6 havuz analizinde ciddi yan etkiler düşük eGFR'de daha sıktı; ancak her alt grupta semaglutid ve plasebo arasında sayıca benzerdi.
SentezSemaglutidle ciddi yan etkilerin daha az, GİS kaynaklı bırakmanın daha sık olması geniş GLP-1 RA meta-analiziyle uyumludur. Önceki semaglutid KV sonlanım çalışmalarında ciddi yan etkiler alt gruplarda plaseboyla benzer bulunmuş olup belirgin azalma FLOW'a özgü olabilir. Ön tanımlı ancak tanımlayıcı bir ikincil analizdir; eGFR alt grupları arasında istatistiksel karşılaştırma yapılmamıştır.
KısaltmalarFLOW KBH + tip 2 DM'de semaglutid böbrek sonlanım RKÇ'si · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · GLP-1 Glukagon benzeri peptid-1 · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · GLP-1 RA Glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonisti · RA Reseptör agonisti (GLP-1 RA) · SUSTAIN 6 Subkütan semaglutid KV güvenlik RKÇ'si (tip 2 DM) · PIONEER 6 Oral semaglutid KV güvenlik RKÇ'si (tip 2 DM) · GİS Gastrointestinal sistem · KV Kardiyovasküler
25‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Semaglutidle ciddi yan etkilerin daha az, GİS kaynaklı bırakmanın daha sık olması geniş GLP-1 RA meta-analiziyle uyumludur. Önceki semaglutid KV sonlanım çalışmalarında ciddi yan etkiler alt gruplarda plaseboyla benzer bulunmuş olup belirgin azalma FLOW'a özgü olabilir. Ön tanımlı ancak tanımlayıcı bir ikincil analizdir; eGFR alt grupları arasında istatistiksel karşılaştırma yapılmamıştır. Destekleyen: J Am Coll Cardiol 2025, 21 RKÇ ve 99.599 hastada GLP-1 RA ciddi yan etkileri (%9), akut böbrek hasarını (%9) ve enfeksiyonları (%10) azalttı; gastrointestinal (%63) ve safra kesesi (%26) bozuklukları arttı. Nüans: Cardiovasc Diabetol 2023, SUSTAIN 6 ve PIONEER 6 havuz analizinde ciddi yan etkiler düşük eGFR'de daha sıktı; ancak her alt grupta semaglutid ve plasebo arasında sayıca benzerdi.
YorumAnn Intern Med · 6 Ekim 2026 · Dergi kulübü özeti (ACP JC) · özet yok · diyabetsiz KBH'de bir RKÇ'nin yorumuLiteratüre katkı★☆☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
In CKD without diabetes, finerenone vs. placebo slowed kidney function decline over 32 mo
Özet yok; içerik başlıktan çıkarsanıyor.
Başlığa göre diyabeti olmayan KBH'de finerenon, plaseboya göre böbrek fonksiyonu kaybını yavaşlatmış; etki büyüklüğü ve güvenlik verisi bu kayıtta bulunmuyor.
Klinik pratiğe etkisiDiyabetsiz KBH'de finerenon lehine bir birincil çalışmaya işaret ediyor; ancak bu kayıttan etki büyüklüğü ve güvenlik çıkarılamaz. Bugün poliklinikte değişen bir şey yok; birincil yayın okunmadan diyabetsiz hastada kullanım düşünülmemeli. Ruhsat ve geri ödeme koşulları ayrıca izlenmeli.
SınırlılıkÖzet yok; yalnızca başlık bilgisi, birincil çalışmanın verisi değerlendirilemedi.
Türkiye'de erişimFinerenon ruhsatlı ve piyasada; endikasyon yalnızca T2DM ilişkili albüminürik KBH, diyabetsiz KBH endikasyon dışı. SGK: bedeli ödenmez.
KısaltmalarACP JC ACP Journal Club — Amerikan Hekimler Koleji dergi kulübü özeti (Ann Intern Med) · KBH Kronik böbrek hastalığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · T2DM Tip 2 diabetes mellitus · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
Annals of Internal Medicine'da bir dergi kulübü özeti var; ancak kayıtta kullanılabilir bir özet metni yok, bu yüzden içeriği yalnızca başlıktan çıkarıyoruz. Başlığa göre, diyabeti olmayan kronik böbrek hastalığında finerenon plaseboya göre böbrek fonksiyonu kaybını yavaşlatmış. Bu, finerenonun diyabetik hastalar dışında da böbrek koruyucu olabileceğine işaret eden bir birincil çalışmanın yorumu olabilir. Ama etki büyüklüğünü, güven aralığını ve güvenlik verisini bu kayıttan bilemiyoruz. Bu nedenle bugün pratikte bir değişiklik önermiyoruz; birincil yayının ayrıca okunup değerlendirilmesi gerekiyor. Özellikle hiperkalemi riski ve geri ödeme koşulları, diyabetsiz hastada kullanım düşünülmeden önce mutlaka ele alınmalı.
A Microsimulation of Eligibility for Cardiorenal Combination Treatment and Potential Deaths Averted
ABD erişkinlerinde RASi, SGLT2i, GLP-1 RA ve nsMRA'nın tekli/kombine kullanımına uygunluk ve önlenebilecek ölümler modellendi; %15 tip 2 DM, %14 KBH, %5 her ikisi (DBH).
Mevcut kullanım düşük: RASi %19, SGLT2i %1, GLP-1 RA %1, nsMRA hiç. En yüksek ikili uygunluk RASi+SGLT2i: genel %15, DBH'de %84.
Diyabetlilerde üçlü tedavi ikiliye göre daha az kişiye uygun olsa da yaklaşık 2 kat daha fazla tüm neden ve KV ölümü önleyeceği öngörüldü.
Klinik pratiğe etkisiTedavi açığının ABD'de bile bu denli geniş olması, poliklinikte KBH ve diyabet hastalarında dört ilaç sınıfının kullanım oranlarını denetlemenin değerli olacağını düşündürüyor. Bugün klinik karar değişmez; ancak eksik tedavi basamağı bir poliklinik kalite göstergesi olarak izlenebilir. Türkiye'de geri ödeme kısıtları uygunluk ile gerçek kullanım arasındaki farkı büyütebilir.
SınırlılıkModel varsayımlarına ve akut tedavi etkilerine dayalı ABD projeksiyonu; gözlenmiş sonlanım değil.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · NHANES ABD Ulusal Sağlık ve Beslenme Anketi · ABD Amerika Birleşik Devletleri · RASi Renin-anjiyotensin sistemi inhibitörü (ACEi/ARB) · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü · GLP-1 RA Glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonisti · GLP-1 Glukagon benzeri peptid-1 · RA Reseptör agonisti (GLP-1 RA) · nsMRA Nonsteroidal MRA (finerenon) · DM Diabetes mellitus · KBH Kronik böbrek hastalığı · DBH Diyabetik böbrek hastalığı · KV Kardiyovasküler
Journal of the American Society of Nephrology'de bir mikrosimülasyon çalışması: ABD'nin ulusal sağlık ve beslenme taramasından sekiz bin yüz elli iki erişkin. Soru şu: renin anjiyotensin sistemi inhibitörü, sodyum glukoz kotransporter iki inhibitörü, glukagon benzeri peptit bir reseptör agonisti ve nonsteroidal mineralokortikoid reseptör antagonistinden oluşan kombinasyonlara kaç kişi uygun, bu kaç ölümü önleyebilir? Mevcut kullanım çok düşük: yeni ilaç sınıflarında yüzde bir, nonsteroidal antagonistte sıfır. Diyabetik böbrek hastalarının yüzde seksen dördü ikili, yüzde seksen üçü üçlü tedaviye uygun. Model, diyabetlilerde üçlü tedavinin ikiliye göre yaklaşık iki kat daha fazla ölümü önleyebileceğini öngörüyor. Bunlar model varsayımları, gözlenmiş sonuç değil; ama tedavi açığının büyüklüğünü iyi gösteriyor.
DerlemeJASN · 19 Ekim 2026 · Anlatı derlemesi · mekanizmalar + faz 3 obezite/KV sonlanım çalışmaları · diyabetsiz KBHLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Glucagon-Like Peptide-1 Receptor Agonists and Multi-hormone Receptor Modulators for Kidney Protection in Nondiabetic Kidney Disease
GLP-1 RA'lar ve GIP, glukagon, amilin hedefli çoklu hormon reseptör modülatörlerinin diyabeti olmayan KBH'de böbrek koruyucu mekanizmaları ve klinik kanıtı derleniyor.
Doğrudan etkiler (büyük ölçüde glukozdan bağımsız): NHE3 inhibisyonuyla natriürez, afferent arteriyol tonusu üzerinden glomerüler hemodinamiğin düzenlenmesi, böbrek inflamasyonunun azalması.
Dolaylı etkiler: kilo kaybı, kan basıncı düşüşü ve kalp yetersizliğinde düzelme ile böbreğe binen metabolik ve hemodinamik yükün azalması.
Diyabetsiz hastada kanıt şimdilik faz 3 obezite ve KV çalışmalarının ikincil böbrek sonlanımlarından (albüminüri azalması, eGFR korunması); özel sonlanım çalışmaları sürüyor.
Klinik pratiğe etkisiObez, diyabetsiz KBH hastalarda GLP-1 RA umut verici, ancak böbrek koruma endikasyonu için özel sonlanım verisi henüz yok; bugün tedavi kararı değişmez. Bu ajanları başka endikasyonla kullanan hastalarda albüminüri ve eGFR seyrini kayıt altına almak yararlı. Mekanizma bölümü asistan eğitimi için iyi bir kaynak.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; sistematik arama ve kanıt sentezi yöntemi özette belirtilmemiş.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · KV Kardiyovasküler · KBH Kronik böbrek hastalığı · GLP-1 RA Glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonisti · GLP-1 Glukagon benzeri peptid-1 · RA Reseptör agonisti (GLP-1 RA) · GIP Glukoza bağımlı insülinotropik polipeptid · NHE3 Sodyum-hidrojen değiştiricisi 3 (proksimal tübül) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Journal of the American Society of Nephrology'den bir derleme: glukagon benzeri peptit bir reseptör agonistleri ile glukoza bağımlı insülinotropik polipeptit, glukagon ve amilini de hedefleyen yeni çoklu hormon modülatörleri, diyabeti olmayan böbrek hastalığında. Böbrek korumasının iki yolu var. Doğrudan yol büyük ölçüde glukozdan bağımsız: sodyum hidrojen değiştiricisi üçün baskılanmasıyla natriürez, afferent arteriyol tonusu üzerinden glomerüler hemodinamiğin düzenlenmesi ve inflamasyonun azalması. Dolaylı yol: kilo kaybı, kan basıncı düşüşü ve kalp yetersizliğinde düzelme. Ek hormon bileşenlerinin etkileşimi henüz tam anlaşılmış değil. Diyabetsiz hastadaki kanıt şimdilik obezite ve kardiyovasküler çalışmaların ikincil böbrek sonlanımlarından geliyor. Özel sonlanım çalışmaları sürüyor; yeni bir tedavi sütunu olup olmayacağını onlar gösterecek.
KohortNDT · 24 Ekim 2026 · Kohort temelli Markov modeli · Finlandiya · 55 yaş kohortu · yaşam boyu · maliyet-etkililikLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Long-term cost-effectiveness of CKD screening in middle-aged adults
55 yaşındaki Finlilerde tek seferlik eGFR/UACR ile KBH taraması ve pozitiflerde SGLT2i + RAASi tedavisi, taramasız mevcut pratikle karşılaştırıldı; pozitiflik ≥3 ay sonra tekrar örnekle doğrulandı.
Tarama kişi başı yaşam boyu maliyeti €907 (%95 GA 334–2 553), QALY'yi 0,14 (0,07–0,31) artırdı: ICER €6 478/QALY; yaşam yılı +0,30.
Akut böbrek fonksiyon düşüşü (0,88 vs 0,90 olay/kişi), KY yatış günü (6,47 vs 6,69), diyaliz (0,29 vs 0,32) ve nakil (0,13 vs 0,14 hasta-yılı/kişi) azaldı.
Ek saptama ağırlıkla daha önce tanı almamış erken evrelerde (G1–G3) yoğunlaştı.
Klinik pratiğe etkisiModel, SGLT2i çağında erken KBH taramasının maliyet-etkin olabileceğini düşündürüyor; ancak maliyet ve ilaç fiyat yapısı Türkiye'ye doğrudan aktarılamaz. Bugün poliklinikte değişebilecek olan: risk grubundaki hastalarda eGFR'ye ek olarak UACR istemeyi rutinleştirmek. SGK verisiyle Türkiye'ye uyarlanmış bir model değerli bir sağlık ekonomisi çalışması olur.
SınırlılıkModel tabanlı; sonuçlar varsayımlara ve Fin maliyetlerine bağlı, kişi başı klinik kazanımlar mutlak olarak küçük.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · UACR İdrar albümin/kreatinin oranı · KBH Kronik böbrek hastalığı · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü · RAASi Renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi inhibitörü · GA Güven aralığı · QALY Kaliteye göre düzeltilmiş yaşam yılı · ICER Artımsal maliyet-etkililik oranı · KY Kalp yetersizliği · G1–G3 KBH GFR evreleri 1–3 · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
Nephrology Dialysis Transplantation'dan Finlandiya'ya ait bir sağlık ekonomisi çalışması. Elli beş yaşındaki bir kohortta tek seferlik tahmini glomerüler filtrasyon hızı ve idrar albümin kreatinin oranı taraması, ardından pozitif olanlara sodyum glukoz kotransporter iki inhibitörü ve renin anjiyotensin aldosteron sistemi inhibitörü. Markov modeline göre tarama kişi başı yaşam boyu maliyeti dokuz yüz yedi avro, kaliteye göre düzeltilmiş yaşam yılını sıfır virgül on dört artırıyor; kazanılan her kaliteli yaşam yılı için yaklaşık altı bin beş yüz avro. Bu, maliyet etkin kabul edilebilecek bir değer. Diyaliz süresinde ve kalp yetersizliği yatışlarında küçük azalmalar var. Ancak mutlak kazanımlar küçük ve sonuçlar Fin maliyetlerine bağlı. Türkiye'ye uyarlanmış bir model ilginç olur.
KohortClin Kidney J · 31 Ağustos 2026 · Ulusal kayıt kohortu (SRR-CKD) · n=23 317 · İsveç · medyan 2,5 yıl · esnek parametrik sağkalımLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Achieved systolic blood pressure and cardiovascular outcomes in advanced chronic kidney disease
Nefroloji polikliniğine sevkli evre 3–5 KBH'de (medyan yaş 72, medyan eGFR 24) ilk yıl ulaşılan ofis SKB ile MACE ve ölüm ilişkisi; referans 130–<140 mmHg.
SKB 120–<130 mmHg daha düşük MACE (HR 0,93; %95 GA 0,87–0,99) ve tüm neden ölüm (HR 0,93; 0,87–0,99) ile ilişkili.
SKB ≥160 mmHg: MACE HR 1,38 (1,28–1,49), ölüm HR 1,29 (1,20–1,38). Sürekli analizde en düşük MACE riski ~125 mmHg civarında.
SKB 100–<120'de MACE riski orantısız ve zamanla azalan; 3 yıldan sonra referanstan düşük. İzlemde %37 MACE, %33 ölüm.
Klinik pratiğe etkisiİleri KBH polikliniklerinde ofis SKB'yi 120–130 mmHg bandında tutma yaklaşımını destekliyor; ancak gözlemsel veride ters nedensellik dışlanamaz. Bugün hedefler değişmez; ≥140, özellikle ≥160 mmHg'de kalan hastalarda tedaviyi yoğunlaştırma gerekçesi güçleniyor. Standart ofis ölçümü bu yorumun ön koşulu.
SınırlılıkGözlemsel; ofis SKB ölçüm protokolü belirtilmemiş, rezidüel karıştırıcılık ve ters nedensellik olası.
KısaltmalarSRR-CKD İsveç Böbrek Kaydı – KBH kohortu · KBH Kronik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · DKB / SKB Diyastolik / sistolik kan basıncı · MACE Majör advers kardiyovasküler olay · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı
İleri kronik böbrek hastalığında kan basıncı hedefi tartışmalı. Clinical Kidney Journal'da İsveç böbrek kayıt sisteminden yirmi üç bin üç yüz on yedi hasta; medyan yaş yetmiş iki, medyan tahmini glomerüler filtrasyon hızı yirmi dört. İlk yıl ulaşılan ofis sistolik basıncı yüz otuz ile yüz kırk arasında olanlara göre, yüz yirmi ile yüz otuz arasında olanlarda majör kardiyovasküler olay ve ölüm riski yüzde yedi düşüktü. Yüz altmış ve üzerinde ise olay riski yüzde otuz sekiz yüksekti. Sürekli analizde en düşük risk yüz yirmi beş civarında. Yüz ile yüz yirmi arasındaki grupta risk zamanla azalıyor ve üç yıldan sonra referansın altına iniyor. Gözlemsel veri olduğu için ters nedensellik akılda tutulmalı; yine de yüz kırkın üzerinde kalan hastaları daha yakından ele almak için bir gerekçe.
RKÇKidney Medicine · 12 Ağustos 2026 · Çift kör RKÇ alt çalışması · n=15 · 12 hafta + 9 gün kontrollü diyet · 48 saatlik denge ölçümüLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Effects of Lanthanum Carbonate on Whole-Body Phosphorus and Calcium Balance in Adults With Chronic Kidney Disease and Normophosphatemia
Normofosfatemik evre 3b–4 KBH'de (yaş 65±8, eGFR 38±14) 12 haftalık lantan karbonat vs plasebonun tüm vücut fosfor ve kalsiyum dengesine etkisi (7 vs 8 hasta).
Fosfor dengesi lantanla daha düşük: −131±163 vs 320±141 mg/gün (p=0,05); kalsiyum dengesi de düşük: −46±115 vs 410±100 mg/gün (p=0,01).
Fark bağırsak emiliminin azalmasıyla uyumlu (dışkı ve net emilim verileri); 24 saatlik idrar fosforu 388±60 vs 513±56 mg/gün (p=0,15), idrar kalsiyumu farksız.
Kontrollü diyet: fosfor 1 000 mg/gün, kalsiyum 800 mg/gün. Güvenlik ve klinik sonlanım özette raporlanmamış.
Klinik pratiğe etkisiNormofosfatemik, diyaliz dışı KBH'de fosfat bağlayıcı başlamayı destekleyen klinik sonlanım verisi yok; bu küçük denge çalışması pratiği değiştirmez. Kalsiyum dengesinin de negatife dönmesi, kemik sağlığı açısından ayrıca düşünülmesi gereken bir sinyal. CKD-MBD eğitiminde fosfor dengesi kavramını asistanlara anlatmak için yararlı bir örnek.
SınırlılıkÇok küçük örneklem (n=15), kısa süre ve fizyolojik vekil sonlanım; klinik sonuç yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · KBH Kronik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · CKD-MBD KBH mineral ve kemik bozukluğu (İngilizce kısaltma)
Kidney Medicine'da küçük ama titiz bir fizyoloji çalışması. Fosforu normal, evre üç b ve dört kronik böbrek hastalığı olan on beş erişkin; yedisi lantan karbonat, sekizi plasebo aldı. On iki haftalık tedavinin sonunda dokuz gün kontrollü diyet uygulandı ve kırk sekiz saatlik yatışta tüm idrar ve dışkı toplandı. Lantanla tüm vücut fosfor dengesi negatife döndü, plaseboda ise pozitifti; kalsiyum dengesi de benzer şekilde düştü. Bu fark bağırsak emiliminin azalmasıyla uyumlu. İdrar fosfor atılımı anlamlı farklı değildi. Ama on beş kişilik bir çalışma ve klinik sonuç yok. Normofosfatemik, diyaliz dışı hastada fosfat bağlayıcı başlamak için bir gerekçe değil; yalnızca fosfor dengesinin ilaçla ne ölçüde değiştirilebildiğini gösteriyor.
Bağlam makale 31 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
KBH 3b–4: lantan ile fosfor-kalsiyum dengesi
Destekleyen
Systematic Review and Meta-Analyses of the Effects of Phosphate-Lowering Agents in Nondialysis CKDJ Am Soc Nephrol 2021 · PMID 34645696 Diyaliz dışı KBH'de 20 RKÇ'de (2498 kişi) kalsiyum içermeyen bağlayıcılar serum fosfatı (−0,37 mg/dL) ve idrar fosfat atılımını azalttı; konstipasyon ve vasküler kalsifikasyon skoru arttı.
Desteklemeyen / nüans katan
Effects of Nicotinamide and Lanthanum Carbonate on Serum Phosphate and Fibroblast Growth Factor-23 in CKD: The COMBINE TrialJ Am Soc Nephrol 2019 · PMID 31085679 Evre 3b/4 KBH'de 205 katılımcılı COMBINE RKÇ'sinde 12 ay lantan ve/veya nikotinamid serum fosfat ve FGF23'ü anlamlı düşürmedi; GİS semptomları uyumu sınırladı.
SentezLantanın bağırsak fosfor emilimini azalttığı bulgusu, bağlayıcıların idrar fosfatını düşürdüğünü gösteren meta-analizle uyumludur ve normofosfatemik KBH'de tüm vücut dengesini ölçen ilk çalışmalardan biridir. Ancak daha büyük ve uzun RKÇ'de serum fosfat ve FGF23 değişmemiş, klinik sonlanım verisi yoktur. 15 hastalık örneklem nedeniyle kanıt düzeyi düşük ve hipotez üretici niteliktedir.
KısaltmalarKBH Kronik böbrek hastalığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · COMBINE KBH evre 3b–4'te lantan ve nikotinamid RKÇ'si (fosfat, FGF23) · FGF23 Fibroblast büyüme faktörü-23 (fosfatürik hormon) · GİS Gastrointestinal sistem
31‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Lantanın bağırsak fosfor emilimini azalttığı bulgusu, bağlayıcıların idrar fosfatını düşürdüğünü gösteren meta-analizle uyumludur ve normofosfatemik KBH'de tüm vücut dengesini ölçen ilk çalışmalardan biridir. Ancak daha büyük ve uzun RKÇ'de serum fosfat ve FGF23 değişmemiş, klinik sonlanım verisi yoktur. 15 hastalık örneklem nedeniyle kanıt düzeyi düşük ve hipotez üretici niteliktedir. Destekleyen: J Am Soc Nephrol 2021, Diyaliz dışı KBH'de 20 RKÇ'de (2498 kişi) kalsiyum içermeyen bağlayıcılar serum fosfatı (−0,37 mg/dL) ve idrar fosfat atılımını azalttı; konstipasyon ve vasküler kalsifikasyon skoru arttı. Nüans: J Am Soc Nephrol 2019, Evre 3b/4 KBH'de 205 katılımcılı COMBINE RKÇ'sinde 12 ay lantan ve/veya nikotinamid serum fosfat ve FGF23'ü anlamlı düşürmedi; GİS semptomları uyumu sınırladı.
KohortClin Kidney J · 21 Eylül 2026 · Retrospektif longitudinal · n=19 (9 denosumab) · tek merkez · medyan 2,1 yıl · HRpQCT, karma modelLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Impact of denosumab on bone high-resolution peripheral quantitative computed tomography in hemodialysis patients: a retrospective longitudinal observational study
Biyopsiyle osteomalazi dışlanmış, PTH'si kontrollü, yakın zamanda kırığı olan HD hastalarında denosumabın kemik mikromimarisine etkisi HRpQCT ile izlendi; tedavisiz grupla karşılaştırma.
Radiusta BV/TV yılda +%1,63 (%95 GA 1,11–3,31; p=0,037), tibiada +%1,13 (0,10–2,28); trabeküler vBMD radiusta +1,58, tibiada +%0,95.
Radiusta trabekül sayısı +%1,86 (p=0,017), trabeküler aralık −%1,83 (p=0,014); değişimler tedavisiz grupla karşılaştırmada da anlamlı. Kortikal parametreler değişmedi.
Radius trabeküler vBMD değişimi bazal osteoid hacmiyle ters ilişkili. Kırık ve güvenlik sonuçları özette yok.
Klinik pratiğe etkisiKırıklı HD hastalarda denosumab ile trabeküler kemikte iyileşme sinyali umut verici; ancak kortikal etki görülmemesi ve dokuz hastalık veri kırık önleme hakkında bir şey söylemez. Bugün değişmeyen: tedavi öncesi düşük döngülü kemik hastalığı ve osteomalazinin dışlanması, PTH kontrolü ve yakın kalsiyum izlemi. Denosumab alan HD hastaları sistematik kayda almak değerli olur.
SınırlılıkÇok küçük, retrospektif ve tek merkezli; kırık sonlanımı ve güvenlik verisi yok, seçim yanlılığı olası.
KısaltmalarHRpQCT Yüksek çözünürlüklü periferik kantitatif BT (kemik mikromimarisi) · PTH Parathormon · HD Hemodiyaliz · BV Kemik hacmi (bone volume); BV/TV: trabeküler kemik hacim oranı · TV Toplam doku hacmi (total volume; BV/TV oranında) · GA Güven aralığı · vBMD Hacimsel kemik mineral yoğunluğu
Diyaliz hastasında osteoporoz tedavisi hep zor bir konu. Clinical Kidney Journal'da tek merkezli retrospektif bir çalışma: yakın zamanda kırık geçirmiş, biyopsiyle osteomalazisi dışlanmış ve paratiroid hormonu kontrol altındaki dokuz hemodiyaliz hastasına denosumab verilmiş, tedavisiz bir grupla karşılaştırılmış. Yaklaşık iki yıllık izlemde yüksek çözünürlüklü periferik kantitatif bilgisayarlı tomografide trabeküler kemik parametreleri düzelmiş: radiusta kemik hacmi oranı yılda yüzde bir virgül altmış üç artmış, trabekül sayısı artmış, trabeküler aralık azalmış. Ancak kortikal kemikte anlamlı değişim yok. Kırık sonlanımı ve güvenlik verisi özette bulunmuyor. Dokuz hastayla kesin bir şey söylemek mümkün değil; ama tedavi öncesi kemik biyopsisi ve paratiroid hormonu kontrolünün önemini hatırlatıyor.
Bağlam makale 32 · Clin Kidney J · literatürle ilişkisi
HD: denosumab ve HRpQCT kemik mikromimarisi
Destekleyen
Effects of denosumab on bone mineral density and bone metabolism in patients with end-stage renal disease: A systematic review and meta-analysisHemodial Int 2023 · PMID 37264758 SDBY'de 12 çalışma ve 348 katılımcıda denosumab femur boynu (%9,10) ve lomber omurga (%9,00) KMY'sini artırdı; hipokalsemi sıklığı %35,0 idi.
Desteklemeyen / nüans katan
Severe Hypocalcemia With Denosumab Among Older Female Dialysis-Dependent PatientsJAMA 2024 · PMID 38241060 Diyalizdeki ≥65 yaş kadınlarda 12 haftalık ağır hipokalsemi denosumabla %41,1, oral bisfosfonatla %2,0 idi (ağırlıklı RR 20,7); çok ağır hipokalsemi %10,9.
SentezDenosumabın diyalizde kemik kütlesini artırdığı bulgusu meta-analiz verileriyle uyumludur; HRpQCT ile trabeküler mikromimari düzelmesini gösteren az sayıdaki çalışmadan biridir. Bununla birlikte büyük kohort verileri ciddi hipokalsemi riskinin yüksek olduğunu göstermektedir ve bu çalışmada kırık ile güvenlik sonuçları raporlanmamıştır. Dokuz tedavili hastalık retrospektif tasarım kanıt düzeyini düşük tutar.
KısaltmalarHD Hemodiyaliz · HRpQCT Yüksek çözünürlüklü periferik kantitatif BT (kemik mikromimarisi) · SDBY Son dönem böbrek yetmezliği · KMY Kemik mineral yoğunluğu · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · RR Göreli risk (relative risk)
32‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Denosumabın diyalizde kemik kütlesini artırdığı bulgusu meta-analiz verileriyle uyumludur; HRpQCT ile trabeküler mikromimari düzelmesini gösteren az sayıdaki çalışmadan biridir. Bununla birlikte büyük kohort verileri ciddi hipokalsemi riskinin yüksek olduğunu göstermektedir ve bu çalışmada kırık ile güvenlik sonuçları raporlanmamıştır. Dokuz tedavili hastalık retrospektif tasarım kanıt düzeyini düşük tutar. Destekleyen: Hemodial Int 2023, SDBY'de 12 çalışma ve 348 katılımcıda denosumab femur boynu (%9,10) ve lomber omurga (%9,00) KMY'sini artırdı; hipokalsemi sıklığı %35,0 idi. Nüans: JAMA 2024, Diyalizdeki ≥65 yaş kadınlarda 12 haftalık ağır hipokalsemi denosumabla %41,1, oral bisfosfonatla %2,0 idi (ağırlıklı RR 20,7); çok ağır hipokalsemi %10,9.
DerlemeClin Kidney J · 1 Eylül 2026 · Anlatı derlemesi · kalsifilaksi patogenezi ve K vitamini · devam eden BEAT-Calci platform çalışmasıLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Targeting calciphylaxis: the emergence of vitamin K as a potential treatment
Kalsifik üremik arteriyolopati (kalsifilaksi): arteriyol kalsifikasyonu, tromboz ve ağrılı, ülserleşen iskemik deri lezyonları; özellikle diyaliz hastalarında yüksek morbidite ve mortalite.
Ana mekanizma adayı: K vitaminine bağımlı MGP'nin γ-karboksilasyonunun bozulması; KBH'de fonksiyonel K vitamini eksikliği sık, varfarin riski belirgin artırıyor.
Etkilenen hastalarda inaktif MGP ve diğer karboksillenmemiş Gla proteinleri yüksek (gözlemsel); olgu raporları ve öncül çalışmalar K vitamini desteğinin yararını düşündürüyor.
RKÇ verisi yok; BEAT-Calci uyarlanabilir platform çalışması etkinlik, doz ve güvenliği araştırıyor. Biyobelirteç temelli, bireyselleştirilmiş antikoagülasyon öneriliyor.
Klinik pratiğe etkisiKalsifilaksi tanısı alan diyaliz hastalarda varfarini sorgulamak ve mümkünse alternatif antikoagülasyonu tartışmak bugün de makul. K vitamini desteği için doz ve etkinlik verisi yok; rutin öneri değişmez, BEAT-Calci sonuçları beklenmeli. Nadir ama ölümcül bu tablo için ünite içi kayıt ve multidisipliner bakım protokolü hazırlamak yararlı olur.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; dayandığı kanıt ağırlıkla gözlemsel ve olgu düzeyinde.
KısaltmalarBEAT-Calci Kalsifilakside K vitamini ve diğer tedavileri sınayan uyarlanabilir platform RKÇ'si · MGP Matriks Gla proteini (K vitaminine bağımlı kalsifikasyon inhibitörü) · KBH Kronik böbrek hastalığı · Gla Γ-karboksiglutamik asit (K vitaminine bağımlı Gla proteinleri) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
Clinical Kidney Journal'da kalsifilaksi ve K vitamini üzerine bir derleme. Kalsifilaksi, yani kalsifik üremik arteriyolopati, özellikle diyaliz hastalarında görülen, ağrılı iskemik deri lezyonlarıyla seyreden ve ölümcül olabilen nadir bir tablo. Derlemenin ana mesajı şu: damar kalsifikasyonunun güçlü bir inhibitörü olan matriks Gla proteini, K vitaminine bağımlı olarak aktifleşiyor. Kronik böbrek hastalığında fonksiyonel K vitamini eksikliği sık ve varfarin kullanımı kalsifilaksi riskini belirgin artırıyor. Etkilenen hastalarda inaktif matriks Gla proteini yüksek. Olgu raporları ve öncül çalışmalar K vitamini desteğinin yararlı olabileceğini düşündürüyor; ancak randomize çalışma verisi yok. BEAT-Calci platform çalışması bu soruyu yanıtlamayı hedefliyor. Bugün için pratik mesaj: kalsifilaksili hastada varfarini mutlaka sorgulayalım.
Empagliflozin Therapy in Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease: A Feasibility Randomized Controlled Trial
Hızlı ilerleme riski yüksek, tolvaptan almayan ADPKD'li erişkinlerde (yaş 42±7, eGFR 70±17) empagliflozin 25 mg/gün vs plasebo; birincil sonlanım güvenlik ve tolerabilite.
Her grupta %96'sı tam dozu tolere etti; yan etki sıklığı benzer. Empagliflozinle 2 İYE, plaseboda 1 ABH.
htTKV artış hızı empagliflozinle daha yüksek: yılda %10,5 (%95 GA 8,2–12,7) vs %5,1 (3,0–7,3); p=0,001.
1. ayda beklenen akut eGFR düşüşü (−6,2 vs 0,1; p=0,01); 1–12. ay eGFR eğimi farksız (−0,77 vs −2,87/yıl; p=0,4). PWV, kopeptin, KIM-1 ve ADPKD Etki Skoru farksız.
Klinik pratiğe etkisiSGLT2i'lerin KBH'deki genel yararını ADPKD'ye kendiliğinden genellememek gerektiğini hatırlatıyor: böbrek hacmindeki daha hızlı artış dikkat gerektiren bir sinyal. Bugün ADPKD polikliniklerinde yalnızca böbrek koruma amacıyla SGLT2i başlamak için gerekçe yok; başka endikasyonla kullananlarda TKV izlemi düşünülebilir. Uygun hastada tolvaptan standart olmaya devam ediyor.
SınırlılıkKüçük pilot çalışma; TKV ikincil sonlanım, 12 ay kısa, sert sonlanım için güç yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · JASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · ADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · İYE İdrar yolu enfeksiyonu · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · htTKV Boya göre düzeltilmiş total böbrek hacmi · GA Güven aralığı · PWV Nabız dalga hızı (arter sertliği) · KIM-1 Böbrek hasarı molekülü-1 · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü · KBH Kronik böbrek hastalığı · TKV Total böbrek hacmi
Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığında sodyum glukoz kotransporter iki inhibitörleri işe yarar mı? Journal of the American Society of Nephrology'de elli hastalık bir pilot randomize çalışma: hızlı ilerleme riski yüksek, tolvaptan almayan erişkinlere on iki ay boyunca empagliflozin yirmi beş miligram ya da plasebo. İlaç iyi tolere edildi; her iki grupta yüzde doksan altısı tam dozu sürdürdü. Ama dikkat çekici bulgu böbrek hacmi: boya göre düzeltilmiş total böbrek hacmi empagliflozinle yılda yüzde on virgül beş, plaseboda yüzde beş virgül bir arttı. Beklenen erken filtrasyon düşüşünden sonra böbrek fonksiyonu stabil seyretti ve eğimler farklı değildi. Bu bir pilot çalışma; ama bugün poliklinikte yalnızca böbrek koruma için bu ilaç sınıfını başlamamak adına yeterli bir uyarı.
Bağlam makale 34 · JASN · literatürle ilişkisi
ADPKD: empagliflozin pilot RKÇ
Destekleyen
Short-Term Dapagliflozin Administration in Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease-A Retrospective Single-Arm Case Series StudyJ Clin Med 2023 · PMID 37834985 20 ADPKD hastasında yaklaşık 3 aylık dapagliflozinle eGFR 47,9'dan 40,8 mL/dk/1,73 m²'ye düştü, htTKV 599'dan 617 mL/m'ye yükseldi; yıllık htTKV artış hızı belirgin hızlandı.
Desteklemeyen / nüans katan
Open-Label, Randomized, Controlled, Crossover Trial on the Effect of Dapagliflozin in Patients With ADPKD Receiving TolvaptanKidney Int Rep 2025 · PMID 40303212 Tolvaptan alan 27 ADPKD hastasında çapraz RKÇ'de dapagliflozin eGFR eğimini iyileştirdi ve 6 aylık TKV değişimini azalttı (−%0,44 vs %5,04; p=0,01).
SentezSGLT2i ile htTKV artışı, küçük retrospektif ADPKD serilerindeki gözlemle uyumludur ve bu taramada bunu plasebo kontrollü tasarımda gösteren ilk veridir. Tolvaptan alan hastalarda yapılan çapraz RKÇ ise TKV artışının azaldığını bildirmiş; etkinin tolvaptan kullanımı ve hasta seçimine göre değişebileceğini düşündürür. Pilot ve fizibilite çalışmasıdır; etkinlik sonlanımları ikincil olup dikkatle yorumlanmalıdır.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · ADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · htTKV Boya göre düzeltilmiş total böbrek hacmi · TKV Total böbrek hacmi · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü
34‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. SGLT2i ile htTKV artışı, küçük retrospektif ADPKD serilerindeki gözlemle uyumludur ve bu taramada bunu plasebo kontrollü tasarımda gösteren ilk veridir. Tolvaptan alan hastalarda yapılan çapraz RKÇ ise TKV artışının azaldığını bildirmiş; etkinin tolvaptan kullanımı ve hasta seçimine göre değişebileceğini düşündürür. Pilot ve fizibilite çalışmasıdır; etkinlik sonlanımları ikincil olup dikkatle yorumlanmalıdır. Destekleyen: J Clin Med 2023, 20 ADPKD hastasında yaklaşık 3 aylık dapagliflozinle eGFR 47,9'dan 40,8 mL/dk/1,73 m²'ye düştü, htTKV 599'dan 617 mL/m'ye yükseldi; yıllık htTKV artış hızı belirgin hızlandı. Nüans: Kidney Int Rep 2025, Tolvaptan alan 27 ADPKD hastasında çapraz RKÇ'de dapagliflozin eGFR eğimini iyileştirdi ve 6 aylık TKV değişimini azalttı (−%0,44 vs %5,04; p=0,01).
RKÇKidney Int Reports · 23 Eylül 2026 · Çift kör plasebo kontrollü RKÇ · n=37 · 2 hf düşük tuz + 2 hf tuz/plasebo + 2 hf açık amiloridLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Randomized Controlled Trial of Salt and Amiloride on Vascular Stiffness in ADPKD
eGFR ≥60 olan erken ADPKD'de (yaş 39±11, eGFR 89±19) diyet sodyumunun ve ENaC inhibitörü amiloridin damar sertliğine (PWV) etkisi; tuz 6 g/gün (n=19) vs plasebo (n=18).
Tuz yüklemesi PWV'yi 6,5±0,9'dan 6,8±1,1 m/sn'ye (p=0,02) ve 24 saatlik sistolik KB'yi 133±13'ten 138±15 mmHg'ye (p=0,02) yükseltti.
Amilorid 20 mg/gün iki grupta da PWV'yi düşürmedi; sistolik KB'yi yalnız düşük tuz grubunda azalttı (135±11 → 130±13 mmHg; p=0,03).
Amilorid sonrası plazma potasyumu her iki grupta hafif yükseldi; hiperkalemi gelişmedi.
Klinik pratiğe etkisiErken ADPKD hastalara verilen tuz kısıtlaması önerisini fizyolojik veriyle destekliyor; poliklinikte diyet danışmanlığını ve idrar sodyumu takibini güçlendirmek için gerekçe. Amilorid bugün damar sertliği için önerilecek bir ilaç değil; KB etkisi yalnızca düşük tuz altında görüldü.
SınırlılıkKüçük ve iki haftalık; amilorid fazı açık etiketli ve kontrolsüz, PWV değişimi mutlak olarak küçük.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · ADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · ENaC Epitelyal sodyum kanalı (amilorid hedefi) · PWV Nabız dalga hızı (arter sertliği) · KB Kan basıncı
Kidney International Reports'ta erken evre polikistik böbrek hastalığında küçük bir randomize çalışma. Böbrek fonksiyonu korunmuş otuz yedi hasta önce iki hafta düşük tuzlu diyete alındı, sonra iki hafta günde altı gram tuz kapsülü ya da plasebo, ardından iki hafta açık etiketli amilorid aldı. Tuz yükü nabız dalga hızını saniyede altı virgül beşten altı virgül sekiz metreye, yirmi dört saatlik sistolik basıncı yüz otuz üçten yüz otuz sekize çıkardı. Epitelyal sodyum kanalını bloke eden amilorid ise damar sertliğini azaltmadı; sistolik basıncı yalnızca düşük tuz grubunda düşürdü. Potasyum hafif yükseldi ama hiperkalemi olmadı. Pratik mesaj basit: erken polikistik hastada tuz kısıtlaması, kan basıncı ve damar sağlığı için en uygulanabilir adım.
Bağlam makale 35 · Kidney Int Reports · literatürle ilişkisi
ADPKD: tuz yükü, amilorid ve damar sertliği
Destekleyen
Effect of dietary sodium restriction on arterial stiffness: systematic review and meta-analysis of the randomized controlled trialsJ Hypertens 2018 · PMID 29084085 11 RKÇ ve 431 katılımcıda sodyum alımında ortalama 89,3 mmol/gün azalma PWV'de %2,84 düşüşle ilişkiliydi; etki kısmen KB değişiminden bağımsız görünüyordu.
Desteklemeyen / nüans katan
Amiloride lowers blood pressure and attenuates urine plasminogen activation in patients with treatment-resistant hypertensionJ Am Soc Hypertens 2014 · PMID 25492830 Dirençli hipertansiyon ve tip 2 DM'li 80 hastada diyet kısıtlaması olmadan eklenen amilorid gündüz KB'yi 6,3/3,0 mmHg düşürdü; hastaların %9'u hiperkalemi nedeniyle bıraktı.
SentezTuz yüklemesinin damar sertliğini artırdığı bulgusu, sodyum kısıtlamasının PWV'yi azalttığını gösteren meta-analizle uyumludur; ADPKD'de bunu randomize olarak test eden ilk çalışmalardandır. Amiloridin KB'yi yalnız düşük tuzda düşürmesi, diyet kısıtlaması olmadan da etkili olduğu ve hiperkalemi bildirildiği dirençli hipertansiyon verileriyle tam örtüşmez. Küçük örneklem ve 2 haftalık müdahale kanıt düzeyini sınırlar.
KısaltmalarADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · PWV Nabız dalga hızı (arter sertliği) · KB Kan basıncı · DM Diabetes mellitus
35‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Tuz yüklemesinin damar sertliğini artırdığı bulgusu, sodyum kısıtlamasının PWV'yi azalttığını gösteren meta-analizle uyumludur; ADPKD'de bunu randomize olarak test eden ilk çalışmalardandır. Amiloridin KB'yi yalnız düşük tuzda düşürmesi, diyet kısıtlaması olmadan da etkili olduğu ve hiperkalemi bildirildiği dirençli hipertansiyon verileriyle tam örtüşmez. Küçük örneklem ve 2 haftalık müdahale kanıt düzeyini sınırlar. Destekleyen: J Hypertens 2018, 11 RKÇ ve 431 katılımcıda sodyum alımında ortalama 89,3 mmol/gün azalma PWV'de %2,84 düşüşle ilişkiliydi; etki kısmen KB değişiminden bağımsız görünüyordu. Nüans: J Am Soc Hypertens 2014, Dirençli hipertansiyon ve tip 2 DM'li 80 hastada diyet kısıtlaması olmadan eklenen amilorid gündüz KB'yi 6,3/3,0 mmHg düşürdü; hastaların %9'u hiperkalemi nedeniyle bıraktı.
RKÇKidney Int Reports · 15 Eylül 2026 · Faz 3b RKÇ'nin 2 yıllık açık etiketli uzatması (Faz B) · n=81 · çocuk ve ergen ADPKDLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Clinical Trial of Tolvaptan in Pediatric ADPKD: Two-Year, Open-Label Extension
1 yıllık plasebo kontrollü Faz A'yı tamamlayan 84 çocuk ve ergenden 81'i 2 yıllık açık etiketli tolvaptan uzatmasına alındı; doz kilo ve toleransa göre titre edildi.
Faz A'da eGFR eğimi tolvaptanla +2,4 vs plaseboda −2,2 mL/dk/1,73 m²/yıl (p=0,04); Faz B'de eğimler benzer (−1,3 vs −2,1; p=0,54).
htTKV büyümesi tolvaptanın ilk yılında en yavaş; HRQoL her iki fazda yüksek işlevsellik gösterdi.
İlaca bağlı karaciğer hasarı kriterini karşılayan enzim yüksekliği yok; önceki plasebo grubunda akuarez (%48,7 vs %14,3) ve dehidratasyon (%28,2 vs %14,3) ilişkili olaylar daha sık.
Klinik pratiğe etkisiErişkin polikliniklerinde doğrudan bir değişiklik yok; ancak çocuk nefrolojisinden devralınan, tolvaptanla gelen genç ADPKD hastalarda uzun süreli kullanımın güvenliği açısından güven verici. Geçiş döneminde karaciğer enzimi izlemi ve akuarez danışmanlığı kesintisiz sürdürülmeli.
SınırlılıkAçık etiketli, kontrolsüz uzatma; tolere eden seçilmiş hastalar, 2 yıl kısa ve örneklem küçük.
Türkiye'de erişimTolvaptan ruhsatlı, SGK öder: SUT 4.2.67, 18–55 yaş, hızlı ilerleyen ADPKD, nefrolog içeren sağlık kurulu raporu. Çocuklarda geri ödeme yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · ADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · htTKV Boya göre düzeltilmiş total böbrek hacmi · HRQoL Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · SUT SGK Sağlık Uygulama Tebliği
Çocuk ve ergen polikistik böbrek hastalığında tolvaptanın iki yıllık açık etiketli uzatma sonuçları, Kidney International Reports'ta. Bir yıllık plasebo kontrollü ilk fazı tamamlayan seksen dört hastadan seksen biri uzatmaya alındı ve hepsi tolvaptan aldı. Güvenlik açısından güven verici: ilaca bağlı karaciğer hasarı kriterlerini karşılayan enzim yüksekliği olmadı. Daha önce plasebo alanlarda tolvaptana geçişte idrar artışı ve dehidratasyonla ilgili olaylar daha sıktı. İlk fazda böbrek fonksiyonu tolvaptanla stabil kalırken plaseboda azalmıştı; uzatma fazında eğimler benzerdi. Böbrek hacmi büyümesi tedavinin ilk yılında en yavaştı. Yaşam kalitesi yüksek seyretti. Erişkin nefroloji için asıl önemi, çocuk nefrolojisinden geçen genç hastalarda uzun süreli kullanımın güvenliği.
Bağlam makale 36 · Kidney Int Reports · literatürle ilişkisi
Pediatrik ADPKD: tolvaptan 2 yıllık uzatma
Destekleyen
Tolvaptan in Later-Stage Autosomal Dominant Polycystic Kidney DiseaseN Engl J Med 2017 · PMID 29105594 eGFR 25–65 olan 1370 erişkin ADPKD hastasında 1 yılda eGFR değişimi tolvaptanla −2,34, plaseboda −3,61 mL/dk/1,73 m² (fark 1,27); ALT >3×ÜSN %5,6 vs %1,2, geri dönüşlü.
Desteklemeyen / nüans katan
Treatment persistence to tolvaptan in patients with autosomal dominant polycystic kidney disease: a secondary use of data analysis of patients in the IMADJIN® datasetBMC Nephrol 2021 · PMID 34856944 Avustralya gerçek yaşam verisinde (n=479) 12 aylık tolvaptan devamlılığı %76,7; hastaların %23,8'i bıraktı, en genç tertilde bırakma daha sıktı (p=0,049), akuarez intoleransı başlıca nedendi.
SentezPediatrik uzatmanın eGFR ve güvenlik bulguları, erişkinlerde REPRISE gibi RKÇ'lerle gösterilen eGFR kaybını yavaşlatma etkisi ve karaciğer enzimi izlemiyle yönetilebilir güvenlik profiliyle uyumludur. Ancak Faz B açık etiketli ve kontrolsüzdür, örneklem küçüktür (n=81); erişkin gerçek yaşam verisi gençlerde akuarez kaynaklı bırakmanın daha sık olduğunu düşündürdüğünden uzun dönem uyum belirsizdir. Kanıt düzeyi orta-düşüktür.
KısaltmalarADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · ALT Alanin aminotransferaz (karaciğer hasarı belirteci) · ÜSN Üst sınır normal (normalin üst sınırı) · BMC BioMed Central (yayınevi; BMC Nephrol dergisi) · REPRISE İleri evre ADPKD'de tolvaptan RKÇ'si · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
36‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Pediatrik uzatmanın eGFR ve güvenlik bulguları, erişkinlerde REPRISE gibi RKÇ'lerle gösterilen eGFR kaybını yavaşlatma etkisi ve karaciğer enzimi izlemiyle yönetilebilir güvenlik profiliyle uyumludur. Ancak Faz B açık etiketli ve kontrolsüzdür, örneklem küçüktür (n=81); erişkin gerçek yaşam verisi gençlerde akuarez kaynaklı bırakmanın daha sık olduğunu düşündürdüğünden uzun dönem uyum belirsizdir. Kanıt düzeyi orta-düşüktür. Destekleyen: N Engl J Med 2017, eGFR 25–65 olan 1370 erişkin ADPKD hastasında 1 yılda eGFR değişimi tolvaptanla −2,34, plaseboda −3,61 mL/dk/1,73 m² (fark 1,27); ALT >3×ÜSN %5,6 vs %1,2, geri dönüşlü. Nüans: BMC Nephrol 2021, Avustralya gerçek yaşam verisinde (n=479) 12 aylık tolvaptan devamlılığı %76,7; hastaların %23,8'i bıraktı, en genç tertilde bırakma daha sıktı (p=0,049), akuarez intoleransı başlıca nedendi.
KılavuzKidney International · 23 Eylül 2026 · Uzlaşı temelli pozisyon bildirisi · American Society of Onconephrology (ASON)Literatüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Recommendations for the management of anemia in patients with cancer and chronic kidney disease: a position statement from the American Society of Onconephrology
KBH + kanserde anemi: azalmış EPO üretimi, inflamasyon/hepsidin kaynaklı demir kısıtlı eritropoez, antikanser tedaviye bağlı miyelosüpresyon, ilik infiltrasyonu, kanama ve beslenme eksikliği üst üste biniyor.
Yalnız KBH ya da yalnız onkoloji anemi kılavuzlarından doğrudan çıkarım yapılamıyor; bildiri patofizyoloji, pratik bir tanısal yaklaşım ve uzlaşı önerileri sunuyor.
Açıkça vurgulanan belirsizlikler: demir tedavisi, ESA kullanımı ve eritrosit transfüzyon eşikleri.
Malignite varlığında HIF-PH inhibitörleri gibi yeni tedaviler tartışılıyor; karar etkinlik, güvenlik ve bakım hedefleri dengesinde bireyselleştiriliyor. Özette sayısal hedef verilmiyor.
Klinik pratiğe etkisiOnkolojiyle birlikte izlenen KBH hastalarında ESA ve demir kararları çoğu zaman iki kılavuz arasında kalıyor; bu bildiri ortak bir çerçeve sunuyor. Bugün tedavi şeması değişmez; ancak aktif kanserli hastada ESA ya da HIF-PH inhibitörü kararını onkolojiyle birlikte, bakım hedefi üzerinden vermek ve kayda geçirmek iyi bir pratik. Asistan eğitiminde başvuru metni olabilir.
SınırlılıkUzlaşıya dayalı belge; özette kanıt düzeyi ve sayısal hedefler yok, öneriler büyük ölçüde uzman görüşüne dayanıyor.
KısaltmalarASON American Society of Onconephrology (Amerikan Onkonefroloji Derneği) · KBH Kronik böbrek hastalığı · EPO Eritropoetin · ESA Eritropoez uyarıcı ajan · HIF-PH Hipoksiyle indüklenen faktör prolil hidroksilaz (inhibitörleri: daprodustat vb.)
Bu ay KBH tedavisi tarafında bir pozisyon bildirisi var: Amerikan Onkonefroloji Derneği'nin kanser ve kronik böbrek hastalığı birlikteliğinde anemi önerileri. Bu hastalarda aneminin birden fazla nedeni üst üste biniyor: eritropoetin üretiminin azalması, inflamasyon ve hepsidin aracılı demir kısıtlı eritropoez, kemoterapiye bağlı kemik iliği baskılanması, iliğin tümörle infiltrasyonu, kanama ve beslenme eksiklikleri. Bu yüzden ne yalnız nefroloji ne de yalnız onkoloji kılavuzu doğrudan uygulanabiliyor. Bildiri pratik bir tanısal yaklaşım ve uzlaşı önerileri sunuyor; demir, eritropoez uyarıcı ajanlar ve transfüzyon eşiklerindeki belirsizlikleri açıkça kabul ediyor, hipoksiyle indüklenen faktör prolil hidroksilaz inhibitörlerini de malignite bağlamında tartışıyor. Tedavi şeması değişmiyor; ama kararı onkolojiyle birlikte ve bakım hedefine göre vermek gerekiyor.
Bağlam makale 37 · Kidney International · literatürle ilişkisi
Kanser + KBH'de anemi: ASON bildirisi
Destekleyen
Recombinant human erythropoiesis-stimulating agents and mortality in patients with cancer: a meta-analysis of randomised trialsLancet 2009 · PMID 19410717 53 RKÇ'de 13.933 kanser hastasında ESA aktif çalışma döneminde mortaliteyi artırdı (HR 1,17; %95 GA 1,06–1,30) ve genel sağkalımı kötüleştirdi (HR 1,06; 1,00–1,12).
Desteklemeyen / nüans katan
The effect of erythropoiesis‑stimulating agents on lung cancer patients: a meta‑analysisClin Exp Med 2024 · PMID 38967734 8 RKÇ'de 4240 akciğer kanseri hastasında ESA mortaliteyi artırmadı (bir çalışma çıkarılınca RR 0,99; 0,92–1,06), transfüzyon gereksinimini azalttı (RR 0,56) ancak trombotik olayları artırdı (RR 1,40).
SentezBildirinin ESA kullanımında temkinli ve bireyselleştirilmiş yaklaşımı, kanserde ESA ile mortalite artışını gösteren büyük meta-analizle uyumludur. Ancak güvenlik sinyali tümör türüne göre değişkendir; akciğer kanserinde mortalite artışı gösterilmemiş, trombotik risk ise tutarlıdır. KBH ve kanserin birlikte olduğu popülasyona özgü RKÇ olmadığından öneriler uzlaşıya dayanır, kanıt düzeyi düşüktür.
KısaltmalarKBH Kronik böbrek hastalığı · ASON American Society of Onconephrology (Amerikan Onkonefroloji Derneği) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · ESA Eritropoez uyarıcı ajan · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · RR Göreli risk (relative risk)
37‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Bildirinin ESA kullanımında temkinli ve bireyselleştirilmiş yaklaşımı, kanserde ESA ile mortalite artışını gösteren büyük meta-analizle uyumludur. Ancak güvenlik sinyali tümör türüne göre değişkendir; akciğer kanserinde mortalite artışı gösterilmemiş, trombotik risk ise tutarlıdır. KBH ve kanserin birlikte olduğu popülasyona özgü RKÇ olmadığından öneriler uzlaşıya dayanır, kanıt düzeyi düşüktür. Destekleyen: Lancet 2009, 53 RKÇ'de 13.933 kanser hastasında ESA aktif çalışma döneminde mortaliteyi artırdı (HR 1,17; %95 GA 1,06–1,30) ve genel sağkalımı kötüleştirdi (HR 1,06; 1,00–1,12). Nüans: Clin Exp Med 2024, 8 RKÇ'de 4240 akciğer kanseri hastasında ESA mortaliteyi artırmadı (bir çalışma çıkarılınca RR 0,99; 0,92–1,06), transfüzyon gereksinimini azalttı (RR 0,56) ancak trombotik olayları artırdı (RR 1,40).
04
Glomerüler Hastalıklar
IgAN'de povetasisept, iptakopan ve budesonid; MN'de obinutuzumab ve belimumab; EGPA, anti-GBM, MPGN genetiği, AAV kılavuzları.
13 makale
Dördüncü bölüm: glomerüler hastalıklar. IgA nefropatisinde povetasisept, iptakopan ve hedefe yönelik budesonid, mikroanjiyopatik lezyonların tedavi yanıtıyla ilişkisi, membranöz nefropatide obinutuzumab ve belimumab, EGPA idamesinde rituksimab, anti-GBM hastalığında ekulizumab ve MPGN genom çalışması.
RKÇN Engl J Med · 23 Ekim 2026 · Faz 3 çift kör RKÇ (RAINIER) · 2:1, plasebo · n=557 (etkinlik 199) · 36. hafta · SC her 4 haftadaLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Interim Analysis of a Phase 3 Trial of Povetacicept in IgA Nephropathy
Biyopsiyle kanıtlı IgAN, stabil zemin tedavisi; BAFF ve APRIL'i birlikte baskılayan TACI-Fc füzyon proteini povetasisept 80 mg SC her 4 haftada vs plasebo.
36. haftada 24 saatlik UPCR: −%52,0 vs −%4,3; düzeltilmiş fark −49,8 yüzde puan (%95 GA −58,6 – −39,2; p<0,001).
Gd-IgA1: −%77,4 vs +%9,1 (fark −79,3 yüzde puan). Başlangıçta hematürisi olanlarda hematüri gerilemesi %85 vs %23 (fark 62 yüzde puan; %95 GA 45–78).
Advers olay %75 vs %78, ciddi advers olay %3 vs %4; gruplar benzer. Çalışma sürüyor.
Klinik pratiğe etkisiBAFF/APRIL blokajı, IgAN'de patogenezin üst basamağını (Gd-IgA1 üretimi) hedefleyen bir sınıf olarak güçleniyor; Gd-IgA1'deki yaklaşık dörtte üçlük düşüş mekanizma açısından dikkat çekici. Bugün klinik pratik değişmez: sonuç ara analize ve proteinüriye dayanıyor, ruhsat ve geri ödeme süreci beklenmeli. Poliklinikte hematüriyi standart kaydetmek yanıt değerlendirmesini kolaylaştırır.
SınırlılıkAra analiz yalnız ilk 199 randomize hastada; sonlanım vekil (proteinüri), eGFR ve uzun dönem güvenlik verisi yok.
Türkiye'de erişimPovetasisept: FDA hızlandırılmış onay başvurusu Haziran 2026'da kabul edildi, karar bekleniyor. Araştırma aşamasında; Türkiye'de ruhsat yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · RAINIER Povetasisept vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · SC Subkütan · IgA İmmünglobulin A · IgAN IgA nefropatisi · BAFF B hücre aktive edici faktör (BLyS) · APRIL Proliferasyonu indükleyen ligand (B hücre sağkalım sitokini; IgAN hedefi) · TACI Transmembran aktivatör ve CAML etkileşimcisi (BAFF/APRIL reseptörü) · TACI-Fc TACI–Fc füzyon proteini (BAFF ve APRIL'i birlikte baskılar) · Fc Antikorun sabit (kristalize olabilen) parçası · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · GA Güven aralığı · Gd-IgA1 Galaktoz eksik IgA1 (IgAN patogenezinde anahtar molekül) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · FDA ABD Gıda ve İlaç Dairesi
İkinci New England çalışması povetasisept: B hücre aktive edici faktör ile APRIL'i birlikte baskılayan, dört haftada bir deri altından verilen bir füzyon proteini. Beş yüz elli yedi hasta ikiye bir oranında randomize edildi; ara analizde ilk yüz doksan dokuz hasta değerlendirildi. Otuz altıncı haftada proteinüri povetasiseptle yüzde elli iki, plaseboyla yüzde dört virgül üç azaldı. Galaktozdan yoksun IgA bir düzeyi yüzde yetmiş yedi düştü; hematürisi olan hastaların yüzde seksen beşinde hematüri kayboldu, plaseboda yüzde yirmi üç. Yan etki profili plaseboyla benzer. Hastalığın kaynağına yönelen bir tedavi için güçlü bir sinyal; ama yine ara analiz ve vekil sonlanım. eGFR sonuçlarını bekliyoruz; bugün klinik pratik değişmiyor.
Bağlam makale 38 · N Engl J Med · literatürle ilişkisi
IgAN: povetasisept faz 3 ara analizi
Destekleyen
Telitacicept for IgA Nephropathy - Interim Analysis of a Phase 3 TrialN Engl J Med 2026 · PMID 42127391 BAFF ve APRIL'i birlikte baskılayan telitasisept 318 hastada 39. haftada UPCR'yi %58,9 vs %8,8 azalttı (göreli fark −%55,0; %95 GA −61,3 – −47,6); eGFR değişimi −%1,0 vs −%7,7.
Desteklemeyen / nüans katan
Reshaping the therapeutic landscape of IgA nephropathy: a Bayesian network meta-analysis on the comparative efficacy and safety of immunosuppressants and targeted agentsBMC Nephrol 2026 · PMID 42032511 17 RKÇ'lik Bayesçi ağ meta-analizinde immünsüpresanlar ve hedefe yönelik ajanlar arasındaki karşılaştırmalı tahminler seyrek ağ, heterojen rejimler ve kısa izlem nedeniyle belirsizdi; sert böbrek sonlanımlı doğrudan karşılaştırmalı çalışmalar gerekli.
SentezPovetasiseptle görülen proteinüri ve Gd-IgA1 azalması, telitasisept gibi diğer BAFF/APRIL inhibitörlerinin faz 3 ara analizleriyle tutarlıdır ve sınıf etkisini güçlendirir. Ancak bulgu ara analize ve vekil sonlanıma dayanır; eGFR ve sert böbrek sonlanımları beklenmektedir. Ajanlar arasında doğrudan karşılaştırma yoktur, ağ meta-analizleri sıralamaların belirsiz olduğunu göstermektedir.
KısaltmalarIgAN IgA nefropatisi · IgA İmmünglobulin A · BAFF B hücre aktive edici faktör (BLyS) · APRIL Proliferasyonu indükleyen ligand (B hücre sağkalım sitokini; IgAN hedefi) · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · GA Güven aralığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · BMC BioMed Central (yayınevi; BMC Nephrol dergisi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · Gd-IgA1 Galaktoz eksik IgA1 (IgAN patogenezinde anahtar molekül)
38‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Povetasiseptle görülen proteinüri ve Gd-IgA1 azalması, telitasisept gibi diğer BAFF/APRIL inhibitörlerinin faz 3 ara analizleriyle tutarlıdır ve sınıf etkisini güçlendirir. Ancak bulgu ara analize ve vekil sonlanıma dayanır; eGFR ve sert böbrek sonlanımları beklenmektedir. Ajanlar arasında doğrudan karşılaştırma yoktur, ağ meta-analizleri sıralamaların belirsiz olduğunu göstermektedir. Destekleyen: N Engl J Med 2026, BAFF ve APRIL'i birlikte baskılayan telitasisept 318 hastada 39. haftada UPCR'yi %58,9 vs %8,8 azalttı (göreli fark −%55,0; %95 GA −61,3 – −47,6); eGFR değişimi −%1,0 vs −%7,7. Nüans: BMC Nephrol 2026, 17 RKÇ'lik Bayesçi ağ meta-analizinde immünsüpresanlar ve hedefe yönelik ajanlar arasındaki karşılaştırmalı tahminler seyrek ağ, heterojen rejimler ve kısa izlem nedeniyle belirsizdi; sert böbrek sonlanımlı doğrudan karşılaştırmalı çalışmalar gerekli.
YorumAnn Intern Med · 6 Ekim 2026 · Dergi kulübü özeti (Ann Intern Med) · özet yokLiteratüre katkı★☆☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
In primary membranous nephropathy, obinutuzumab increased the likelihood of complete remission vs. tacrolimus at 104 wk
Özet yok; içerik başlıktan çıkarsanıyor.
Başlığa göre: primer membranöz nefropatide obinutuzumab, tam remisyon olasılığını takrolimusa göre artırdı; özgün çalışmanın genel tıp okuyucusuna yönelik değerlendirmesi.
Klinik pratiğe etkisiYeni veri sunmuyor; özgün çalışmanın sonucunun genel tıp literatürüne de yansıdığını gösteriyor. Poliklinikte MN tedavi seçiminde obinutuzumabı tartışırken sayıları ve güvenlik verisini özgün yayından almalıyız; bu metin yalnızca hatırlatıcı.
SınırlılıkÖzetsiz ikincil değerlendirme; yöntem, sayı ve güvenlik verisi bu kaynaktan alınamaz.
Türkiye'de erişimObinutuzumab ruhsatlı; endikasyonlar KLL ve foliküler lenfoma. Membranöz nefropati endikasyon dışı; TİTCK endikasyon dışı kullanım onayı gerekir.
KısaltmalarMN Membranöz nefropati · KLL Kronik lenfositik lösemi · TİTCK Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
Kısa bir hatırlatma: Annals of Internal Medicine'in dergi kulübü bölümünde, primer membranöz nefropatide obinutuzumab ile takrolimusun karşılaştırıldığı çalışma değerlendirilmiş. Bu yayının özeti yok; içeriği yalnızca başlıktan çıkarıyoruz. Başlığa göre obinutuzumab, takrolimusa göre tam remisyon olasılığını artırmış. Yeni bir veri değil; özgün çalışmanın genel tıp okuyucusuna ulaşmış hâli. Poliklinikte membranöz nefropati tedavisini tartışırken sayıları ve güvenlik verisini bu kısa metinden değil, özgün yayından almalıyız. Anti CD yirmi tedavilerin membranöz nefropatideki yeri genişliyor; aynı bölümde birazdan belimumab artı rituksimab çalışmasını da göreceğiz.
RKÇJAMA · 22 Ekim 2026 · Çift kör, çift dummy üstünlük RKÇ · n=98 · Fransa, 36 hastane · 28 ayLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Rituximab vs Azathioprine for Eosinophilic Granulomatosis With Polyangiitis Maintenance Therapy: A Randomized Clinical Trial
Remisyondaki (BVAS=0) yeni tanı ya da relaps EGPA; idame: rituksimab 500 mg IV her 6 ayda (18 ay) vs azatiyoprin (24 ay), standart prednizon azaltımıyla.
Birincil sonlanım, prednizon ≤7,5 mg/gün ile toplam remisyon süresi: 91,1 vs 96,0 hafta (p=0,38); rituksimab üstün değil.
28 ay remisyonda kalan %34,7 vs %22,4 (RR 1,51; %95 GA 0,83–2,73; p=0,18). Vaskülit relapsı %14,3 vs %18,4; astım/rinosinüzit alevlenmesi %32,7 vs %38,8.
Ciddi enfeksiyon rituksimabda daha sık: %46,9 vs %24,5, çoğu ağır SARS-CoV-2. Azatiyoprin kolunda aşı öncesi dönemde bir COVID-19 ölümü.
Klinik pratiğe etkisiEGPA'lı hastalarda idamede azatiyoprin bu veriyle geçerli bir seçenek olarak kalıyor; rituksimabı varsayılan idame ajanı yapmak için gerekçe yok. Bugün değişen: rituksimab idamesi bireysel karar olmalı, enfeksiyon riski ve aşı durumu açıkça tartışılmalı. GPA/MPA'daki rituksimab idame verisini EGPA'ya doğrudan aktarmamak gerekiyor.
Sınırlılıkn=98 ile üstünlük için güç sınırlı; enfeksiyon fazlalığı aşı öncesi pandemi dönemine denk geldi.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · BVAS Birmingham Vaskülit Aktivite Skoru (0: remisyon) · EGPA Eozinofilik granülomatöz polianjiit · IV İntravenöz · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı · SARS-CoV-2 COVID-19 etkeni koronavirüs · CoV Varyasyon katsayısı (SD · COVID Koronavirüs hastalığı (COVID dönemi) · COVID-19 Koronavirüs hastalığı 2019 (SARS-CoV-2 enfeksiyonu) · GPA Granülomatöz polianjiit · MPA Mikroskopik polianjiit
Vaskülit tarafında JAMA'dan Fransız, çok merkezli, çift kör bir çalışma: eozinofilik granülomatozis polianjiitiste idame tedavisi. Remisyondaki doksan sekiz hasta altı ayda bir rituksimab ya da günlük azatiyoprin aldı. Birincil sonlanım, prednizon günde yedi buçuk miligram ya da altındayken remisyonda geçen süre: doksan bir haftaya karşı doksan altı hafta; fark yok, rituksimab üstün değil. Remisyonda kalan oranı rituksimabda biraz yüksek ama anlamlı değil. Dikkat çekici bulgu güvenlikte: ciddi enfeksiyon rituksimab kolunda yüzde kırk altı virgül dokuz, azatiyoprinde yüzde yirmi dört virgül beş; çoğu pandemi dönemindeki ağır COVID-19. Mesaj: bu hastalarda azatiyoprin idamesi geçerliliğini koruyor, rituksimab kararı bireysel olmalı.
Bağlam makale 40 · JAMA · literatürle ilişkisi
EGPA idamesi: rituksimab vs azatiyoprin
Destekleyen
EULAR recommendations for the management of ANCA-associated vasculitis: 2022 updateAnn Rheum Dis 2024 · PMID 36927642 EULAR 2022 güncellemesi idamede rituksimabı GPA/MPA için öneriyor; relaps/refrakter EGPA'da mepolizumab öneriliyor, azatiyoprin ve metotreksat AAV idamesinde biyolojiklere alternatif kabul ediliyor.
Desteklemeyen / nüans katan
Rituximab versus azathioprine for maintenance of remission for patients with ANCA-associated vasculitis and relapsing disease: an international randomised controlled trialAnn Rheum Dis 2023 · PMID 36958796 RITAZAREM'de relaps öyküsü olan AAV'de (n=170) rituksimab idamesi relapsı azatiyopirine göre belirgin azalttı (HR 0,41; %95 GA 0,27–0,61); ciddi advers olay %22 vs %36.
SentezEGPA'da rituksimabın azatiyopirine üstün olmaması, EULAR'ın idamede rituksimabı GPA/MPA için önermesi ve EGPA'nın eozinofilik patogeneziyle uyumludur. Buna karşın GPA/MPA'da RITAZAREM rituksimabın üstünlüğünü göstermiştir; AAV sonuçları EGPA'ya genellenmemelidir. Tek ülkeli, n=98'lik çalışmanın üstünlük için gücü sınırlı olabilir; ciddi enfeksiyon fazlalığı COVID-19 dönemiyle karışmıştır.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · EGPA Eozinofilik granülomatöz polianjiit · EULAR Avrupa Romatizma Karşıtı Birlik (European Alliance of Associations for Rheumatology) · ANCA Antinötrofil sitoplazmik antikor · GPA Granülomatöz polianjiit · MPA Mikroskopik polianjiit · AAV ANCA ilişkili vaskülit · RITAZAREM Relaps AAV'de rituksimab vs azatiyoprin idame RKÇ'si · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · COVID Koronavirüs hastalığı (COVID dönemi) · COVID-19 Koronavirüs hastalığı 2019 (SARS-CoV-2 enfeksiyonu)
40‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. EGPA'da rituksimabın azatiyopirine üstün olmaması, EULAR'ın idamede rituksimabı GPA/MPA için önermesi ve EGPA'nın eozinofilik patogeneziyle uyumludur. Buna karşın GPA/MPA'da RITAZAREM rituksimabın üstünlüğünü göstermiştir; AAV sonuçları EGPA'ya genellenmemelidir. Tek ülkeli, n=98'lik çalışmanın üstünlük için gücü sınırlı olabilir; ciddi enfeksiyon fazlalığı COVID-19 dönemiyle karışmıştır. Destekleyen: Ann Rheum Dis 2024, EULAR 2022 güncellemesi idamede rituksimabı GPA/MPA için öneriyor; relaps/refrakter EGPA'da mepolizumab öneriliyor, azatiyoprin ve metotreksat AAV idamesinde biyolojiklere alternatif kabul ediliyor. Nüans: Ann Rheum Dis 2023, RITAZAREM'de relaps öyküsü olan AAV'de (n=170) rituksimab idamesi relapsı azatiyopirine göre belirgin azalttı (HR 0,41; %95 GA 0,27–0,61); ciddi advers olay %22 vs %36.
KohortAm J Nephrol · 15 Ekim 2026 · Retrospektif kohort · n=33 (protokole uygun 23) · tek merkez, Birleşik Krallık · medyan 11,2 ayLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Real-World Effectiveness of Targeted-Release Budesonide in IgA Nephropathy with Near-Universal SGLT2 Inhibitor Use
Biyopsiyle kanıtlı IgAN, TRF budesonid başlanan tüm hastalar; zeminde RASi %94, SGLT2i %91. Medyan yaş 44, UPCR 212 mg/mmol, eGFR 48.
Son izlemde (medyan 11,2 ay) UPCR ITT'de %60 azaldı (IQR 31–71; p<0,001); protokole uygun analizde %57 (IQR 26–72; p<0,001).
eGFR tedavi süresince stabil; 9. ay ve son izlemde anlamlı değişim yok. Eğim karşılaştırması, SGLT2i'nin tedavi öncesi pencerede başlanması nedeniyle yorumlanamadı.
Advers etki 9/33 (%27); bırakma %21 (6'sı ciddi olmayan yan etki, 1'i stafilokok septisemisi).
Klinik pratiğe etkisiNeredeyse tamamı RASi + SGLT2i alan hastalarda TRF budesonidin proteinüriyi ek olarak azaltabildiğini düşündürüyor; SGLT2i kullanıyor olmak budesonidi gereksiz kılmıyor. Değişmeyen: küçük, kontrolsüz bir seri ve bırakma oranı çalışmalardan yüksek. IgAN hastalarında RASi + SGLT2i sonrası kalan proteinüriyi sistematik kaydetmek bir araştırma fikri.
SınırlılıkTek merkez, n=33, kontrolsüz retrospektif seri; advers olaylar geriye dönük toplandı, eGFR eğimi yorumlanamadı.
Türkiye'de erişimHedefli salımlı budesonid Türkiye ilaç fiyat listelerinde bulunamadı; TİTCK ruhsatı ve geri ödeme durumu doğrulanamadı.
KısaltmalarIgA İmmünglobulin A · SGLT2 Sodyum-glukoz ko-transporter 2 · IgAN IgA nefropatisi · TRF Hedefli salımlı formülasyon (TRF budesonid) · RASi Renin-anjiyotensin sistemi inhibitörü (ACEi/ARB) · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · ITT Tedavi niyetine göre analiz (intention-to-treat) · IQR Çeyrekler arası aralık · TİTCK Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
Bir gerçek yaşam verisi: Birleşik Krallık'ta tek merkezden, IgA nefropatisinde hedefe yönelik salınımlı budesonid. Otuz üç hasta; dikkat edilecek nokta, hastaların yüzde doksan dördü RAS inhibitörü, yüzde doksan biri SGLT2 inhibitörü alıyordu. Yani optimize edilmiş zemin tedavisinin üzerine budesonid. Medyan on bir aylık izlemde proteinüri yüzde altmış azaldı, eGFR stabil kaldı. eGFR eğim karşılaştırması ise yorumlanamadı, çünkü SGLT2 inhibitörü tedavi öncesi dönemde başlanmıştı. Hastaların yüzde yirmi biri tedaviyi bıraktı, çoğu hafif yan etkiler nedeniyle; bir hastada stafilokok septisemisi gelişti. Düşündürdüğü: SGLT2 inhibitörü kullanıyor olmak budesonidi gereksiz kılmıyor. Ama küçük ve kontrolsüz bir seri.
RKÇKidney International · 22 Ekim 2026 · Faz 3 RKÇ'nin açık etiketli uzatması (APPLAUSE-IgAN REP) · n=194 + 174 · 48 aya dek izlemLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Long-term efficacy and safety for the complement factor B inhibitor iptacopan in IgA nephropathy
APPLAUSE-IgAN'i tamamlayanlar açık etiketli iptakopan (faktör B inhibitörü) 200 mg günde iki kez ile uzatmaya alındı: 194'ü iptakopan, 174'ü plasebo kolundan.
48 aya dek iptakopan alanlarda toplam yıllık eGFR eğimi −3,49 mL/dk/1,73 m²/yıl (%95 GA −4,17 – −2,80); UPCR-FMV başlangıca oran 0,61 (0,50–0,75).
5 yıla dek güvenlik (medyan tedavi 29,9 ay) bilinen profille uyumlu; yeni güvenlik sinyali yok.
Klinik pratiğe etkisiİptakopan etkisinin dört yıla dek sürdüğünü ve geç başlanan hastada da eğimin iyileştiğini düşündürüyor; kompleman inhibisyonunu geciktirmenin bedelini tartışmak için önemli. Bugün pratikte değişen yok; erişim ve geri ödeme koşulları belirleyici. Glomerüler hastalık polikliniklerinde IgAN hastalarının eGFR eğimini rutin hesaplayıp kaydetmek bu verileri hastalara uyarlamayı kolaylaştırır.
SınırlılıkAçık etiketli, kontrolsüz uzatma; uzatmaya girenler seçilmiş, plasebo geçiş karşılaştırması aynı hastada önce-sonra.
Türkiye'de erişimİptakopan Türkiye ilaç fiyat listelerinde bulunamadı; TİTCK ruhsatı ve SGK geri ödeme durumu doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · APPLAUSE-IgAN İptakopan vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si · IgAN IgA nefropatisi · REP Açık etiketli devam (rollover extension) programı · IgA İmmünglobulin A · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · GA Güven aralığı · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · UPCR-FMV Sabah ilk idrarında protein/kreatinin oranı (first morning void) · TİTCK Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · MPGN Membranoproliferatif glomerülonefrit
Kompleman ekseninde üçüncü veri: iptakopanın uzun dönem sonuçları. Faz üç APPLAUSE çalışmasını tamamlayan hastalar açık etiketli uzatmaya alındı. Kırk sekiz aya dek iptakopan alanlarda yıllık eGFR kaybı üç virgül kırk dokuz mililitre ve proteinüri azalması sürüyor. Daha ilginç olan, plasebo kolundan geçen hastalar: önceki iki yılda yılda beş virgül yirmi dokuz mililitre kaybederken, iptakopana geçtikten sonra bu kayıp iki virgül on bire indi. Beş yıla dek güvenlikte yeni bir sinyal yok. Ama bu açık etiketli, kontrolsüz bir uzatma; karşılaştırma aynı hastada önce ve sonra biçiminde, yanlılığa açık. Gösterdiği, etkinin kalıcı olabileceği ve geç başlamanın da yarar sağlayabileceği.
Bağlam makale 42 · Kidney International · literatürle ilişkisi
IgAN: iptakopan 48 aylık uzatma verisi
Destekleyen
Efficacy and Safety of Ravulizumab in IgA Nephropathy: A Phase 2 Randomized Double-Blind Placebo-Controlled TrialJ Am Soc Nephrol 2024 · PMID 39455063 SANCTUARY faz 2'de C5 inhibitörü ravulizumab 26. haftada proteinüriyi plaseboya göre %30,1 daha fazla azalttı; etki 50. haftada sürdü, plasebodan geçenlerde de benzer azalma (−%45,1) görüldü.
Desteklemeyen / nüans katan
Efficacy and safety of agents for IgA nephropathy: a network meta-analysis of randomized controlled trialsFront Med (Lausanne) 2025 · PMID 40606442 57 RKÇ'lik ağ meta-analizinde ESRD/böbrek hasarı riskinde en iyi sıralama steroid+RASi (SUCRA %98,1) ve sparsentanda (%82,6); iptakopan advers olay açısından en iyi sıralananlar arasındaydı (%88,4).
Sentez48 aya uzanan eGFR eğimi iyileşmesi ve plasebodan geçişte benzer yanıt, APPLAUSE-IgAN çift kör sonuçları ve ravulizumabla görülen çapraz geçiş yanıtıyla uyumludur; kompleman inhibisyonunun etkisinin sürdüğünü düşündürür. Ancak uzatma açık etiketli ve kontrolsüzdür, katılım seçilimlidir; tedaviye rağmen yıllık −3,49 mL/dk/1,73 m² eğim kalıcı riski gösterir ve steroidli rejimlerle doğrudan karşılaştırma yoktur.
KısaltmalarIgAN IgA nefropatisi · IgA İmmünglobulin A · SANCTUARY Ravulizumab vs plasebo IgAN faz 2 RKÇ'si · C5 Kompleman bileşeni 5 (terminal yol; ekulizumab/ravulizumab hedefi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · ESRD Son dönem böbrek hastalığı (end-stage renal disease) · RASi Renin-anjiyotensin sistemi inhibitörü (ACEi/ARB) · SUCRA Ağ meta-analizinde kümülatif sıralama eğrisi altı alan · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · APPLAUSE-IgAN İptakopan vs plasebo IgAN faz 3 RKÇ'si
42‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. 48 aya uzanan eGFR eğimi iyileşmesi ve plasebodan geçişte benzer yanıt, APPLAUSE-IgAN çift kör sonuçları ve ravulizumabla görülen çapraz geçiş yanıtıyla uyumludur; kompleman inhibisyonunun etkisinin sürdüğünü düşündürür. Ancak uzatma açık etiketli ve kontrolsüzdür, katılım seçilimlidir; tedaviye rağmen yıllık −3,49 mL/dk/1,73 m² eğim kalıcı riski gösterir ve steroidli rejimlerle doğrudan karşılaştırma yoktur. Destekleyen: J Am Soc Nephrol 2024, SANCTUARY faz 2'de C5 inhibitörü ravulizumab 26. haftada proteinüriyi plaseboya göre %30,1 daha fazla azalttı; etki 50. haftada sürdü, plasebodan geçenlerde de benzer azalma (−%45,1) görüldü. Nüans: Front Med (Lausanne) 2025, 57 RKÇ'lik ağ meta-analizinde ESRD/böbrek hasarı riskinde en iyi sıralama steroid+RASi (SUCRA %98,1) ve sparsentanda (%82,6); iptakopan advers olay açısından en iyi sıralananlar arasındaydı (%88,4).
RKÇCJASN · 22 Ekim 2026 · Faz 2 RKÇ (SANCTUARY) keşifsel biyobelirteç analizi · 60 IgAN + 25 sağlıklı · 50 hafta · MMRMLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★☆☆☆☆
Urinary Biomarker Analysis of the SANCTUARY Trial: Insights into IgA Nephropathy Pathophysiology and Ravulizumab Mechanism of Action
Ravulizumab vs plasebo alan IgAN hastalarında idrar biyobelirteçleri: kompleman (sC5b-9, faktör Ba), inflamasyon (CD163), tübüler hasar (KIM-1, NGAL); kreatinine oranlandı.
Başlangıçta sC5b-9, Ba, CD163 ve KIM-1 sağlıklılara göre anlamlı yüksek (p<0,001); hastaların %93'ünde sC5b-9 yüksek.
Proteinüri >2 g/gün olanlarda sC5b-9, CD163 ve KIM-1 daha yüksek; sC5b-9 ve Ba en yüksek eGFR 30–60 grubunda.
Ravulizumabla sC5b-9 ve Ba 2. haftadan, CD163 ve KIM-1 10. haftadan itibaren plaseboya göre daha fazla azaldı; 50. haftaya dek sürdü, çapraz geçişte de görüldü.
Klinik pratiğe etkisiMekanistik bir analiz: IgAN'de terminal kompleman aktivasyonunun hastaların büyük çoğunluğunda idrarda saptanabildiğini ve ravulizumabla hızla baskılandığını gösteriyor. Bugün pratiği değiştirmez; bu belirteçler rutin kullanımda değil. Kompleman hedefli tedaviye hasta seçiminde idrar sC5b-9'un yerini saklanan idrar örnekleriyle araştırmak bir fikir olabilir.
SınırlılıkKeşifsel, küçük örneklem (n=60); biyobelirteç değişimlerinin sert sonlanımlarla ilişkisi gösterilmedi.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · CJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · SANCTUARY Ravulizumab vs plasebo IgAN faz 2 RKÇ'si · IgAN IgA nefropatisi · MMRM Tekrarlı ölçümler için karma model · IgA İmmünglobulin A · sC5b-9 Çözünür membran atak kompleksi · CD163 Makrofaj hemoglobin-haptoglobin reseptörü (idrarda inflamasyon belirteci) · KIM-1 Böbrek hasarı molekülü-1 · NGAL Nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Aynı ilacın faz iki verisinden mekanistik bir analiz: SANCTUARY çalışmasında idrar biyobelirteçleri. Altmış IgA nefropatisi hastası ve yirmi beş sağlıklı gönüllü. Başlangıçta hastaların yüzde doksan üçünde idrarda çözünür C5b-9, yani membran atak kompleksi, yüksekti. Kompleman, inflamasyon ve tübüler hasar belirteçleri proteinürisi günde iki gramın üzerinde olanlarda daha yüksekti. Ravulizumabla kompleman belirteçleri ikinci haftadan, inflamasyon ve tübüler hasar belirteçleri onuncu haftadan itibaren plaseboya göre daha fazla azaldı ve bu etki elli haftaya dek sürdü. Bu, proteinürideki azalmanın biyolojik zeminini destekliyor. Bugün pratiğe bir karşılığı yok; ama kompleman tedavisine hasta seçmede idrar belirteçleri ileride işe yarayabilir.
Bağlam makale 43 · CJASN · literatürle ilişkisi
IgAN: ravulizumab ve idrar biyobelirteçleri
Destekleyen
Urinary complement proteins in IgA nephropathy progression from a relative quantitative proteomic analysisPeerJ 2023 · PMID 37065697 Kantitatif proteomikle 22 IgAN hastasında 27 idrar kompleman proteini saptandı; C3, MAC ve alternatif/lektin yolu bileşenleri eGFR düştükçe arttı, bağımsız kohortta (n=64) CFB ve C8A artışı doğrulandı.
Desteklemeyen / nüans katan
Urinary C5b-9 as a Prognostic Marker in IgA NephropathyJ Clin Med 2022 · PMID 35160271 33 IgAN hastasında idrar C5b-9 proteinüriyle ilişkiliydi (r=0,548) ancak yıllık eGFR kaybıyla ilişkili değildi ve tedavi yanıtını bağımsız öngörmedi (OR 0,997; p=0,078); prognostik değeri sınırlı bulundu.
SentezIgAN'de idrar kompleman bileşenlerinin arttığı ve hastalık şiddetiyle ilişkili olduğu bulgusu bağımsız proteomik çalışmalarla uyumludur; ravulizumabla bu belirteçlerin erken düşmesi mekanizmayı destekler. Ancak analiz keşifsel ve küçük örneklemlidir (n=60); idrar C5b-9'un eGFR kaybı ve tedavi yanıtını öngörmede sınırlı kaldığı veriler, belirteçlerin klinik karar aracı olarak henüz doğrulanmadığını düşündürür.
KısaltmalarCJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · IgAN IgA nefropatisi · IgA İmmünglobulin A · C3 Kompleman bileşeni 3 · MAC Membran atak kompleksi (C5b-9) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · CFB Kompleman faktör B (alternatif yol) · C8A Kompleman C8 alfa zinciri · C5b-9 Membran atak kompleksi (terminal kompleman kompleksi) · OR Olasılık oranı
43‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. IgAN'de idrar kompleman bileşenlerinin arttığı ve hastalık şiddetiyle ilişkili olduğu bulgusu bağımsız proteomik çalışmalarla uyumludur; ravulizumabla bu belirteçlerin erken düşmesi mekanizmayı destekler. Ancak analiz keşifsel ve küçük örneklemlidir (n=60); idrar C5b-9'un eGFR kaybı ve tedavi yanıtını öngörmede sınırlı kaldığı veriler, belirteçlerin klinik karar aracı olarak henüz doğrulanmadığını düşündürür. Destekleyen: PeerJ 2023, Kantitatif proteomikle 22 IgAN hastasında 27 idrar kompleman proteini saptandı; C3, MAC ve alternatif/lektin yolu bileşenleri eGFR düştükçe arttı, bağımsız kohortta (n=64) CFB ve C8A artışı doğrulandı. Nüans: J Clin Med 2022, 33 IgAN hastasında idrar C5b-9 proteinüriyle ilişkiliydi (r=0,548) ancak yıllık eGFR kaybıyla ilişkili değildi ve tedavi yanıtını bağımsız öngörmedi (OR 0,997; p=0,078); prognostik değeri sınırlı bulundu.
KohortNDT · 27 Ekim 2026 · Araştırmacı başlatımlı, açık etiketli, tek kollu faz II · n=16 + 40 eşzamanlı kontrol · tek merkez · 6 ayLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Efficacy and safety of eculizumab in patients with anti-glomerular basement membrane disease: an investigator-initiated, open-label, phase II clinical trial
Anti-GBM hastalığında standart tedaviye ek ekulizumab (C5 blokeri): 900 mg haftalık × 4, ardından 1200 mg iki haftada bir × 8 hafta. Kontrol: aynı merkezde ekulizumab almayanlar (retrospektif).
Birincil sonlanım, 6. ayda SDBY: %25,0 vs %52,5 (eşzamanlı kontroller).
Diyaliz gereken 7 hastanın 3'ünde (%42,9) böbrek fonksiyonu düzeldi; kontrollerde %8,7. İdrar C5a ve sC5b-9 ile plazma CH50 azaldı.
Advers olay 2 katılımcıda bildirildi; diğerlerinde ilaç iyi tolere edildi.
Klinik pratiğe etkisiAnti-GBM hastalığı, özetin de vurguladığı gibi otoimmün böbrek hastalıklarının en ağırı; standart tedaviye kompleman blokajı eklemek ilgi çekici bir hipotez. Bugün klinik pratik değişmez: n=16, randomizasyon yok, kontroller retrospektif. Diyalize bağımlı başvuran anti-GBM hastalarda kompleman belirteçlerini kaydetmek ileride çok merkezli bir çalışmaya zemin hazırlar.
Sınırlılıkn=16, randomize değil; kontroller retrospektif seçildi, seçim yanlılığına açık; tek merkez.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · GBM Glomerüler bazal membran · C5 Kompleman bileşeni 5 (terminal yol; ekulizumab/ravulizumab hedefi) · SDBY Son dönem böbrek yetmezliği · C5a C5'ten ayrılan anafilatoksin (inflamatuvar kompleman parçası) · sC5b-9 Çözünür membran atak kompleksi · CH50 Total hemolitik kompleman aktivitesi · anti-GBM Glomerüler bazal membran karşıtı antikor hastalığı
Anti glomerüler bazal membran hastalığında ekulizumab: araştırmacı başlatımlı, açık etiketli, faz iki bir çalışma. On altı hasta standart tedaviye ek olarak ekulizumab aldı; karşılaştırma, aynı merkezde aynı dönemde tedavi edilen ve ekulizumab almayan kırk hasta. Altıncı ayda son dönem böbrek hastalığı ekulizumab grubunda yüzde yirmi beş, kontrollerde yüzde elli iki virgül beş. Diyaliz gereken yedi hastanın üçünde böbrek fonksiyonu düzeldi. Kompleman baskılanması idrar ve plazma belirteçleriyle de gösterilmiş; yan etki iki hastada. Ama dikkat: on altı hasta, randomizasyon yok, kontroller geriye dönük seçilmiş. Bu bir hipotez; pratiği bugün değiştirmez, ama daha büyük bir çalışmanın gerekçesini oluşturuyor.
KohortAJKD · 26 Ekim 2026 · Olgu-kontrol GWAS · 739 MPGN + 7.110 kontrol · Çin · 3 milyonun üzerinde SNP · fonksiyonel anotasyonLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★☆☆☆☆
Membranoproliferative Glomerulonephritis Susceptibility Loci: A Genome-Wide Association Study
Biyopsiyle kanıtlı primer MPGN'li 739 Çinli hasta ve 7.110 etnik eşleşmiş kontrolde genom boyu ilişkilendirme; 3 milyonun üzerinde SNP test edildi.
HLA sınıf I bölgesinde rs362535 genom boyu anlamlı; sinyal ubikuitin D (UBD) genine ve böbrek tübülointerstisyel UBD ekspresyonuna bağlanıyor.
Klinik: risk alleli taşıyanlarda glomerüloskleroz daha sık (%14 vs %11; p=0,04). Avrupa çalışmalarındaki HLA sınıf II ilişkisinden farklı, soy kökenine özgü sinyal.
Klinik pratiğe etkisiMPGN'nin genetik zemininin popülasyona göre değişebildiğini düşündürüyor: Avrupa verisinde HLA sınıf II, bu Çin kohortunda sınıf I/UBD. Bugün tanı ve tedaviyi değiştirmez. Yerel popülasyonlarda bu sinyalin geçerliliği bilinmiyor; biyopsi arşivlerindeki MPGN/C3 glomerülopatisi hastalarından genetik örnek toplamak çok merkezli bir çalışmanın başlangıcı olabilir.
SınırlılıkYalnız Çin popülasyonu; özette bağımsız replikasyon belirtilmiyor, klinik ilişki zayıf (%14 vs %11).
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · GWAS Genom boyu ilişkilendirme çalışması · MPGN Membranoproliferatif glomerülonefrit · SNP Tek nükleotid polimorfizmi · HLA İnsan lökosit antijeni · UBD Ubikuitin D geni (FAT10) · IκBα NF-κB inhibitörü alfa · NF-κB Nükleer faktör kappa B (inflamatuvar transkripsiyon faktörü) · C3 Kompleman bileşeni 3
Temel bilime yakın bir çalışma: membranoproliferatif glomerülonefritte genom boyu ilişkilendirme. Yedi yüz otuz dokuz Çinli hasta ve yedi bin yüz on kontrol. Genom boyu anlamlı sinyal HLA sınıf bir bölgesinde ve ubikuitin D, kısaca UBD geniyle ilişkili; bu gen NF kappa B sinyalini düzenliyor. Fonksiyonel analizler etkinin böbrek tübülünde olduğunu düşündürüyor. Klinik karşılığı mütevazı: risk alleli taşıyanlarda glomerüloskleroz yüzde on dörde karşı yüzde on bir. İlginç olan, Avrupa çalışmalarında HLA sınıf iki öne çıkarken burada farklı bir lokusun bulunması; yani soy kökenine özgü bir yatkınlık. Bugün pratiğe karşılığı yok; ama yerel popülasyonlarda genetik veri toplamanın değerini hatırlatıyor.
KohortNDT · 15 Ekim 2026 · Prospektif kohort · n=620 · primer IgAN, immünsüpresyon alanlar · lojistik regresyon + PSMLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Microangiopathic lesions associated with poor immunosuppressive therapy response in IgA nephropathy
RASi ile ≥3 ay optimize destek tedavisine rağmen proteinüri ≥1 g/gün süren ve >6 ay immünsüpresyon alan IgAN; arteriyoler mikroanjiyopatik lezyonlar iki patologca değerlendirildi.
Lezyon sıklığı %24,8 (154/620). Yanıtsızlık %61,0 vs %26,2 (yanıt: proteinüride ≥%50 azalma ile <1 g/gün ve eGFR düşüşü <%25).
Çok değişkenli modelde lezyon yanıtsızlıkla bağımsız ilişkili: OR 4,04 (%95 GA 2,61–6,25); PSM sonrası ve tüm alt gruplarda tutarlı.
Lezyonlu hastalarda kan basıncı daha yüksek, proteinüri daha ağır, eGFR daha düşük; başlangıç farkları belirgin.
Klinik pratiğe etkisiBiyopsi raporlarında IgAN için MEST-C yanında arteriyoler mikroanjiyopatik lezyonların ayrıca belirtilmesini patolojiyle konuşmak somut ve hemen uygulanabilir bir adım. Lezyonlu hastada immünsüpresyondan yanıt olasılığı düşük görünüyor; bu hastalarda KB kontrolü ve steroid riski daha dikkatli tartılmalı. Tedavi seçimini yalnız bu bulguya bağlamak için randomize veri yok.
SınırlılıkGözlemsel; lezyonlu grupta hastalık daha ağır, PSM'e rağmen artık karıştırıcılık olası; immünsüpresyon türü özette yok.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · IgAN IgA nefropatisi · PSM Eğilim skoru eşleştirme (propensity score matching) · IgA İmmünglobulin A · RASi Renin-anjiyotensin sistemi inhibitörü (ACEi/ARB) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · OR Olasılık oranı · GA Güven aralığı · MEST-C IgAN için Oxford histolojik skorlaması · KB Kan basıncı
IgA nefropatisinde biyopsi ile tedavi yanıtı arasında bir köprü: arteriyoler mikroanjiyopatik lezyonlar. Altı yüz yirmi hastalık prospektif bir kohort; hepsi RAS inhibitörüne rağmen günde bir gramın üzerinde proteinürisi olan ve immünsüpresif tedavi alan hastalar. Hastaların yaklaşık dörtte birinde bu lezyonlar vardı. Lezyonlu hastalarda tedaviye yanıtsızlık yüzde altmış bir, lezyonsuzlarda yüzde yirmi altı. Çok değişkenli modelde lezyon varlığı yanıtsızlık olasılığında yaklaşık dört kat artışla ilişkili ve eğilim skoru eşleştirmesinde de tutarlı. Ama dikkat: bu hastaların kan basıncı ve proteinürisi zaten daha kötüydü; nedensellik söyleyemeyiz. Somut adım, biyopsi raporlarında bu lezyonların ayrıca belirtilmesini patolojiyle konuşmak.
Bağlam makale 46 · NDT · literatürle ilişkisi
IgAN: mikroanjiyopati ve immünsüpresyon yanıtı
Destekleyen
Microangiopathic Lesions in IgA Nephropathy: A Cohort StudyAm J Kidney Dis 2019 · PMID 31103332 944 IgAN hastasında arteriyoler mikroanjiyopatik lezyon sıklığı %20,6; bileşik böbrek sonlanımı %38,7 vs %11,1 ve lezyon böbrek yetmezliğiyle bağımsız ilişkili (HR 1,95; %95 GA 1,34–2,83).
Desteklemeyen / nüans katan
C3 Hypocomplementemia Predicts the Progression of CKD towards End-Stage Kidney Disease in IgA Nephropathy, Irrespective of Histological Evidence of Thrombotic MicroangiopathyJ Clin Med 2024 · PMID 38731122 56 IgAN hastasında düşük serum C3 ESKD ile güçlü ilişkiliydi (HR 5,84; %95 GA 1,69–20,15); ilişki TMA'ya göre düzeltmeden etkilenmedi ve TMA'nın aracılık payı anlamlı değildi.
SentezMikroanjiyopatik lezyonların kötü böbrek prognozuyla ilişkisi farklı merkezlerden kohortlarla uyumludur; bu çalışma ilişkiyi immünsüpresif tedaviye yanıtsızlığa genişletmektedir. Gözlemsel tasarım ve lezyonlu grupta belirgin başlangıç farkları nedeniyle nedensellik çıkarılamaz. Kompleman aktivasyonunun TMA'dan bağımsız prognostik değer taşıması, lezyonun belirteç mi mekanizma mı olduğunu belirsiz bırakmaktadır.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · IgAN IgA nefropatisi · IgA İmmünglobulin A · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · C3 Kompleman bileşeni 3 · ESKD Son dönem böbrek hastalığı (end-stage kidney disease) · TMA Trombotik mikroanjiyopati
46‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Mikroanjiyopatik lezyonların kötü böbrek prognozuyla ilişkisi farklı merkezlerden kohortlarla uyumludur; bu çalışma ilişkiyi immünsüpresif tedaviye yanıtsızlığa genişletmektedir. Gözlemsel tasarım ve lezyonlu grupta belirgin başlangıç farkları nedeniyle nedensellik çıkarılamaz. Kompleman aktivasyonunun TMA'dan bağımsız prognostik değer taşıması, lezyonun belirteç mi mekanizma mı olduğunu belirsiz bırakmaktadır. Destekleyen: Am J Kidney Dis 2019, 944 IgAN hastasında arteriyoler mikroanjiyopatik lezyon sıklığı %20,6; bileşik böbrek sonlanımı %38,7 vs %11,1 ve lezyon böbrek yetmezliğiyle bağımsız ilişkili (HR 1,95; %95 GA 1,34–2,83). Nüans: J Clin Med 2024, 56 IgAN hastasında düşük serum C3 ESKD ile güçlü ilişkiliydi (HR 5,84; %95 GA 1,69–20,15); ilişki TMA'ya göre düzeltmeden etkilenmedi ve TMA'nın aracılık payı anlamlı değildi.
KohortAJKD · 22 Ekim 2026 · Ulusal kayıt kohortu · n=44.659 · Avustralya, 1965–2023 · medyan 53 ay · IPTW-CoxLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Outcomes Following Kidney Failure From IgA Nephropathy Compared to Diabetic Kidney Disease and Other Glomerular Diseases
Diyalize başlayan SDBY hastaları: IgAN (4.925), diğer GH (15.079), DBH (24.655); sağkalım ve kadavra vericili nakil bekleme listesine giriş karşılaştırıldı.
IgAN'de diğer GH'ye göre tüm nedenli mortalite HR 0,69 (%95 GA 0,65–0,73), KV mortalite HR 0,67; bekleme listesine giriş HR 1,55 (1,39–1,73).
DBH'de IgAN'e göre tüm nedenli mortalite HR 1,58 (1,53–1,64), KV HR 1,81; kanser mortalitesi daha düşük (HR 0,82); listeye giriş HR 0,64.
IgAN'in yaşa standardize insidansı son yirmi yılda sabit (EAPC −%0,01; %95 GA −0,80 – 0,78).
Klinik pratiğe etkisiDiyalize başlayan IgAN hastalarının daha uzun sağkalım ve daha yüksek listeye giriş olasılığı taşıdığını düşündürüyor; bu hastalarda nakil değerlendirmesini geciktirmemeliyiz. DBH'de listeye girişin düşüklüğü, nakil programlarının eşitlik açısından izlemesi gereken bir gösterge. Diyaliz hastalarında primer hastalığa göre listeye giriş oranlarına bakmak bir araştırma fikri.
SınırlılıkKayıt verisi; artık karıştırıcılık ve biyopsi pratiğine bağlı tanı yanlış sınıflaması olası; Avustralya sistemine özgü.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · IPTW Ters olasılık tedavi ağırlıklandırması (eğilim skoru yöntemi) · IPTW-Cox IPTW ile ağırlıklandırılmış Cox regresyonu · Cox Cox orantılı tehlikeler regresyonu · IgA İmmünglobulin A · SDBY Son dönem böbrek yetmezliği · IgAN IgA nefropatisi · GH Glomerüler hastalık · DBH Diyabetik böbrek hastalığı · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · KV Kardiyovasküler · EAPC Tahmini yıllık yüzde değişim (estimated annual percentage change)
Avustralya ulusal kayıt verisinden bir epidemiyolojik çalışma: diyalize başlayan kırk dört bin altı yüz elli dokuz hasta; IgA nefropatisi, diyabetik böbrek hastalığı ve diğer glomerüler hastalıklar karşılaştırılıyor. IgA nefropatisinde diğer glomerüler hastalıklara göre ölüm için tehlike oranı sıfır virgül altmış dokuz, nakil bekleme listesine giriş için bir virgül elli beş. Diyabetik böbrek hastalığında ise ölüm için tehlike oranı IgA nefropatisine göre bir virgül elli sekiz, listeye giriş daha az. Gözlemsel veri; artık karıştırıcılık ve tanı sınıflaması sorunları var. Mesaj: IgA nefropatili diyaliz hastalarını erken nakil değerlendirmesine yönlendirmek, diyabetik hastalarda listeye girişin düşüklüğünü bir eşitlik göstergesi olarak izlemek.
KohortKidney Int Reports · 7 Eylül 2026 · Tek kollu, açık etiketli farmakokinetik çalışma (REBOOT Part A) · n=17 · 104 haftaLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Belimumab With Rituximab for the Treatment of Primary Membranous Nephropathy
Primer MN, proteinüri ≥4 g/gün ve anti-PLA2R pozitif; belimumab 200 mg SC haftalık × 52 hafta + rituksimab 1000 mg IV 4. ve 6. haftalarda.
Protokole uyanların tümünde 104. haftada albümin normal, anti-PLA2R saptanamaz. Bellek B hücreleri RTX ile tükendi; 52. haftadan sonra naif/geçiş B hücreleriyle yeniden yapılanma.
Ağır proteinüride (≥8 g/gün) belimumab maruziyeti azalmadı. İyi tolere edildi; 1 hasta enfeksiyon nedeniyle belimumabı bıraktı.
Klinik pratiğe etkisiMN'de çoklu hedefli B hücre stratejisine dair erken bir sinyal; ancak tüm hastalarda remisyon %59 ile rituksimab tek başına beklenen oranından (yaklaşık %60) belirgin farklı değil, %91 seçilmiş protokol grubunda. Bugün klinik pratik değişmez; belimumab MN'de rutin seçenek değil. Randomize plasebo kontrollü çalışmanın sonucunu bekliyoruz.
SınırlılıkTek kollu, n=17, kontrol grubu yok; %91 oranı protokole uyan 11 hastaya dayanıyor.
Membranöz nefropatide belimumab artı rituksimab: REBOOT çalışmasının tek kollu ilk bölümü. Mantık şu: rituksimab tek başına hastaların yaklaşık yüzde altmışında remisyon sağlıyor; belimumab eklemek bellek B hücrelerini daha iyi temizleyip otoreaktif hücrelerin geri dönüşünü sınırlayabilir. On yedi hasta bir yıl haftalık belimumab ve iki doz rituksimab aldı. Yüz dördüncü haftada tüm hastalarda remisyon yüzde elli dokuz; protokolü tamamlayan on bir hastada yüzde doksan bir. Tedavi iyi tolere edilmiş. Ama dikkat: yüzde elli dokuz, rituksimabın tek başına beklenen oranından pek farklı değil; yüzde doksan bir ise seçilmiş bir alt grup. Kontrol grubu yok. Randomize plasebo kontrollü çalışma sürüyor; asıl konuşmayı o sonuçla yapacağız.
KılavuzKidney International · 8 Ekim 2026 · Uzlaşı bildirisi / beyaz kitap · ISGD (GlomCon ile birleşik program) · merkez sertifikasyon ölçütleriLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Consensus statement from the International Society of Glomerular Disease for Certification of Centers of Excellence in Glomerular Disease
ISGD, glomerüler hastalıkta mükemmeliyet merkezi (COE) sertifikasyonu için uzlaşı ölçütlerini yayımladı; 2025'ten itibaren GlomCon ile birleşik program.
Dört görev alanı: klinik uzmanlık, araştırma, eğitim, savunuculuk. Ölçütler "iddialı ve titiz, ama kapsayıcı" olacak biçimde tasarlandı.
Kısa vadede standartların yayılması ve 2026'da başvuru sürecinin açılması; uzun vadede veri toplama, merkezler arası iş birliği, mentorluk, klinik çalışma ağları ve hasta destek grupları.
Klinik pratiğe etkisiGlomerüler hastalık poliklinikleri, biyopsi arşivleri ve asistan eğitimi bu programın dört alanına zaten temas ediyor. Bugün klinik pratik değişmez; ancak ölçütleri tam metinden gözden geçirip başvuru için eksikleri listelemek merkez düzeyinde değerlendirilebilecek bir hedef.
SınırlılıkOrganizasyonel uzlaşı belgesi; ölçütlerin hasta sonuçlarını iyileştirdiğine dair veri yok, ayrıntılar özette verilmemiş.
KısaltmalarISGD International Society of Glomerular Disease (Uluslararası Glomerüler Hastalık Derneği) · GlomCon Glomerular Disease Study & Trial Consortium (uluslararası glomerüler hastalık ağı) · COE Mükemmeliyet merkezi (center of excellence)
Glomerüler hastalık bölümünde organizasyonel bir yayın: Uluslararası Glomerüler Hastalık Derneği'nin mükemmeliyet merkezi sertifikasyonu için uzlaşı bildirisi. Dernek iki bin yirmi ikide kuruldu ve iki bin yirmi beşte GlomCon ile birleşik bir program oluşturdu. Ölçütler dört görev alanına dayanıyor: klinik uzmanlık, araştırma, eğitim ve savunuculuk. Başvuru sürecinin iki bin yirmi altıda açılması planlanıyor. Uzun vadede merkezler arası veri paylaşımı, mentorluk, klinik çalışma ağları ve hasta destek grupları hedefleniyor. Klinik bir değişiklik yok; ama glomerüler hastalık poliklinikleri ve biyopsi arşivleri bu programın alanlarına zaten temas ediyor. Ölçütleri tam metinden okuyup eksikleri listelemek merkez düzeyinde değerlendirilebilir.
Bağlam makale 49 · Kidney International · literatürle ilişkisi
ISGD: glomerüler hastalık merkez sertifikası
Destekleyen
Multidisciplinary Lupus Nephritis Clinic Reduces Time to Renal Biopsy and Improves Care QualityACR Open Rheumatol 2022 · PMID 35396828 Lupus nefriti multidisipliner kliniği kurulduktan sonra medyan tanısal biyopsi süresi 26'dan 16 güne indi (p=0,014) ve kalite ölçütlerinin karşılanma oranı arttı; öncesi-sonrası tasarım, n=74.
Desteklemeyen / nüans katan
Lessons from a specialized lupus clinic: Presentation and damage outcomes in inception vs. prevalent lupus nephritis cohortsSemin Arthritis Rheum 2026 · PMID 42766980 Özelleşmiş lupus kliniğinde 526 LN hastasında erken (inception) ve geç başvuranlar arasında böbrek hasarı sonlanımı farklı değildi (%18,9 vs %22,9; düzeltilmiş HR 1,00); yalnız böbrek dışı hasar erken grupta azdı.
SentezUzlaşı bildirisinin özelleşmiş glomerüler hastalık merkezlerine dayanan çerçevesi, multidisipliner lupus nefriti kliniklerinin süreç kalitesini iyileştirdiğine dair tek merkezli verilerle uyumludur. Ancak merkez sertifikasyonunun sert böbrek sonlanımlarını iyileştirdiğine ilişkin karşılaştırmalı kanıt yoktur; özelleşmiş klinikte erken başvurunun böbrek hasarını değiştirmemesi yararın daha çok süreç ve böbrek dışı sonuçlarda olabileceğini düşündürür. Kanıt düzeyi uzman görüşüdür.
KısaltmalarISGD International Society of Glomerular Disease (Uluslararası Glomerüler Hastalık Derneği) · ACR / uACR İdrar albümin/kreatinin oranı · LN Lupus nefriti · HR Tehlike oranı
49‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Uzlaşı bildirisinin özelleşmiş glomerüler hastalık merkezlerine dayanan çerçevesi, multidisipliner lupus nefriti kliniklerinin süreç kalitesini iyileştirdiğine dair tek merkezli verilerle uyumludur. Ancak merkez sertifikasyonunun sert böbrek sonlanımlarını iyileştirdiğine ilişkin karşılaştırmalı kanıt yoktur; özelleşmiş klinikte erken başvurunun böbrek hasarını değiştirmemesi yararın daha çok süreç ve böbrek dışı sonuçlarda olabileceğini düşündürür. Kanıt düzeyi uzman görüşüdür. Destekleyen: ACR Open Rheumatol 2022, Lupus nefriti multidisipliner kliniği kurulduktan sonra medyan tanısal biyopsi süresi 26'dan 16 güne indi (p=0,014) ve kalite ölçütlerinin karşılanma oranı arttı; öncesi-sonrası tasarım, n=74. Nüans: Semin Arthritis Rheum 2026, Özelleşmiş lupus kliniğinde 526 LN hastasında erken (inception) ve geç başvuranlar arasında böbrek hasarı sonlanımı farklı değildi (%18,9 vs %22,9; düzeltilmiş HR 1,00); yalnız böbrek dışı hasar erken grupta azdı.
A critical appraisal of guidelines and recommendations for the management of ANCA-associated vasculitis
ANCA ilişkili vaskülit için güncel 11 kılavuz AGREE II aracıyla bağımsız değerlendirildi; değerlendiriciler arası uyum mükemmel.
Ortalama puan 4,5 ± 0,8 / 7,0. En yüksek: British Society for Rheumatology 2025 (5,8/7,0); oy birliğiyle kullanım önerilen tek kılavuz.
Kapsam/amaç, geliştirme titizliği, sunum netliği ve editoryal bağımsızlık iyi; uygulanabilirlik en düşük alan (izlem/denetim ölçütü, maliyet, uygulama araçları eksik).
Paydaş katılımında açık: hasta görüş ve tercihleri nadiren dahil edilmiş; güncelleme ve dış denetim prosedürleri zayıf.
Klinik pratiğe etkisiAAV hastalarında hangi kılavuzun esas alındığının bilinçli seçilmesi gerektiğini hatırlatıyor; asistan eğitiminde BSR 2025 temel başvuru olarak düşünülebilir. Bugün tedavi kararları değişmez. Kılavuzların en zayıf alanı uygulanabilirlik; vaskülit hastalarında kılavuz uyumunu izleyen basit bir kalite göstergesi seti oluşturmak bir proje fikri.
SınırlılıkDeğerlendirme yöntemsel kaliteyi ölçer, önerilerin klinik doğruluğunu değil; AGREE II puanlaması öznel öğe içerir.
KısaltmalarAGREE II Kılavuz kalitesini değerlendirme aracı (23 madde, 6 alan) · ANCA Antinötrofil sitoplazmik antikor · AAV ANCA ilişkili vaskülit · BSR British Society for Rheumatology (İngiliz Romatoloji Derneği)
Vaskülit tarafında bir yöntem çalışması: ANCA ilişkili vaskülit için on bir güncel kılavuzun AGREE iki aracıyla eleştirel değerlendirmesi. Dört bağımsız değerlendirici var ve aralarındaki uyum mükemmel. Ortalama puan yediden dört virgül beş. En yüksek puanı İngiliz Romatoloji Derneği'nin iki bin yirmi beş kılavuzu almış, beş virgül sekiz; oy birliğiyle kullanım önerilen tek kılavuz o. Zayıf noktalar ortak: hasta görüşleri neredeyse hiç alınmamış, güncelleme ve dış denetim prosedürleri belirsiz; en düşük puan ise uygulanabilirlikte, yani maliyet, uygulama araçları ve izlem ölçütleri eksik. Tedavi kararı değişmiyor; ama asistan eğitiminde hangi kılavuzun esas alındığını bilinçli seçmek ve kılavuz uyumunu ölçmek anlamlı.
05
Böbrek Transplantasyonu
Nakil sonrası osteoporoz, HLA risk sınıflaması ve delisting, canlı verici gebeliği, boyut uyumsuzluğu, ADPKD'de VTE.
8 makale
Beşinci bölüm: böbrek transplantasyonu. Nakil sonrası osteoporoz tedavisi meta-analizi, alloimmün risk sınıflaması, yüksek sensitize adayda HLA delisting, canlı verici kadınlarda bağış sonrası gebelik, verici-alıcı boyut uyumsuzluğu ve ADPKD'li alıcılarda venöz tromboemboli.
DerlemeKidney Medicine · 17 Eylül 2026 · Sistematik derleme ve meta-analiz (RKÇ) · 33 RKÇ, n=2.623 · Aralık 2024'e dek tarama · rastgele etkilerLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Pharmacological Interventions for Osteoporosis in Kidney Transplant Recipients: A Systematic Review and Meta-analysis
Böbrek nakli alıcılarında osteoporoz için farmakolojik tedavilerin kemik döngüsü belirteçleri, KMY ve kırık üzerine etkisi; PubMed, Scopus, Cochrane tarandı.
PTH, kemik ALP ve osteokalsin genelde değişmedi; alt grupta yalnız aktif D vitamini PTH'yi düşürdü (WMD −25,18 pg/mL; −32,59 – −17,77).
Klinik pratiğe etkisiNakil polikliniklerinde KMY'nin izlendiği hastalarda farmakolojik tedavi yoğunluk artışı sağlıyor, ama kırık azalmasını bu meta-analiz kesin göstermiyor. Bugün değişmeyen: tedavi kararı kırık riski, KMY ve CKD-MBD parametrelerine göre bireysel. Nakil sonrası kemik izleminde kırık sonlanımını sistematik kaydetmek, merkezlerin kendi verileriyle bu boşluğa katkı için bir araştırma fikri.
SınırlılıkAjan, başlangıç zamanı ve alıcı özellikleri açısından belirgin heterojenlik; kırık sonlanımı için güç yetersiz.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · KMY Kemik mineral yoğunluğu · WMD Ağırlıklı ortalama fark (weighted mean difference) · RR Göreli risk (relative risk) · PTH Parathormon · ALP Alkalen fosfataz (kemik ALP: kemik yapım belirteci) · CKD-MBD KBH mineral ve kemik bozukluğu (İngilizce kısaltma)
Nakil bölümüne osteoporozla başlıyoruz: böbrek nakli alıcılarında farmakolojik tedavilerin sistematik derleme ve meta-analizi. Otuz üç randomize çalışma, iki bin altı yüz yirmi üç alıcı. Tedavi kemik mineral yoğunluğunu lomber omurgada, radiusta ve femur boynunda anlamlı artırmış; en belirgin etki radiusta. Kalçada anlamlı değil. Kırık için göreli risk sıfır virgül otuz sekiz, ama güven aralığının üst sınırı bir virgül sıfır bir; yani anlamlı azalma yok. Kemik döngüsü belirteçleri genel olarak değişmemiş; yalnız aktif D vitamini parathormonu düşürmüş. Çalışmalar arasında ilaç, başlama zamanı ve hasta özellikleri açısından büyük heterojenlik var. Mesaj: yoğunluk artıyor, kırık yararı henüz gösterilmiş değil; karar bireysel olmalı.
Bağlam makale 51 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
Nakil sonrası osteoporoz tedavisi: meta-analiz
Bağlam — konuyla en ilgili birincil çalışmalar
Effect of Twice-Yearly Denosumab on Prevention of Bone Mineral Density Loss in De Novo Kidney Transplant Recipients: A Randomized Controlled TrialAm J Transplant 2016 · PMID 26713403 90 de novo böbrek nakli alıcısında 12 ayda denosumab lomber KMY'yi %4,6 artırdı, kontrolde −%0,5 (fark %5,1; %95 GA 3,1–7,0); sistit ve asemptomatik hipokalsemi daha sıktı.
A Randomized Trial of Zoledronic Acid to Prevent Bone Loss in the First Year after Kidney TransplantationJ Am Soc Nephrol 2019 · PMID 30606784 34 hastalık açık etiketli RKÇ'de zoledronat ilk yılda lomber ve kalça KMY'ye olumlu etki gösterdi, adinamik kemik hastalığına yol açmadı; biyopside trabeküler bağlantı bozulmasına yararı olmadı.
SentezMeta-analizin KMY artışı gösterip kırıkta anlamlı azalma gösterememesi, denosumab ve zoledronat RKÇ'lerinin yararı yalnız KMY gibi vekil sonlanımlarda göstermesiyle uyumludur. Dayanak çalışmalar küçük ve kısa izlemlidir, kırık için güç yetersizdir ve heterojenlik yüksektir. Kanıt düzeyi orta-düşüktür; kırık sonlanımlı yeterli güçte RKÇ gereklidir.
KısaltmalarKMY Kemik mineral yoğunluğu · GA Güven aralığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
51‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Meta-analizin KMY artışı gösterip kırıkta anlamlı azalma gösterememesi, denosumab ve zoledronat RKÇ'lerinin yararı yalnız KMY gibi vekil sonlanımlarda göstermesiyle uyumludur. Dayanak çalışmalar küçük ve kısa izlemlidir, kırık için güç yetersizdir ve heterojenlik yüksektir. Kanıt düzeyi orta-düşüktür; kırık sonlanımlı yeterli güçte RKÇ gereklidir. Am J Transplant 2016: 90 de novo böbrek nakli alıcısında 12 ayda denosumab lomber KMY'yi %4,6 artırdı, kontrolde −%0,5 (fark %5,1; %95 GA 3,1–7,0); sistit ve asemptomatik hipokalsemi daha sıktı. J Am Soc Nephrol 2019: 34 hastalık açık etiketli RKÇ'de zoledronat ilk yılda lomber ve kalça KMY'ye olumlu etki gösterdi, adinamik kemik hastalığına yol açmadı; biyopside trabeküler bağlantı bozulmasına yararı olmadı.
DerlemeKidney International · 29 Ekim 2026 · Anlatı derlemesi · HLA moleküler uyumsuzluk algoritmaları ve alloimmün risk katmanlamasıLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Alloimmune risk stratification for kidney transplantation
Alloimmün riskin iki temeli: HLA uyumluluğu (HLA-DSA yokluğu) ve HLA eşleşme düzeyi; tek antijen boncuk testi ve DNA düzeyinde tiplendirme duyarlılığı artırdı.
Antijen düzeyinde HLA verisi, de novo anti-HLA yanıtı ve uzun dönem greft sonucunu özellikle bireysel düzeyde sınırlı öngörüyor.
Moleküler uyumsuzluk araçlarının kanıtı, sınırlılıkları ve uygulanabilirliği derleniyor; organ dağıtımı, verici kabul ölçütleri ve bireyselleştirilmiş immünsüpresyonda olası kullanım.
Klinik pratiğe etkisiNakil programlarında verici seçimi ve immünsüpresyon yoğunluğu kararlarında moleküler uyumsuzluk analizine yer açılabileceğini düşündürüyor; ancak bugün rutin karar aracı değil. Doku tipleme laboratuvarıyla birlikte, merkezlerin kendi alıcılarında moleküler uyumsuzluk skorunun de novo DSA ile ilişkisini geriye dönük incelemek uygulanabilir bir araştırma fikri.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; özgün veri yok, araçlar arası karşılaştırma özette nicel değil.
KısaltmalarHLA İnsan lökosit antijeni · HLA-DSA HLA'ya karşı donöre özgül antikor · DSA Donöre özgül antikor · DNA Deoksiribonükleik asit · anti-HLA HLA antijenlerine karşı antikor
Nakil immünolojisinden bir derleme: alloimmün risk katmanlaması. Riskin iki temeli var: verici özgül antikor olmaması, yani HLA uyumluluğu, ve HLA eşleşmesinin derecesi. Tek antijen boncuk testleri ve DNA düzeyinde tiplendirme bu değerlendirmeyi çok daha hassas hâle getirdi. Ama antijen düzeyinde eşleşme, yeni antikor gelişimini ve uzun dönem greft sonucunu özellikle tek hasta düzeyinde iyi öngöremiyor. Derleme, bu boşluğu doldurmak için geliştirilen HLA moleküler uyumsuzluk algoritmalarını, kanıtlarını ve sınırlılıklarını özetliyor; organ dağıtımı, verici kabulü ve bireysel immünsüpresyonda nasıl kullanılabileceğini tartışıyor. Bugün rutin karar aracı değil; ama doku tipleme laboratuvarıyla birlikte merkezlerin kendi alıcılarında geriye dönük bakılabilecek bir konu.
DerlemeNDT · 6 Ekim 2026 · Anlatı derlemesi · yüksek sensitize nakil adayları · HLA antijen delisting stratejileriLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Delisting Strategies in Highly Sensitised Kidney Transplant Candidates
Geniş sensitize adaylarda, düşük immünojenik ya da düşük riskli antikora karşılık gelen HLA antijenlerini kabul edilemez antijen listesinden çıkarmak (delisting) organ teklifine erişimi artırıyor.
Önerilen yaklaşım basamaklı: önce düşük riskli antikorlar; nakil başka türlü olası değilse daha yüksek riskli uyumsuzluklar.
Mevcut DSA varlığında nakil artmış antikor aracılı rejeksiyon ve daha kötü greft sonuçlarıyla ilişkili; dikkatli seçim, multidisipliner yönetim ve yakın izlem gerekli.
Tanımlar, uygunluk ölçütleri ve immünolojik eşikler merkezler ve ülkeler arasında farklı; derleme pratik araçları ve desensitizasyon protokollerini özetliyor.
Klinik pratiğe etkisiBekleme listesindeki yüksek sensitize hastalarda kabul edilemez antijen listesinin periyodik ve gerekçeli gözden geçirilmesini tartışmak için bir çerçeve sunuyor. Ulusal organ dağıtım kuralları ve doku tipleme laboratuvarıyla birlikte değerlendirilmeli; bugün tek başına pratiği değiştirmez. Teklif kararlarında nefrolog katılımını yapılandırmak somut bir adım.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; özgün veri yok, öneriler merkezler arasında standart olmayan uygulamalara dayanıyor.
Son yayın, yüksek sensitize nakil adaylarında delisting stratejileri üzerine bir derleme. Delisting, düşük immünojenik kabul edilen ya da antikoru düşük riskli sayılan bazı HLA antijenlerini kabul edilemez antijen listesinden çıkarmak demek; böylece bu hastalara organ teklifi gelme olasılığı artıyor. Önerilen yaklaşım basamaklı: önce düşük riskli antikorlar, nakil başka türlü mümkün değilse daha yüksek riskli uyumsuzluklar. Ama bedeli var: verici özgül antikor varken yapılan nakil, antikor aracılı rejeksiyon riskinde artış ve daha kötü greft sonuçlarıyla ilişkili. Tanımlar ve eşikler merkezden merkeze değişiyor. Anlamı, bekleme listesindeki yüksek sensitize hastaların antijen listelerini doku tipleme laboratuvarıyla düzenli ve gerekçeli olarak gözden geçirmek.
KohortJAMA · 22 Ekim 2026 · Eşleştirilmiş kohort · 385 vs 1540 gebelik · Kanada (3 eyalet) · 1992–2023 · 1:4 eşleştirmeLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★★☆
Pregnancy Outcomes After Living Kidney Donation
Bağış sonrası ≥20 haftalık tekil gebelik yaşayan 18–42 yaş canlı kadın vericiler (385 gebelik, 252 verici) ile vericisi olmayan eşleştirilmiş gebelikler (n=1540).
Birincil bileşik (gestasyonel HT, preeklampsi veya eklampsi ile yatış): %11,9 vs %8,3; RR 1,51 (%95 GA 1,10–2,08).
12 ikincil sonlanımdan yalnızca gebelik yaşına göre küçük bebekte GA 1'i dışladı: %13,8 vs %7,9; RR 1,86 (%95 GA 1,37–2,52).
Yazarlara göre bağış sonrası gebeliklerin çoğu komplikasyonsuz seyretti.
Klinik pratiğe etkisiCanlı verici değerlendirmesinde doğurganlık çağındaki kadın adaylarla onam görüşmesine bu risk açıkça eklenmeli: bağış gebeliği engellemiyor, ancak preeklampsi riskinin artışıyla ilişkili. Bugün değişen, danışmanlığın içeriği ve bağış sonrası gebelikte kadın doğumla erken iletişim. Verici izlem kayıtlarına gebelik ve sonuçlarını eklemek merkezlerin kendi verisini üretmesinin yolu.
Sınırlılıkİdari sağlık verisi ve kodlamaya dayalı sonlanımlar; olay sayıları sınırlı, gözlemsel tasarım nedensellik kurmaya izin vermiyor.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · HT Hipertansiyon · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı
Transplantasyon tarafında canlı vericilerle başlıyoruz. JAMA'da Kanada'nın üç eyaletinden eşleştirilmiş bir kohort: böbrek bağışı sonrası gerçekleşen üç yüz seksen beş gebelik, vericisi olmayan bin beş yüz kırk gebelikle karşılaştırıldı. Gestasyonel hipertansiyon, preeklampsi ya da eklampsi nedeniyle yatış vericilerde yüzde on bir virgül dokuz, kontrollerde yüzde sekiz virgül üç oldu; risk oranı bir virgül elli bir. Gebelik yaşına göre küçük bebek de vericilerde daha sıktı, yüzde on üç virgül sekize karşı yüzde yedi virgül dokuz. Yazarlar gebeliklerin çoğunun sorunsuz geçtiğini vurguluyor. Mesaj açık: genç kadın verici adaylarıyla onam görüşmesinde bu riski konuşmalı, bağış sonrası gebelikte kadın doğum ekibiyle erken iletişim kurmalıyız.
Bağlam makale 54 · JAMA · literatürle ilişkisi
Canlı verici sonrası gebelik ve preeklampsi
Destekleyen
Pregnancy outcomes after living kidney donation from a nationwide population-based cohort study from KoreaSci Rep 2022 · PMID 36575198 Kore ulusal verisinde 112 verici ve 672 eşleştirilmiş kontrolde gestasyonel HT/preeklampsi %8,9 vs %1,8 (düzeltilmiş OR 2,68; %95 GA 1,11–6,50); ağır maternal ve fetal sonuçlar artmadı.
Desteklemeyen / nüans katan
Risk of adverse maternal and fetal outcomes during pregnancy in living kidney donors: A matched cohort studyClin Transplant 2018 · PMID 30472740 59 primipar verici ve 1:4 eşleştirilmiş kontrolde advers gebelik sonuçları artmadı; preeklampsi/eklampsi eğilimi anlamlı değildi (OR 2,96; %95 GA 0,98–8,94), yalnız ≤30 yaşta OR 4,09.
SentezBağış sonrası gebelikte hipertansif bozukluk riskinin arttığı bulgusu, beyaz olmayan bir popülasyondaki Kore kohortuyla ve önceki Ontario verileriyle uyumludur; bu çalışma üç eyaletli ve daha geniş örneklemlidir. Küçük örneklemli çalışmalarda risk artışı anlamlılığa ulaşmamıştır; mutlak risk düşüktür ve gebeliklerin çoğu komplikasyonsuzdur. Eşleştirilmiş gözlemsel tasarım nedeniyle kalıntı karıştırıcılık dışlanamaz.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · HT Hipertansiyon · OR Olasılık oranı · GA Güven aralığı
54‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Bağış sonrası gebelikte hipertansif bozukluk riskinin arttığı bulgusu, beyaz olmayan bir popülasyondaki Kore kohortuyla ve önceki Ontario verileriyle uyumludur; bu çalışma üç eyaletli ve daha geniş örneklemlidir. Küçük örneklemli çalışmalarda risk artışı anlamlılığa ulaşmamıştır; mutlak risk düşüktür ve gebeliklerin çoğu komplikasyonsuzdur. Eşleştirilmiş gözlemsel tasarım nedeniyle kalıntı karıştırıcılık dışlanamaz. Destekleyen: Sci Rep 2022, Kore ulusal verisinde 112 verici ve 672 eşleştirilmiş kontrolde gestasyonel HT/preeklampsi %8,9 vs %1,8 (düzeltilmiş OR 2,68; %95 GA 1,11–6,50); ağır maternal ve fetal sonuçlar artmadı. Nüans: Clin Transplant 2018, 59 primipar verici ve 1:4 eşleştirilmiş kontrolde advers gebelik sonuçları artmadı; preeklampsi/eklampsi eğilimi anlamlı değildi (OR 2,96; %95 GA 0,98–8,94), yalnız ≤30 yaşta OR 4,09.
Association of Medicare's ESRD Treatment Choices Model with Timely Access to Kidney Transplantation in the Southeastern United States
Medicare ETC modeli 2021'de ünitelerin %30'unu ev diyalizi ve nakil teşviklerine rastgele atadı; ünitenin kontrol ettiği erken nakil basamakları incelendi.
ETC ünitelerinde kontrole göre düzeltilmiş artış: zamanında sevk 3,58 puan (%95 GA −1,30 ile 8,45), değerlendirme başlangıcı 8,52 (−1,42 ile 18,45); anlamlı değil.
Listeleme veya canlı vericili nakil: 3,61 puan (%95 GA −0,26 ile 7,48). Olaya kadar süre analizleri tutarlı; COVID döneminde her iki grupta sevkte belirgin gecikme.
Kohort: %53 Hispanik olmayan siyahi, %46 Medicare/Medicaid çift hak sahibi. Yazarlara göre yalnızca teşvik uyumsuzluğu ETC'nin sınırlı etkisini açıklamıyor.
Klinik pratiğe etkisiABD geri ödeme modeline özgü bir değerlendirme; SGK sisteminde doğrudan karşılığı yok. Mesaj yine de geçerli: ünitelere mali teşvik tek başına nakle erişimi artırmayabilir, sevk, değerlendirme ve listeleme ayrı ayrı ölçülmeli. Diyalize başlayan hastalarda nakil sevki ve değerlendirme sürelerini kaydetmek basit bir kalite göstergesi olabilir.
SınırlılıkYalnızca üç eyalet ve geleneksel Medicare hastaları; COVID dönemi kesintisi önce-sonra karşılaştırmasını karmaşıklaştırıyor.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · ABD Amerika Birleşik Devletleri · USRDS ABD Böbrek Veri Sistemi · ESRD Son dönem böbrek hastalığı (end-stage renal disease) · ETC Medicare SDBH Tedavi Seçenekleri modeli (ESRD Treatment Choices) · GA Güven aralığı · COVID Koronavirüs hastalığı (COVID dönemi) · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
Sağlık politikası tarafında JASN'den bir analiz. ABD'de Medicare, iki bin yirmi birde diyaliz ünitelerinin yüzde otuzunu ev diyalizi ve nakli artırmaya yönelik mali teşviklere rastgele atadı; buna son dönem böbrek hastalığı tedavi seçenekleri modeli deniyor. Yazarlar Georgia ve iki Carolina eyaletinde yirmi altı bin sekiz yüz dokuz hastada, ünitenin doğrudan etkileyebildiği erken basamaklara baktı: nakil sevki, değerlendirme başlangıcı ve listeleme. Fark-içinde-fark analizinde sevkte üç virgül elli sekiz, değerlendirmede sekiz virgül elli iki, listelemede üç virgül altmış bir puanlık artışlar görüldü; ancak güven aralıklarının hepsi sıfırı içeriyor. Teşvik tek başına yetmiyor. Asıl ders, nakle erişimin her basamağını ayrı ölçmek.
Missing self, MVI−DSA+ tanısının daha düşük hazardıyla ilişkili: HR 0,37 (%95 GA 0,16–0,84); düzeltilmiş HR 0,42 (%95 GA 0,18–1,00; p=0,051).
MVI+DSA− yönünde anlamsız eğilim: HR 1,43 (%95 GA 0,71–2,89; p=0,313); düzeltilmiş HR 1,53 (p=0,269).
Yüksek işlevli NK polimorfizmleri (FCGR3A, KLRK1, KLRC2, rs9916629) bu ilişkiyi değiştirmedi.
Klinik pratiğe etkisiBugün rutinde değişen bir şey yok; KIR genotiplemesi klinik pratikte yer almıyor. Kavramsal mesaj: missing self tek başına MVI olasılığını artırmıyor gibi, ancak DSA gelişen hastada MVI'siz biyopsi olasılığını azaltıyor. Nakil biyopsi arşivlerinde DSA-negatif MVI olgularını ayrı kaydetmek ileride doğrulama çalışmalarına katılmayı kolaylaştırır.
SınırlılıkSeçilmiş biyopsi kohortu, MVI−DSA− karşılaştırma grubu yok; bulgular yazarlarca da keşif niteliğinde sayılıyor.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · KIR Öldürücü hücre immünglobulin benzeri reseptör (NK hücre) · HLA İnsan lökosit antijeni · Cox Cox orantılı tehlikeler regresyonu · NK Doğal öldürücü (natural killer) hücre · MVI Mikrovasküler inflamasyon (nakil biyopsisi) · DSA Donöre özgül antikor · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · FCGR3A Fc gama reseptör IIIa geni (NK hücre CD16) · KLRK1 NKG2D reseptör geni (NK hücre aktive edici) · KLRC2 NKG2C reseptör geni (NK hücre aktive edici)
Transplant immünolojisinden keşif niteliğinde bir çalışma, Nephrology Dialysis Transplantation'da. Mikrovasküler inflamasyon antikor aracılı rejeksiyonun işareti, ama donöre özgü antikor olmadan da görülebiliyor ve burada doğal öldürücü hücreler suçlanıyor. Yazarlar yüz altmış beş biyopside alıcı ve vericiyi KIR ve HLA açısından genotipledi ve missing self durumuna, yani alıcının inhibitör reseptörüne uyan verici ligandının yokluğuna baktı. Missing self, antikor pozitif ama inflamasyonsuz biyopsi olasılığının azalmasıyla ilişkiliydi; tehlike oranı sıfır virgül otuz yedi, düzeltme sonrası sınırda. Antikor negatif inflamasyonla ilişkisi ise anlamlı değildi. Yani missing self tek başına inflamasyon yaratmıyor gibi görünüyor. Bugün pratiğe yansıması yok; doğrulama bekleyen bir hipotez çalışması.
KohortKidney Int Reports · 23 Eylül 2026 · Popülasyon kohortu · n=155.438 nakil · UNOS, ABD · 2010–2024 · kısıtlı kübik spline regresyonLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Donor-Recipient Size Mismatch is a Critical Determinant of Kidney Transplant Outcome
Erişkin tek böbrek nakillerinde verici/alıcı vücut yüzey alanı (BSA) oranı, nefron arzı ve ihtiyacının vekili olarak 1. yıl eGFR ve greft sağkalımıyla ilişkilendirildi.
BSA oranı 5. vs 95. persentil (0,76 vs 1,37): 1. yıl eGFR 50,7 vs 71,2 (fark 20,5; %95 GA 19,9–21,1); 5 yıllık greft kaybı aHR 1,93 (1,75–2,13).
Küçük böbrek–iri alıcı eşleşmesi tutarlı biçimde kötü sonuçla ilişkili; 1. yıl eGFR ile ilişkide verici yaşından sonra en güçlü etken, incelenen diğer 34 etkenden güçlü.
İlişki verici yaşı ve verici-alıcı cinsiyet uyumsuzluğundan bağımsız olarak tutarlı kaldı.
Klinik pratiğe etkisiKadavra böbrek dağıtım kurallarını klinisyenler belirlemiyor; ancak birden fazla canlı verici adayı olduğunda ve kadavra teklifini değerlendirirken BSA oranını da tartmak bugün yapılabilir. Merkezlerin kendi nakil kohortlarında verici-alıcı BSA oranını hesaplayıp 1. yıl eGFR ile ilişkisine bakmak kolay ve hızlı bir araştırma fikri.
SınırlılıkGözlemsel kayıt verisi; BSA nefron sayısının dolaylı vekili, artık karıştırıcılık dışlanamaz.
KısaltmalarUNOS ABD Organ Paylaşım Ağı (United Network for Organ Sharing) · ABD Amerika Birleşik Devletleri · BSA Vücut yüzey alanı (body surface area) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · GA Güven aralığı · aHR Düzeltilmiş tehlike oranı
Kidney International Reports'tan, ABD ulusal nakil kaydında yüz elli beş bin dört yüz otuz sekiz nakil üzerinde basit ama güçlü bir soru: verici ve alıcının vücut boyutu uyumu önemli mi? Verici-alıcı vücut yüzey alanı oranı en düşük yüzde beşlik dilimdeyken birinci yıl tahmini glomerüler filtrasyon hızı elli virgül yedi, en yüksek dilimde yetmiş bir virgül iki; fark yirmi virgül beş. Beş yıllık greft kaybı riski neredeyse iki kat, tehlike oranı bir virgül doksan üç. Birinci yıl fonksiyonunda bu oran, verici yaşından sonra en güçlü etken. Gözlemsel veri, nedensellik söyleyemeyiz; ama canlı verici seçerken ve teklifleri tartarken boyut uyumsuzluğunu akılda tutmak mantıklı. Merkezlerin kendi kohortlarında da kolayca bakılabilir.
Bağlam makale 57 · Kidney Int Reports · literatürle ilişkisi
Verici-alıcı boyut uyumsuzluğu (BSA oranı)
Destekleyen
Donor-Recipient Size Mismatch by Body Surface Area and Risk of Graft Failure in Kidney TransplantationClin Transplant 2026 · PMID 42299871 ABD kayıtlarında 38.545 kadavra böbrek naklinde küçük greft (BSA oranı <0,9) ölüm sansürlü greft kaybı riskinde artışla ilişkiliydi (HR 1,11; %95 GA 1,07–1,15); eşik daraldıkça risk kademeli yükseldi (<0,8'de HR 1,17).
Desteklemeyen / nüans katan
The implications of donor-recipient size mismatch in renal transplantationJ Nephrol 2021 · PMID 34033003 İngiltere kayıtlarında 26.223 tek böbrek naklinde BSA indeksi ≤0,75 gecikmiş greft fonksiyonuyla ilişkiliydi; ancak canlı ve beyin ölümü vericilerde greft sağkalımı gruplar arasında benzerdi, yalnız dolaşım ölümü vericilerinde belirgin kısaydı.
SentezKüçük böbrek–iri alıcı uyumsuzluğunun kötü sonuçla ilişkisi bağımsız bir ABD kayıt analiziyle aynı yöndedir; ancak orada etki büyüklüğü belirgin biçimde daha mütevazıdır (HR 1,11) ve İngiltere kayıtlarında canlı ve beyin ölümü vericilerde greft sağkalımı farkı görülmemiştir. Kanıt düzeyi büyük kayıt tabanlı gözlemsel kohorttur; BSA oranının dağıtım şemalarına eklenmesinin yararı prospektif olarak sınanmamıştır.
KısaltmalarBSA Vücut yüzey alanı (body surface area) · ABD Amerika Birleşik Devletleri · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı
57‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Küçük böbrek–iri alıcı uyumsuzluğunun kötü sonuçla ilişkisi bağımsız bir ABD kayıt analiziyle aynı yöndedir; ancak orada etki büyüklüğü belirgin biçimde daha mütevazıdır (HR 1,11) ve İngiltere kayıtlarında canlı ve beyin ölümü vericilerde greft sağkalımı farkı görülmemiştir. Kanıt düzeyi büyük kayıt tabanlı gözlemsel kohorttur; BSA oranının dağıtım şemalarına eklenmesinin yararı prospektif olarak sınanmamıştır. Destekleyen: Clin Transplant 2026, ABD kayıtlarında 38.545 kadavra böbrek naklinde küçük greft (BSA oranı <0,9) ölüm sansürlü greft kaybı riskinde artışla ilişkiliydi (HR 1,11; %95 GA 1,07–1,15); eşik daraldıkça risk kademeli yükseldi (<0,8'de HR 1,17). Nüans: J Nephrol 2021, İngiltere kayıtlarında 26.223 tek böbrek naklinde BSA indeksi ≤0,75 gecikmiş greft fonksiyonuyla ilişkiliydi; ancak canlı ve beyin ölümü vericilerde greft sağkalımı gruplar arasında benzerdi, yalnız dolaşım ölümü vericilerinde belirgin kısaydı.
KohortJASN · 26 Ekim 2026 · İki kohort · UMCG n=1179 + STCS n=4415 · Hollanda ve İsviçre · Kaplan-Meier, Cox regresyonuLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Risk of Venous Thromboembolism in Kidney Transplant Recipients with Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease
Nakil alıcılarında ADPKD ve VTE: tek merkez UMCG (n=1179; 393 ADPKD) ve çok merkezli İsviçre kohortu STCS'de (n=4415; 710 ADPKD) doğrulama.
10 yıllık kümülatif VTE: UMCG %13,5 vs %9,6, STCS %21,0 vs %15,1. Düzeltilmiş HR 1,80 (%95 GA 1,21–2,69) ve 1,39 (1,13–1,72).
Risk ilk 2 yılda en yüksek (medyan süre 1,7 ve 1,4 yıl); ilişki erkeklerde daha belirgin.
ADPKD alıcılarında hemoglobin ~%7,0 daha yüksek, eritrositoz daha sık; zamana bağlı hemoglobin ilişkiyi zayıflattı, kısmen hemoglobinle açıklanıyor olabilir.
Klinik pratiğe etkisiADPKD'li nakil alıcılarda, özellikle erkeklerde ve ilk iki yılda, VTE için düşük eşikli şüphe ve nakil sonrası eritrositoz izlemi bugün uygulanabilir. Rutin profilaktik antikoagülasyon için veri yok; bu değişmiyor. ADPKD nakil hastalarında hemoglobin seyri ve VTE olaylarını geriye dönük taramak kolay bir araştırma fikri.
SınırlılıkGözlemsel tasarım; VTE dosya incelemesiyle saptandı, ölçülmemiş karıştırıcılar ve kohortlar arası farklılık dışlanamaz.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · UMCG Groningen Üniversitesi Tıp Merkezi (Hollanda) · STCS İsviçre Nakil Kohort Çalışması (Swiss Transplant Cohort Study) · Cox Cox orantılı tehlikeler regresyonu · ADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · VTE Venöz tromboembolizm · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı
Polikistik böbrek hastalığı ve transplantasyon bir arada. JASN'de Groningen'den bin yüz yetmiş dokuz, İsviçre kohortundan dört bin dört yüz on beş nakil alıcısı. On yıllık venöz tromboembolizm sıklığı, otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı olanlarda Groningen'de yüzde on üç virgül beş, İsviçre'de yüzde yirmi bir; diğer alıcılarda yüzde dokuz virgül altı ve on beş virgül bir. Düzeltilmiş tehlike oranları bir virgül seksen ve bir virgül otuz dokuz. Risk ilk iki yılda yoğun ve erkeklerde belirgin. İlginç nokta: bu hastalarda hemoglobin yaklaşık yüzde yedi daha yüksek ve hemoglobin modele girince ilişki zayıflıyor. Eritrositozu izlemek ve tromboz şüphesinde eşiği düşük tutmak bugün yapılabilecek şey.
Bağlam makale 58 · JASN · literatürle ilişkisi
ADPKD nakil alıcısında VTE riski
Destekleyen
The risk of venous thromboembolism in kidney transplant recipients is enhanced following a cytomegalovirus infectionFront Immunol 2026 · PMID 42183266 Çok merkezli 15.433 böbrek nakli alıcısında VTE %6,7 sıklıkta gelişti; asemptomatik CMV viremisi (HR 1,61) ve semptomatik CMV hastalığı (HR 2,00) düzeltilmiş analizde artmış VTE riskiyle ilişkiliydi.
Desteklemeyen / nüans katan
Post-transplantation erythrocytosis in kidney transplant recipients-A retrospective cohort studyEur J Haematol 2021 · PMID 34370889 1304 nakil alıcısında nakil sonrası eritrositoz %12,9 sıklıkta görüldü ve erkek cinsiyet ile polikistik böbrek hastalığıyla ilişkiliydi; ancak çok değişkenli analizde greft kaybı ve mortaliteden oluşan bileşik sonlanımla ilişkili bulunmadı.
SentezBöbrek nakli alıcılarında VTE yükünün yüksek olduğu bulgusu büyük çok merkezli kohortlarla uyumludur; eritrositozun ADPKD ve erkek cinsiyetle ilişkisi de önceki tek merkez verisinde gösterilmiştir. PubMed taramasında ADPKD'li ve ADPKD'siz alıcıları VTE açısından doğrudan karşılaştıran bağımsız bir çalışma bulunamadı; bu yönüyle çalışma iki kohortta tekrarlanan ilk sistematik veridir. Eritrositozun uzun dönem sert sonlanımlarla ilişkisiz bulunması ve gözlemsel tasarım, hemoglobin aracılı mekanizmanın hipotez düzeyinde kaldığını gösterir.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · ADPKD Otozomal dominant polikistik böbrek hastalığı · VTE Venöz tromboembolizm · CMV Sitomegalovirüs · HR Tehlike oranı
58‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Böbrek nakli alıcılarında VTE yükünün yüksek olduğu bulgusu büyük çok merkezli kohortlarla uyumludur; eritrositozun ADPKD ve erkek cinsiyetle ilişkisi de önceki tek merkez verisinde gösterilmiştir. PubMed taramasında ADPKD'li ve ADPKD'siz alıcıları VTE açısından doğrudan karşılaştıran bağımsız bir çalışma bulunamadı; bu yönüyle çalışma iki kohortta tekrarlanan ilk sistematik veridir. Eritrositozun uzun dönem sert sonlanımlarla ilişkisiz bulunması ve gözlemsel tasarım, hemoglobin aracılı mekanizmanın hipotez düzeyinde kaldığını gösterir. Destekleyen: Front Immunol 2026, Çok merkezli 15.433 böbrek nakli alıcısında VTE %6,7 sıklıkta gelişti; asemptomatik CMV viremisi (HR 1,61) ve semptomatik CMV hastalığı (HR 2,00) düzeltilmiş analizde artmış VTE riskiyle ilişkiliydi. Nüans: Eur J Haematol 2021, 1304 nakil alıcısında nakil sonrası eritrositoz %12,9 sıklıkta görüldü ve erkek cinsiyet ile polikistik böbrek hastalığıyla ilişkiliydi; ancak çok değişkenli analizde greft kaybı ve mortaliteden oluşan bileşik sonlanımla ilişkili bulunmadı.
06
Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi
Perioperatif ABH'de kolşisin ve dobutamin, nakil sonrası sıvı seçimi, yoğun bakımda sıvı pratiği, ABH'de proteinüri ölçümü.
6 makale
Altıncı bölüm: akut böbrek hasarı ve yoğun bakım nefrolojisi. Perioperatif kolşisin, septik şokta dobutamin, böbrek nakli sonrası Ringer laktat ile tuzlu su karşılaştırması, mekanik ventilasyondaki hastalarda sıvı pratiği, akut böbrek hasarında spot idrar oranlarının güvenilirliği ve kalp yetersizliğinde diüretik direnci.
RKÇAJKD · 30 Ekim 2026 · RKÇ'nin önceden belirlenmiş alt çalışması · n=2947 · 45 merkez, 11 ülke · plasebo kontrollü, maskeliLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★☆☆☆
Colchicine and Perioperative Acute Kidney Injury: A Substudy of the COP-AF Randomized Clinical Trial
COP-AF: ≥55 yaş, büyük kardiyak dışı torasik cerrahi; eGFR <30 dışlandı. Kolşisin 0,5 mg günde iki kez 10 gün vs plasebo (n=1476 vs 1471).
Perioperatif ABH: %4,7 vs %4,4; RR 1,07 (%95 GA 0,76–1,50; p=0,72), risk farkı %0,3 (%95 GA −1,2 ile 1,8).
KBH olanlarda risk farkı −%0,9, olmayanlarda %0,5 (etkileşim p=0,62); farklı ABH tanımlarında sonuç tutarlı.
Diyaliz gerektiren ABH gibi küçük ama klinik açıdan önemli etkileri saptamak için güç sınırlı.
Klinik pratiğe etkisiPerioperatif ABH önlemede kolşisinin yeri yok; zaten rutinde kullanılmıyor, bu çalışma bunu destekliyor. Bugün değişen bir şey yok. Ortalama eGFR'si korunmuş ve ABH sıklığı düşük bir popülasyon olduğundan, sonucu ileri KBH'li hastalara genellemek sınırlı kalıyor.
SınırlılıkOrtalama eGFR 83 olan, ABH sıklığı düşük bir popülasyon; diyaliz gerektiren ABH için güç yetersiz.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · AJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · COP-AF Torasik cerrahide perioperatif kolşisin RKÇ'si (AF önleme) · AF Atriyal fibrilasyon · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı · KBH Kronik böbrek hastalığı
Akut böbrek hasarı tarafında American Journal of Kidney Diseases'tan, COP-AF çalışmasının önceden planlanmış böbrek alt çalışması. Elli beş yaş üstü, büyük kalp dışı göğüs cerrahisi geçiren iki bin dokuz yüz kırk yedi hasta, günde iki kez sıfır virgül beş miligram kolşisin ya da plasebo aldı, toplam on gün. Perioperatif akut böbrek hasarı kolşisin grubunda yüzde dört virgül yedi, plasebo grubunda yüzde dört virgül dört; risk oranı bir virgül sıfır yedi, anlamlı fark yok. Kronik böbrek hastalığı olanlarda da sonuç değişmedi ve farklı tanımlarla tutarlıydı. Bu çalışmada kolşisinin perioperatif böbrek koruyucu bir etkisi görülmedi. Zaten bu amaçla kullanılmıyordu; kullanılmamaya devam edilmeli.
Bağlam makale 59 · AJKD · literatürle ilişkisi
Kolşisin ve perioperatif ABH: COP-AF
Destekleyen
Perioperative Statins Do Not Prevent Acute Kidney Injury After Cardiac Surgery: A Meta-analysis of Randomized Controlled TrialsJ Cardiothorac Vasc Anesth 2017 · PMID 28803772 Kardiyak cerrahide 8 RKÇ ve 3204 hastanın meta-analizinde perioperatif statin ABH insidansını azaltmadı (RR 1,02; %95 GA 0,82–1,28); ardışık analiz ≥%20 göreli risk azalmasını olası dışı buldu.
Desteklemeyen / nüans katan
Intraoperative High-Dose Dexamethasone and Severe AKI after Cardiac SurgeryJ Am Soc Nephrol 2015 · PMID 25952257 Kardiyak cerrahi geçiren 4465 hastalık RKÇ'nin post hoc analizinde intraoperatif yüksek doz deksametazon RRT gerektiren ağır ABH'yi azalttı (%0,4 vs %1,0; RR 0,44; %95 GA 0,19–0,96); sinyal ileri KBH'de en güçlüydü.
SentezNötr sonuç, pleiotropik/antiinflamatuvar etkili perioperatif ajanların (statinler) ABH'yi önlemediğini gösteren RKÇ meta-analiziyle uyumludur. Buna karşılık kardiyak cerrahide deksametazonun ağır ABH'yi azaltabileceğini düşündüren post hoc veri, antiinflamatuvar stratejinin etkisinin cerrahi türü, ajan ve ABH şiddetine göre değişebileceğini düşündürür. PubMed taramasında kolşisinin perioperatif ABH'ye etkisini sınayan başka randomize veri bulunamadı; kanıt düzeyi yüksek (çok merkezli, kör RKÇ alt çalışması), ancak diyaliz gerektiren ABH için güç sınırlıdır.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · COP-AF Torasik cerrahide perioperatif kolşisin RKÇ'si (AF önleme) · AF Atriyal fibrilasyon · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı · CKRT / KRT / RRT Sürekli böbrek replasman tedavisi / böbrek replasman tedavisi · KBH Kronik böbrek hastalığı
59‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Nötr sonuç, pleiotropik/antiinflamatuvar etkili perioperatif ajanların (statinler) ABH'yi önlemediğini gösteren RKÇ meta-analiziyle uyumludur. Buna karşılık kardiyak cerrahide deksametazonun ağır ABH'yi azaltabileceğini düşündüren post hoc veri, antiinflamatuvar stratejinin etkisinin cerrahi türü, ajan ve ABH şiddetine göre değişebileceğini düşündürür. PubMed taramasında kolşisinin perioperatif ABH'ye etkisini sınayan başka randomize veri bulunamadı; kanıt düzeyi yüksek (çok merkezli, kör RKÇ alt çalışması), ancak diyaliz gerektiren ABH için güç sınırlıdır. Destekleyen: J Cardiothorac Vasc Anesth 2017, Kardiyak cerrahide 8 RKÇ ve 3204 hastanın meta-analizinde perioperatif statin ABH insidansını azaltmadı (RR 1,02; %95 GA 0,82–1,28); ardışık analiz ≥%20 göreli risk azalmasını olası dışı buldu. Nüans: J Am Soc Nephrol 2015, Kardiyak cerrahi geçiren 4465 hastalık RKÇ'nin post hoc analizinde intraoperatif yüksek doz deksametazon RRT gerektiren ağır ABH'yi azalttı (%0,4 vs %1,0; RR 0,44; %95 GA 0,19–0,96); sinyal ileri KBH'de en güçlüydü.
RKÇJAMA · 14 Ekim 2026 · Açık etiketli RKÇ · n=584 · 39 üçüncü basamak hastane, Çin · 7 gün · cerrahi kaynak kontrolüLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Intraoperative Dobutamine Plus Norepinephrine to Prevent Postoperative Acute Kidney Injury in Septic Shock: A Randomized Clinical Trial
Cerrahi kaynak kontrolü uygulanan septik şoklu erişkinlerde intraoperatif dobutamin (5 µg/kg/dk'ya kadar) + norepinefrin vs yalnız norepinefrin.
7 günde yeni ya da kötüleşen ABH (KDIGO): %22,8 vs %34,7; düzeltilmiş RR 0,64 (%95 GA 0,49–0,83).
Evre 2 (%4,8 vs %9,9) ve evre 3 ABH (%7,9 vs %13,6) daha az; 1. gün SOFA daha düşük, 1. saat idrar çıkışı daha yüksek. 11 ikincil sonlanımın 9'unda fark yok.
Güvenlik: taşikardi (>100/dk) dobutamin + norepinefrin grubunda daha sık.
Klinik pratiğe etkisiSeptik şokta ameliyata giden hastada ABH'yi önlemek için dobutamin eklenmesi düşündürücü; ancak bu karar anestezi ve yoğun bakım ekipleriyle verilir, nefrolojinin doğrudan değiştireceği bir pratik değil. Açık etiketli, tek ülke verisi doğrulama gerektiriyor. Bugün değişen, ABH konsültasyonlarında bu veriyi bilmek ve ekiplerle paylaşmak.
SınırlılıkAçık etiketli tasarım ve tek ülke; kardiyak işlev ve hemodinamik hedeflere ilişkin ayrıntı özette yok.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · KDIGO Kidney Disease: Improving Global Outcomes (uluslararası kılavuz kuruluşu) · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı · SOFA Ardışık organ yetmezliği değerlendirme skoru
JAMA'dan çok merkezli bir randomize çalışma, Çin'deki otuz dokuz hastaneden. Septik şokta cerrahi kaynak kontrolüne alınan beş yüz seksen dört hastada, ameliyat sırasında norepinefrine dobutamin eklemek akut böbrek hasarını azaltır mı? Yedi gün içinde yeni ya da kötüleşen böbrek hasarı dobutamin grubunda yüzde yirmi iki virgül sekiz, yalnız norepinefrin grubunda yüzde otuz dört virgül yedi; düzeltilmiş risk oranı sıfır virgül altmış dört. Evre iki ve üç hasar da azaldı, birinci gün organ yetmezliği skoru düşük, idrar çıkışı yüksekti. Bedeli taşikardi. Açık etiketli olduğunu unutmayalım. Nefrolojinin tek başına uygulayacağı bir şey değil, ama yoğun bakım konsültasyonlarında bilinmesi gereken bir veri.
Bağlam makale 60 · JAMA · literatürle ilişkisi
Septik şokta intraoperatif dobutamin ve ABH
Destekleyen
THE EFFICACY AND SAFETY OF VASOPRESSORS FOR SEPTIC SHOCK PATIENTS: A SYSTEMIC REVIEW AND NETWORK META-ANALYSISShock 2023 · PMID 37548686 Septik şokta 33 RKÇ ve 4966 hastayı içeren ağ meta-analizinde 28 günlük mortalite sıralamasında norepinefrin + dobutamin kombinasyonu en etkili tedavi olarak ilk sırada yer aldı.
Desteklemeyen / nüans katan
Effects of Inotropes on the Mortality in Patients With Septic ShockJ Intensive Care Med 2019 · PMID 31793373 Septik şoklu 417 hastalık iki merkezli retrospektif kohortta dobutamin kullanımı daha yüksek hastane içi mortalite (HR 2,53; %95 GA 1,30–4,95) ve hızlı ventrikül yanıtlı AF (OR 3,95) ile ilişkiliydi.
SentezDobutamin + norepinefrin kombinasyonu lehine bulgu, septik şokta bu kombinasyonu mortalite sıralamasında öne çıkaran ağ meta-analiziyle aynı yöndedir; postoperatif ABH'yi birincil sonlanım alan bu çalışma alanda ilk RKÇ verilerindendir. Buna karşın gözlemsel kohortlarda dobutaminin yüksek mortalite ve taşiaritmiyle ilişkili bulunması (karıştırıcı etkiye açık) ve bu çalışmadaki taşikardi sinyali güvenlik açısından temkin gerektirir. Kanıt düzeyi: açık etiketli, tek ülkede çok merkezli RKÇ; ikincil sonlanımların çoğunda fark yoktur.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · AF Atriyal fibrilasyon · OR Olasılık oranı
60‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Dobutamin + norepinefrin kombinasyonu lehine bulgu, septik şokta bu kombinasyonu mortalite sıralamasında öne çıkaran ağ meta-analiziyle aynı yöndedir; postoperatif ABH'yi birincil sonlanım alan bu çalışma alanda ilk RKÇ verilerindendir. Buna karşın gözlemsel kohortlarda dobutaminin yüksek mortalite ve taşiaritmiyle ilişkili bulunması (karıştırıcı etkiye açık) ve bu çalışmadaki taşikardi sinyali güvenlik açısından temkin gerektirir. Kanıt düzeyi: açık etiketli, tek ülkede çok merkezli RKÇ; ikincil sonlanımların çoğunda fark yoktur. Destekleyen: Shock 2023, Septik şokta 33 RKÇ ve 4966 hastayı içeren ağ meta-analizinde 28 günlük mortalite sıralamasında norepinefrin + dobutamin kombinasyonu en etkili tedavi olarak ilk sırada yer aldı. Nüans: J Intensive Care Med 2019, Septik şoklu 417 hastalık iki merkezli retrospektif kohortta dobutamin kullanımı daha yüksek hastane içi mortalite (HR 2,53; %95 GA 1,30–4,95) ve hızlı ventrikül yanıtlı AF (OR 3,95) ile ilişkiliydi.
RKÇKidney Int Reports · 17 Eylül 2026 · Açık etiketli RKÇ · n=134 (modifiye ITT) · erişkin böbrek nakli · 1 ay · idrar çıkışına göre titrasyonLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★★☆
Randomized Clinical Trial of Ringer's Lactate Versus Chloride-Reduced Saline-Dextrose in Postoperative Kidney Transplantation
Nakil sonrası sıvıda Ringer laktat (RL) vs dinamik çift infüzyon (SF + %5 dekstroz); ≥2 L çalışma sıvısı alan 134 alıcı; birincil sonlanım 4. gün bikarbonat.
4. gün serum bikarbonat 19,39 vs 17,31 mEq/L (p<0,001); kurtarma bikarbonatı gereksinimi %17,9 vs %58,2 (p<0,001). Klorür düzeyleri benzer.
1. ay eGFR RL grubunda daha yüksek: 61,63 vs 53,18 mL/dk/1,73 m² (p=0,028).
Kadavra vericili alıcılarda RL'de yüksek idrar NGAL (>100 ng/mL) ve IFN-γ oranı düşük; sürekli NGAL ve diğer sitokinler farksız, bulgular hipotez üretici.
Klinik pratiğe etkisiNakil sonrası ilk günlerde dengeli kristaloid olarak RL tercihini destekleyen bir RKÇ; asidozu ve kurtarma bikarbonatı ihtiyacını azaltması servis için pratik bir kazanç. Erken fonksiyonlu greftlerde SF ağırlıklı protokolden RL'ye geçiş bugün tartışılabilir. Gecikmiş greft fonksiyonlu ve hacim kısıtlaması gereken alıcılara genellemek ise doğru olmaz.
SınırlılıkKüçük ve açık etiketli; karşılaştırma kolu klorürü azaltılmış rejim, 1. ay eGFR kısa vadeli bir vekil sonlanım.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · ITT Tedavi niyetine göre analiz (intention-to-treat) · RL Ringer laktat · SF Serum fizyolojik (%0,9 NaCl) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · NGAL Nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin · IFN-γ İnterferon gama
Servis uygulamasını doğrudan ilgilendiren bir randomize çalışma, Kidney International Reports'tan. Böbrek nakli sonrası sıvı tedavisinde Ringer laktat, serum fizyolojik ile yüzde beş dekstrozun birlikte verildiği klorürü azaltılmış bir rejimle karşılaştırıldı; yüz otuz dört alıcı, sıvılar saatlik idrar çıkışına göre titre edildi. Dördüncü gün bikarbonat Ringer laktat grubunda on dokuz virgül otuz dokuz, diğer grupta on yedi virgül otuz bir. Kurtarma bikarbonatı gereksinimi yüzde on yedi virgül dokuza karşı yüzde elli sekiz virgül iki. Birinci ay tahmini glomerüler filtrasyon hızı da Ringer grubunda yüksek: altmış bir virgül altmış üçe karşı elli üç virgül on sekiz. Erken çalışan greftlerde dengeli kristaloid tercihi için iyi bir gerekçe.
Bağlam makale 61 · Kidney Int Reports · literatürle ilişkisi
Nakil sonrası Ringer laktat vs SF+dekstroz
Destekleyen
Balanced crystalloid solution versus saline in deceased donor kidney transplantation (BEST-Fluids): a pragmatic, double-blind, randomised, controlled trialLancet 2023 · PMID 37343576 BEST-Fluids'te 808 kadavra böbrek alıcısında dengeli kristaloid salinle kıyasla gecikmiş greft fonksiyonunu azalttı (%30 vs %40; düzeltilmiş RR 0,74; %95 GA 0,66–0,84).
Desteklemeyen / nüans katan
Comparison of normal saline solution with low-chloride solutions in renal transplants: a meta-analysisKidney Res Clin Pract 2021 · PMID 34233443 9 RKÇ ve 1 kohortu (726 hasta) içeren meta-analizde düşük klorürlü sıvılar potasyum ve klorürü düşürdü, ancak gecikmiş greft fonksiyonu (OR 0,98) ve 3. gün kreatininde fark yoktu.
SentezRinger laktatla asidozun azalması ve erken greft fonksiyonunun daha iyi olması, dengeli kristaloidleri salinle karşılaştıran BEST-Fluids RKÇ'siyle uyumludur. Ancak daha küçük RKÇ'leri içeren meta-analiz biyokimyasal farkın greft fonksiyonuna yansımadığını bildirmiştir; bu çalışmanın aktif klorür azaltımlı salin rejimini karşılaştırması özgündür. Kanıt düzeyi: tek merkezli, açık etiketli, küçük RKÇ; 1. ay eGFR farkı ikincil sonlanımdır.
KısaltmalarSF Serum fizyolojik (%0,9 NaCl) · BEST-Fluids Kadavra böbrek naklinde dengeli kristaloid vs salin RKÇ'si · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · OR Olasılık oranı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
61‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Ringer laktatla asidozun azalması ve erken greft fonksiyonunun daha iyi olması, dengeli kristaloidleri salinle karşılaştıran BEST-Fluids RKÇ'siyle uyumludur. Ancak daha küçük RKÇ'leri içeren meta-analiz biyokimyasal farkın greft fonksiyonuna yansımadığını bildirmiştir; bu çalışmanın aktif klorür azaltımlı salin rejimini karşılaştırması özgündür. Kanıt düzeyi: tek merkezli, açık etiketli, küçük RKÇ; 1. ay eGFR farkı ikincil sonlanımdır. Destekleyen: Lancet 2023, BEST-Fluids'te 808 kadavra böbrek alıcısında dengeli kristaloid salinle kıyasla gecikmiş greft fonksiyonunu azalttı (%30 vs %40; düzeltilmiş RR 0,74; %95 GA 0,66–0,84). Nüans: Kidney Res Clin Pract 2021, 9 RKÇ ve 1 kohortu (726 hasta) içeren meta-analizde düşük klorürlü sıvılar potasyum ve klorürü düşürdü, ancak gecikmiş greft fonksiyonu (OR 0,98) ve 3. gün kreatininde fark yoktu.
KohortJAMA · 14 Ekim 2026 · Prospektif uluslararası kohort · n=2454 · 206 YBÜ, 41 ülke · 7 gün · entübasyon sonrası sıvı kaydıLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Fluid Therapy in Mechanically Ventilated Critically Ill Adult Patients
≥24 saat invaziv mekanik ventilasyon uygulanan ardışık erişkin YBÜ hastalarında sıvı miktarı, endikasyonu ve türü tanımlandı.
Günlük sıvı girişi 1. günde medyan 3,0 L, 6. güne dek 2,6 L; günlük denge 1. gün 0,9 L'den 3. günde 0,3 L'nin altına indi, sonra nötre yakın.
Hacmin çoğu idame/replasman (%31,9) ve ilaç-kateter "creep" sıvılarından (%30,9); resüsitasyon yalnızca %16,0.
Dengeli izotonik kristaloid %48,9, %0,9 NaCl %27,0, kolloid %1,3; vaka karmasına göre düzeltme sonrası da merkezler arası belirgin farklılık.
Klinik pratiğe etkisiYoğun bakım konsültasyonlarında sıvı yükünü değerlendirirken resüsitasyon dışı kalemleri, özellikle ilaç sulandırma ve kateter açıklığı sıvılarını hesaba katılması gerektiğini hatırlatıyor. Bugün değişen, ABH ve hipervolemi tartışmasında bu gizli hacmi sorgulamak. Hastane yoğun bakımlarında creep sıvı oranını ölçmek basit bir kalite projesi olabilir.
SınırlılıkTanımlayıcı gözlemsel veri; özette sıvı uygulamasının klinik sonuçlarla ilişkisi bildirilmiyor.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · YBÜ Yoğun bakım ünitesi · NaCl Sodyum klorür (%0,9 NaCl: serum fizyolojik) · ABH Akut böbrek hasarı (AKI)
Yoğun bakımda sıvı pratiğinin küresel fotoğrafı, JAMA'dan. Altı kıtada kırk bir ülkenin iki yüz altı yoğun bakımında, mekanik ventilasyondaki iki bin dört yüz elli dört hasta prospektif izlendi. Günlük sıvı girişi birinci gün medyan üç litre; denge üçüncü günde nötre yaklaşıyor. Asıl çarpıcı bulgu sıvının nereden geldiği: hacmin yüzde otuz bir virgül dokuzu idame ve replasman, yüzde otuz virgül dokuzu ilaç sulandırma ve kateter açıklığı için verilen, creep denen sıvılar. Resüsitasyon sadece yüzde on altı. Dengeli kristaloidler yaklaşık yarısı, kolloid neredeyse yok ve merkezler arasında büyük fark var. Konsültasyonda hipervolemi tartışırken bu gizli hacmi sorgulamayı unutmayalım.
KohortAJKD · 20 Ekim 2026 · Prospektif eşleştirilmiş kohort · n=100 yatan ABH hastası · tek merkez, Tayland · aktif faz vs iyileşmeLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★★☆
Reliability of Spot Urine Protein-to-Creatinine and Urine Albumin-to-Creatinine Ratios in Acute Kidney Injury: A Cohort Study
ABH'nin aktif fazında ve iyileşmesinden sonra spot UPCR ve UACR, 24 saatlik idrarla karşılaştırıldı (Lin CCC, Bland-Altman).
Uyum ABH sırasında daha zayıf (CCC: UACR 0,81, UPCR 0,68), iyileşme sonrası daha iyi (0,89 ve 0,83; p=0,001).
Uyum sınırları ABH'de geniş (UACR 0,22–8,37; UPCR 0,31–7,99), iyileşmede daralıyor; spot oranlar 24 saatlik değeri %36–56 fazla tahmin ediyor.
Güvenilmezlik en çok korunmuş bazal böbrek fonksiyonu, ağır ABH ve hemodinamik etiyolojide belirgin.
Klinik pratiğe etkisiABH tablosunda glomerülonefrit düşünülen hastada spot UPCR'yi bazal proteinüri ya da tedavi yanıtı ölçütü olarak kullanırken temkinli olmalıyız; 24 saatlik idrarla doğrulamak veya iyileşme sonrası tekrarlamak bugün uygulanabilir. Spot oranların sistematik fazla tahmini iyileşmiş hastalarda da yorumu etkilemeli.
SınırlılıkTek merkez, 100 hasta; iyileşme serum kreatinine göre tanımlandı, ayaktan hafif ABH'ye genellenemez.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · UPCR İdrar protein/kreatinin oranı · UACR İdrar albümin/kreatinin oranı · CCC Lin uyum korelasyon katsayısı (concordance correlation coefficient)
Glomerüler hastalık pratiğini de ilgilendiren pratik bir çalışma, American Journal of Kidney Diseases'tan. Tayland'da yüz yatan akut böbrek hasarı hastasında spot idrar protein-kreatinin ve albümin-kreatinin oranları, yirmi dört saatlik idrarla hem hasar sırasında hem iyileşme sonrası karşılaştırıldı. Hasar sırasında uyum zayıf: konkordans katsayısı albüminde sıfır virgül seksen bir, proteinde sıfır virgül altmış sekiz; iyileşince sıfır virgül seksen dokuz ve sıfır virgül seksen üçe çıkıyor. Üstelik spot oranlar her iki dönemde de yirmi dört saatlik değeri yüzde otuz altı ile elli altı arasında fazla tahmin ediyor. Mesaj: akut böbrek hasarında spot orana dayanarak bazal proteinüri belirlemek ya da tedavi yanıtını izlemek yanıltıcı olabilir.
Contemporary Approaches to Kidney Dysfunction and Diuretic Resistance in Acute Decompensated Heart Failure
ADHF'de eGFR <60 ya da azalmış diüretik yanıtı, mortalite ve kardiyovasküler olayların en güçlü risk etkenleri arasında.
Hemodinamik (düşük debi, arteriyel yetersiz dolum, venöz konjesyon) ve hemodinamik olmayan (nörohormonal aktivasyon, inflamasyon, endotel işlev bozukluğu) mekanizmalar birlikte rol oynuyor.
Diüretik direncinde loop diüretik dozunu artırma, farklı nefron segmentlerine yönelik kombinasyon ve diüretik yanıtını izleyerek titrasyon öne çıkıyor.
Dekonjesyon ve GDMT başlangıcıyla görülen akut eGFR düşüşleri tek başına yanıltıcı olabilir; klinik bağlam içinde yorumlanmalı.
Klinik pratiğe etkisiKardiyoloji konsültasyonlarında sık karşılaşılan "kreatinin yükseldi, diüretiği kesmeli miyiz?" sorusuna yaklaşımı netleştiriyor: dekonjesyon ve GDMT sırasındaki eGFR düşüşü tek başına tedaviyi kesme gerekçesi değil. Bugün değişen, diüretik yanıtını düzenli izleme alışkanlığı; asistan eğitimi için uygun bir derleme.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; sistematik arama ve kanıt düzeyi derecelendirmesi yok.
KısaltmalarCJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · ADHF Akut dekompanse kalp yetersizliği (acute decompensated heart failure) · GDMT Kılavuz yönelimli tıbbi tedavi (kalp yetersizliği) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Clinical Journal of the American Society of Nephrology'den asistan eğitimi için değerli bir derleme: akut dekompanse kalp yetersizliğinde böbrek işlev bozukluğu ve diüretik direnci. Yazarlar düşük filtrasyon hızının ya da zayıf diüretik yanıtının en güçlü mortalite belirteçleri arasında olduğunu hatırlatıyor. Mekanizma yalnızca hemodinamik değil; nörohormonal aktivasyon, inflamasyon ve endotel işlev bozukluğu da işin içinde. Diüretik direncinde loop diüretik dozunu artırma, farklı nefron segmentlerini hedefleyen kombinasyonlar ve yanıtı izleyerek titrasyon öne çıkıyor. En önemli mesaj: dekonjesyon ve kılavuz önerili tedaviye başlarken görülen kreatinin artışı tek başına yanıltıcı olabilir. Konsültasyonda bunu klinik bağlamla birlikte değerlendirmeliyiz.
07
Sıvı-Elektrolit ve Asit-Baz
Potasyum bağlayıcılar, potasyum artırıcı rejimler, IV demir ve hipofosfatemi, hiponatremi tedavisi ve ilaç ilişkili hiponatremi, yanıkta disnatremi.
9 makale
Yedinci bölüm: sıvı, elektrolit ve asit-baz. Patiromer ve sodyum zirkonyum siklosilikat, potasyum artırıcı rejimler, ferrik karboksimaltoz sonrası hipofosfatemi, semptomatik hiponatremide hipertonik salin bolusu, proton pompası inhibitörleri ve SGLT2 inhibitörleriyle hiponatremi, yanık ve CAR-T sonrası elektrolit bozuklukları.
RKÇKidney360 · 22 Ekim 2026 · RKÇ post hoc analizi · n=439 vs 439 · DIAMOND · HFrEF · eGFR ve bazal K⁺ alt gruplarıLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Patiromer Efficacy across Kidney Function and Hyperkalemia Subgroups in Heart Failure and Reduced Ejection Fraction: A DIAMOND Post Hoc Analysis
HFrEF ve hiperkalemi öyküsü olan, RAASi optimize edilmiş hastalar eGFR (<45 vs ≥45) ve bazal K⁺ (≤5,0 vs >5,0 mEq/L) ile 4 alt gruba ayrıldı.
K⁺ tüm alt gruplarda düştü; en büyük etki eGFR <45 + hiperkalemide −0,28 mEq/L (%95 GA −0,38 ile −0,18), en küçük eGFR ≥45 + normokalemide −0,08 (etkileşim p<0,001).
eGFR <45 + hiperkalemide MRA doz azaltımını önleme HR 0,39 (%95 GA 0,18–0,84); win ratio 3,03 (1,96–4,70). Bu ikincil sonlanımlarda etkileşim anlamsız.
İlk hiperkalemiye dek süre sonlanımında etki alt gruplar arasında tutarlı; yazarlar analizi keşif niteliğinde sayıyor.
Klinik pratiğe etkisiKBH'li kalp yetersizliği hastalarda RAASi ve MRA'yı sürdürmek için potasyum bağlayıcının en çok ileri evre ve hiperkalemik hastada anlamlı olabileceğini düşündürüyor. Bugün pratikte değişen bir şey yok; seçimi erişim ve geri ödeme koşulları da belirleyecek.
SınırlılıkPost hoc alt grup analizi; çoklu karşılaştırma ve sınırlı güç nedeniyle hipotez üretici.
Türkiye'de erişimPatiromer Türkiye fiyat listelerinde yok; ruhsatı doğrulanamadı. Alternatif sodyum zirkonyum siklosilat ruhsatlı, SGK nefroloji raporuyla öder.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · DIAMOND Kalp yetersizliğinde patiromerle RAASi sürdürme RKÇ'si · HFrEF / HFmrEF Düşük / hafif düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliği · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · K⁺ Potasyum (iyon) · RAASi Renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi inhibitörü · GA Güven aralığı · MRA Mineralokortikoid reseptör antagonisti · HR Tehlike oranı · KBH Kronik böbrek hastalığı · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
Elektrolit tarafında potasyum yönetimi. Kidney360'tan DIAMOND çalışmasının post hoc analizi: düşük ejeksiyon fraksiyonlu kalp yetersizliğinde, renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi inhibitörlerini sürdürmek için patiromer. Hastalar filtrasyon hızına ve bazal potasyuma göre dört gruba ayrıldı. Patiromer her grupta potasyumu düşürdü; ama etki, filtrasyon hızı kırk beşin altında ve hiperkalemik olanlarda en büyük, eksi sıfır virgül yirmi sekiz; filtrasyonu korunmuş ve normokalemik olanlarda yalnızca eksi sıfır virgül sıfır sekiz. Aynı grupta mineralokortikoid reseptör antagonisti doz azaltımı riski de düşük, tehlike oranı sıfır virgül otuz dokuz. Ancak bu bir alt grup analizi ve hipotez üretici. Potasyum bağlayıcının en çok ileri evre ve hiperkalemik hastada işe yaradığını düşündürüyor.
Bağlam makale 65 · Kidney360 · literatürle ilişkisi
DIAMOND: patiromer, eGFR ve K⁺ alt grupları
Destekleyen
The efficacy and safety of new potassium binders on renin-angiotensin-aldosterone system inhibitor optimization in heart failure patients: a systematic review and meta-analysisESC Heart Fail 2023 · PMID 38012095 Kalp yetersizliğinde 6 RKÇ ve 1432 hastanın meta-analizinde yeni potasyum bağlayıcılar MRA optimizasyonunu artırdı (RR 1,13) ve hiperkalemi ataklarını azalttı (RR 0,42); ACEi/ARB/ARNi optimizasyonunda fark yoktu.
Desteklemeyen / nüans katan
Potassium binders for chronic hyperkalaemia in people with chronic kidney diseaseCochrane Database Syst Rev 2020 · PMID 32588430 15 RKÇ ve 1849 KBH hastasını içeren Cochrane derlemesinde potasyum bağlayıcıların ölüm, kardiyovasküler olay ve yaşam kalitesine etkisi düşük kesinlikte ve belirsizdi; çalışmalar aritmi gibi klinik sonlanımları ölçecek biçimde tasarlanmamıştı.
SentezMRA doz azaltımını önleme ve hiperkalemi ataklarını azaltma yönündeki bulgular, kalp yetersizliğinde yeni potasyum bağlayıcılarla yapılan RKÇ'lerin meta-analiziyle uyumludur; düşük eGFR ve bazal hiperkalemide etkinin büyümesi biyolojik olarak beklenen yöndedir. Ancak potasyum bağlayıcıların sert klinik sonlanımlara etkisine dair kanıt düşük kesinliktedir; bu analiz post hoc ve hipotez üreticidir, ikincil sonlanımlarda etkileşim anlamsızdır.
KısaltmalarDIAMOND Kalp yetersizliğinde patiromerle RAASi sürdürme RKÇ'si · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · K⁺ Potasyum (iyon) · ESC Avrupa Kardiyoloji Derneği · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · MRA Mineralokortikoid reseptör antagonisti · RR Göreli risk (relative risk) · ACEi Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörü · ARB Anjiyotensin II reseptör blokeri · ARNi Anjiyotensin reseptör–neprilisin inhibitörü · KBH Kronik böbrek hastalığı
65‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. MRA doz azaltımını önleme ve hiperkalemi ataklarını azaltma yönündeki bulgular, kalp yetersizliğinde yeni potasyum bağlayıcılarla yapılan RKÇ'lerin meta-analiziyle uyumludur; düşük eGFR ve bazal hiperkalemide etkinin büyümesi biyolojik olarak beklenen yöndedir. Ancak potasyum bağlayıcıların sert klinik sonlanımlara etkisine dair kanıt düşük kesinliktedir; bu analiz post hoc ve hipotez üreticidir, ikincil sonlanımlarda etkileşim anlamsızdır. Destekleyen: ESC Heart Fail 2023, Kalp yetersizliğinde 6 RKÇ ve 1432 hastanın meta-analizinde yeni potasyum bağlayıcılar MRA optimizasyonunu artırdı (RR 1,13) ve hiperkalemi ataklarını azalttı (RR 0,42); ACEi/ARB/ARNi optimizasyonunda fark yoktu. Nüans: Cochrane Database Syst Rev 2020, 15 RKÇ ve 1849 KBH hastasını içeren Cochrane derlemesinde potasyum bağlayıcıların ölüm, kardiyovasküler olay ve yaşam kalitesine etkisi düşük kesinlikte ve belirsizdi; çalışmalar aritmi gibi klinik sonlanımları ölçecek biçimde tasarlanmamıştı.
RKÇBMC Nephrol · 12 Ekim 2026 · Açık etiketli RKÇ post hoc analizi · n=116 (58/58) · tek merkez · 3.–6. ay · modifiye PoissonLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Sustained potassium control and recurrent hyperkalemia during individualized potassium-guided sodium zirconium cyclosilicate titration in maintenance hemodialysis: a post hoc analysis of a randomized trial
Kronik hiperkalemili idame HD hastalarında diyaliz dışı günlerde potasyuma göre bireyselleştirilmiş SZC titrasyonu; hasta düzeyinde sürekli kontrol incelendi.
Sürekli yanıt (3.–6. ay, 4 ölçümün ≥3'ü 4,0–5,0 mmol/L, K⁺ ≥6,5 nedeniyle plansız HD yok): %43,1 vs %13,8; aRR 3,02 (%95 GA 1,49–6,14).
4,0–5,5 aralığında sürekli yanıt %65,5 vs %37,9 (aRR 1,74); ≥2 ölçümde K⁺ ≥5,5: %19,0 vs %62,1 (aRR 0,31); K⁺ ≥5,5 vizit IRR 0,36 (0,24–0,54).
Klinik sonlanımlar değerlendirilmedi; çalışma geriye dönük kaydedilmiş. Eksik veri duyarlılık analizleri aynı yönde.
Klinik pratiğe etkisiHD hastalarda uzun ara sonrası hiperkalemi en sık sorunlardan; diyaliz dışı günlerde potasyuma göre titre edilen SZC'nin biyokimyasal kontrolü artırdığını gösteriyor. Bugün diyet ve diyaliz reçetesi düzenlemesine ek bir seçenek olarak seçilmiş hastada düşünülebilir; ancak klinik yarar kanıtı yok ve geri ödeme koşulları belirleyici olacak.
SınırlılıkTek merkez, küçük, açık etiketli ve geriye dönük kayıtlı çalışmanın post hoc analizi; yalnızca biyokimyasal sonlanım.
Türkiye'de erişimSodyum zirkonyum siklosilat ruhsatlı ve piyasada; SGK nefroloji raporuyla öder. Hemodiyaliz hastasına özel ödeme koşulu doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · BMC BioMed Central (yayınevi; BMC Nephrol dergisi) · HD Hemodiyaliz · SZC Sodyum zirkonyum siklosilat (potasyum bağlayıcı) · K⁺ Potasyum (iyon) · aRR Düzeltilmiş göreli risk (adjusted relative risk) · GA Güven aralığı · IRR İnsidans hız oranı · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
Hemodiyaliz hastasında uzun ara sonrası hiperkalemi diyaliz hekimlerinin ortak derdi. BMC Nephrology'den, yüz on altı hastalık tek merkezli randomize bir çalışmanın post hoc analizi: diyaliz dışı günlerde, potasyum düzeyine göre bireysel titre edilen sodyum zirkonyum siklosilikat. Üçüncü ile altıncı aylar arasında dört ölçümün en az üçünün dört ile beş arasında kaldığı sürekli kontrol, ilaç grubunda yüzde kırk üç virgül bir, kontrol grubunda yüzde on üç virgül sekiz; düzeltilmiş risk oranı üç virgül sıfır iki. En az iki ölçümde beş virgül beşi aşan potasyum yüzde on dokuza karşı yüzde altmış iki virgül bir. Biyokimyasal olarak etkileyici; ama klinik sonlanım yok ve çalışma geriye dönük kaydedilmiş. Seçilmiş hastada düşünülebilir.
Bağlam makale 66 · BMC Nephrol · literatürle ilişkisi
HD'de bireysel SZC titrasyonu ve K⁺ kontrolü
Destekleyen
A Phase 3b, Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled Study of Sodium Zirconium Cyclosilicate for Reducing the Incidence of Predialysis HyperkalemiaJ Am Soc Nephrol 2019 · PMID 31201218 DIALIZE'de (n=196) diyaliz dışı günlerde titre edilen SZC ile uzun aralık sonrası 4 ölçümün ≥3'ünde K⁺ 4,0–5,0 mmol/L hedefini tutturan hasta oranı plaseboya göre belirgin yüksekti (%41,2 vs %1,0).
Desteklemeyen / nüans katan
The randomized DIALIZE-Outcomes trial evaluated sodium zirconium cyclosilicate in hemodialysisKidney Int 2025 · PMID 40618849 DIALIZE-Outcomes'ta (n=2690) SZC normokalemiyi daha iyi sürdürdü (%74,0 vs %47,0), ancak ani kardiyak ölüm, inme ve aritmi bileşik sonlanımını azaltmadı (HR 0,98; %95 GA 0,76–1,26); çalışma erken sonlandırıldı.
SentezHasta düzeyinde sürekli K⁺ kontrolündeki iyileşme, aynı yanıt tanımını kullanan plasebo kontrollü DIALIZE RKÇ'siyle uyumludur. Ancak büyük DIALIZE-Outcomes çalışmasında biyokimyasal kontrolün aritmiyle ilişkili kardiyovasküler sonlanımlara yansımaması, yazarların da vurguladığı gibi bu bulguların klinik yarar olarak yorumlanmaması gerektiğini destekler. Kanıt düzeyi: tek merkezli, açık etiketli, geriye dönük kaydedilmiş RKÇ'nin keşif amaçlı post hoc analizi.
KısaltmalarBMC BioMed Central (yayınevi; BMC Nephrol dergisi) · HD Hemodiyaliz · SZC Sodyum zirkonyum siklosilat (potasyum bağlayıcı) · K⁺ Potasyum (iyon) · DIALIZE HD'de SZC ile diyaliz öncesi hiperkalemi RKÇ'si · DIALIZE-Outcomes HD'de SZC'nin aritmi sonlanımlarına etkisi RKÇ'si · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
66‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Hasta düzeyinde sürekli K⁺ kontrolündeki iyileşme, aynı yanıt tanımını kullanan plasebo kontrollü DIALIZE RKÇ'siyle uyumludur. Ancak büyük DIALIZE-Outcomes çalışmasında biyokimyasal kontrolün aritmiyle ilişkili kardiyovasküler sonlanımlara yansımaması, yazarların da vurguladığı gibi bu bulguların klinik yarar olarak yorumlanmaması gerektiğini destekler. Kanıt düzeyi: tek merkezli, açık etiketli, geriye dönük kaydedilmiş RKÇ'nin keşif amaçlı post hoc analizi. Destekleyen: J Am Soc Nephrol 2019, DIALIZE'de (n=196) diyaliz dışı günlerde titre edilen SZC ile uzun aralık sonrası 4 ölçümün ≥3'ünde K⁺ 4,0–5,0 mmol/L hedefini tutturan hasta oranı plaseboya göre belirgin yüksekti (%41,2 vs %1,0). Nüans: Kidney Int 2025, DIALIZE-Outcomes'ta (n=2690) SZC normokalemiyi daha iyi sürdürdü (%74,0 vs %47,0), ancak ani kardiyak ölüm, inme ve aritmi bileşik sonlanımını azaltmadı (HR 0,98; %95 GA 0,76–1,26); çalışma erken sonlandırıldı.
KohortEuropace · 1 Ekim 2026 · RKÇ içinde önceden belirlenmiş gözlemsel analiz · 600 kontrol, 572 müdahale · POTCAST · ICD'li hastalarLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Potassium-increasing regimens in patients at high risk of ventricular arrhythmias: a prespecified observational analysis of the randomized POTCAST trial
Klinik pratiğe etkisiKardiyolojinin ICD'li hastalarında potasyumu yüksek-normal aralığa çekerken MRA, takviye veya kombinasyon benzer sonuçlarla ilişkili görünüyor. KBH'li hastalarda hiperkalemi riskini bu analiz tek başına yanıtlamıyor; pratikte bugün değişen bir şey yok.
SınırlılıkRejimler randomize değil, alt gruplar küçük (MRA grubunda 16 olay); karşılaştırma güçsüz ve karıştırıcılığa açık.
Europace'tan POTCAST çalışmasının önceden planlanmış gözlemsel analizi. POTCAST, implante defibrilatörlü hastalarda potasyumu yüksek-normal düzeye çekmenin ventriküler aritmiyi azalttığını göstermişti. Bu analizde potasyumu artırmak için kullanılan üç yol karşılaştırıldı: mineralokortikoid reseptör antagonisti, potasyum takviyesi ya da ikisi birden. Altı ayda üçü de potasyumu artırdı; en fazla kombinasyonla, üç virgül doksan sekizden dört virgül otuz dörde. Bileşik sonlanım kontrol grubunda yüzde yirmi dokuz, rejimlerde yüzde yirmi bir ile yirmi iki arasında; rejimler arasında fark yok. Hiperkalemi kombinasyonda yüzde dört. Rejimler randomize olmadığı için karşılaştırma zayıf; ama hangi yolla olursa olsun hedefe ulaşmanın yeterli olabileceğini düşündürüyor.
DerlemeHosp Pharm · 24 Ekim 2026 · Sistematik derleme ve meta-analiz · 21 çalışma (3 RKÇ, n=364) · kasım 2025'e dek tarama · rastgele etkilerLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★★☆
Time Course and Comparative Risk of Hypophosphatemia After Ferric Carboxymaltose versus Ferric Derisomaltose: A Systematic Review, Meta-analysis, and Clinical Cost Considerations
Demir eksikliği anemisi olan erişkinlerde FCM vs FDI sonrası hipofosfatemi; RKÇ'ler sayısal, 18 gözlemsel/ekonomik çalışma anlatısal olarak sentezlendi.
35–42. günde hipofosfatemi FCM ile daha sık: RR 8,37 (%95 GA 5,10–13,75; p<0,00001; I²=%0).
Ağır hipofosfatemi FCM'de %11,3, FDI'da gözlenmedi; 5–8 haftayı aşan kalıcı hipofosfatemi FCM'de daha sık.
Yorgunluk skorları FDI ile daha çok düzeldi; ekonomik analizlerde FDI daha fazla QALY ve daha düşük maliyetle ilişkili.
Klinik pratiğe etkisiPoliklinikte IV demir seçerken FCM'nin hipofosfatemi riskini hesaba katmalıyız; FCM verilen hastada birkaç hafta sonra fosfor kontrolü bugün uygulanabilir bir düzenleme. CKD-MBD ve osteoporoz açısından kırılgan hastalarda FDI tercihi düşünülebilir; erişim ve geri ödeme belirleyici olacak.
SınırlılıkYalnızca 3 küçük RKÇ (n=364) havuzlandı; özette KBH alt grubu bildirilmiyor, maliyet verileri ülkeye bağlı.
Türkiye'de erişimFerrik karboksimaltozun jenerik ürünleri aktif, SUT 4.2.41 uzman raporuyla ödenir; orijinal ürün pasif. Ferrik derizomaltozun TİTCK'te KÜB kaydı var, güncel piyasa durumu doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · FCM Ferrik karboksimaltoz (IV demir) · FDI Ferrik derisomaltoz (IV demir) · RR Göreli risk (relative risk) · GA Güven aralığı · I² Meta-analizde heterojenlik ölçüsü (%) · QALY Kaliteye göre düzeltilmiş yaşam yılı · IV İntravenöz · CKD-MBD KBH mineral ve kemik bozukluğu (İngilizce kısaltma) · KBH Kronik böbrek hastalığı · SUT SGK Sağlık Uygulama Tebliği · TİTCK Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu · KÜB Kısa ürün bilgisi
Hospital Pharmacy'den bir meta-analiz, ama nefrologları yakından ilgilendiriyor: intravenöz demirde ferrik karboksimaltoz mu, ferrik derizomaltoz mu? Yirmi bir çalışma tarandı; üç randomize çalışmadan üç yüz altmış dört hasta havuzlandı. Otuz beş ile kırk ikinci gün arasında hipofosfatemi riski karboksimaltozla belirgin yüksek; risk oranı sekiz virgül otuz yedi ve heterojenlik yok. Ağır hipofosfatemi karboksimaltoz grubunda yüzde on bir virgül üç, derizomaltozda hiç görülmedi. Kalıcı hipofosfatemi de karboksimaltozla daha sık, yorgunluk derizomaltozla daha iyi düzeliyor. Kemik mineral bozukluğu ya da osteoporoz açısından kırılgan hastalarda bu farkı akılda tutmalı; karboksimaltoz verilen hastada birkaç hafta sonra fosfor bakmalıyız.
KohortAm J Emerg Med · 14 Ekim 2026 · Prospektif kohort · n=58 (29/29) · acil servis · 30 gün · ANCOVA, çok değişkenli regresyon, ROCLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Rapid bolus versus 3-h continuous infusion of 3% hypertonic saline for acute symptomatic hyponatremia
Akut semptomatik hiponatremide %3 hipertonik salin: 20 dk hızlı aralıklı bolus (RIB) vs 3 saat yavaş sürekli infüzyon (SCI); atama çalışmaya özgü listeyle.
30 günlük hiponatremiye bağlı yeniden yatış %13,8 vs %41,4 (p=0,019); keşif amaçlı düzeltilmiş analizde SCI için aOR 7,04 (%95 GA 1,56–31,80).
Bazal GKS yüksekliği daha düşük 30 günlük mortaliteyle ilişkili (aOR 0,39); bazal Na ≤115,5 mmol/L ikinci doz gereksinimini ayırt etti (EAA 0,754).
Klinik pratiğe etkisiAcil ve servislerden gelen semptomatik hiponatremi konsültasyonlarında hızlı bolus hipertonik salinin yavaş infüzyon kadar güvenli olabileceğini düşündürüyor. Küçük ve randomize olmayan veri nedeniyle protokolü bugün değiştirmek için yeterli değil. Konsültasyon verileriyle çok merkezli prospektif bir çalışma kurmak için iyi bir zemin.
SınırlılıkKüçük (n=58) ve randomize değil; yeniden yatış farkı geniş GA'lı keşif amaçlı analize dayanıyor.
KısaltmalarANCOVA Kovaryans analizi (bazal değere göre düzeltilmiş karşılaştırma) · ROC Alıcı işletim karakteristiği eğrisi · RIB Hızlı aralıklı bolus (hipertonik salin) · SCI Yavaş sürekli infüzyon (hipertonik salin) · aOR Düzeltilmiş olasılık oranı (adjusted odds ratio) · GA Güven aralığı · GKS Glasgow Koma Skalası · Na Sodyum · EAA Eğri altı alan (AUC'nin Türkçesi)
Hiponatremi tarafında American Journal of Emergency Medicine'dan küçük ama pratik bir çalışma. Acil serviste akut semptomatik hiponatremili elli sekiz erişkinde yüzde üçlük hipertonik salin, yirmi dakikalık hızlı bolus ya da üç saatlik yavaş infüzyon olarak verildi. Yirmi dört saatlik sodyum düzeltmesi benzerdi; yavaş infüzyonda bir aşırı düzeltme oldu, ozmotik demiyelinizasyon görülmedi. İlginç olan otuz günlük hiponatremiye bağlı yeniden yatış: bolusla yüzde on üç virgül sekiz, infüzyonla yüzde kırk bir virgül dört. Ancak hasta sayısı küçük, gruplar randomize değil ve güven aralığı çok geniş. Bolus yaklaşımının güvenli olabileceğini düşündürüyor; konsültasyon verileriyle prospektif bir çalışma için iyi bir fikir.
Bağlam makale 69 · Am J Emerg Med · literatürle ilişkisi
Hiponatremi: %3 salin bolus vs infüzyon
Destekleyen
Risk of Overcorrection in Rapid Intermittent Bolus vs Slow Continuous Infusion Therapies of Hypertonic Saline for Patients With Symptomatic Hyponatremia: The SALSA Randomized Clinical TrialJAMA Intern Med 2021 · PMID 33104189 SALSA RKÇ'sinde (n=178) hızlı aralıklı bolusla aşırı düzeltme benzerdi (%17,2 vs %24,2; p=0,26), ancak yeniden düşürme tedavisi daha az gerekti (%41,4 vs %57,1) ve 1. saatte hedefe ulaşma daha sıktı.
Desteklemeyen / nüans katan
Safety of Rapid Intermittent Bolus versus Slow Continuous Infusion of Hypertonic Saline for Managing Symptomatic Severe Hyponatremia: A Systematic Review and Meta-analysisAnn Afr Med 2025 · PMID 40053429 Üç çalışma ve 290 hastanın meta-analizinde bolus ile sürekli infüzyon arasında aşırı düzeltme, ODS ve mortalitede fark yoktu; bolusta hastanede kalış sınırda daha uzundu (ortalama fark 3,71 gün; p=0,06).
Sentezİki rejimde benzer sodyum düzeltmesi ve az sayıda güvenlik olayı bulgusu, SALSA RKÇ'si ve meta-analizle uyumludur. Bolus lehine düşük yeniden yatış sinyali yenidir; ancak meta-analizde mortalite ve kalış süresinde bolus avantajı görülmemiştir. Küçük (n=58), randomize olmayan prospektif kohort ve geniş güven aralıkları nedeniyle kanıt düzeyi düşüktür.
KısaltmalarSALSA Semptomatik hiponatremide hipertonik salin bolus vs infüzyon RKÇ'si · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · ODS Ozmotik demiyelinizasyon sendromu
69‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. İki rejimde benzer sodyum düzeltmesi ve az sayıda güvenlik olayı bulgusu, SALSA RKÇ'si ve meta-analizle uyumludur. Bolus lehine düşük yeniden yatış sinyali yenidir; ancak meta-analizde mortalite ve kalış süresinde bolus avantajı görülmemiştir. Küçük (n=58), randomize olmayan prospektif kohort ve geniş güven aralıkları nedeniyle kanıt düzeyi düşüktür. Destekleyen: JAMA Intern Med 2021, SALSA RKÇ'sinde (n=178) hızlı aralıklı bolusla aşırı düzeltme benzerdi (%17,2 vs %24,2; p=0,26), ancak yeniden düşürme tedavisi daha az gerekti (%41,4 vs %57,1) ve 1. saatte hedefe ulaşma daha sıktı. Nüans: Ann Afr Med 2025, Üç çalışma ve 290 hastanın meta-analizinde bolus ile sürekli infüzyon arasında aşırı düzeltme, ODS ve mortalitede fark yoktu; bolusta hastanede kalış sınırda daha uzundu (ortalama fark 3,71 gün; p=0,06).
KohortKidney360 · 12 Ekim 2026 · Retrospektif popülasyon kohortu · n=492.994 · Stockholm Sodyum Kohortu, İsveç · 90 gün · IPTWLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Proton Pump Inhibitors and Risk of Hyponatremia
Endikasyon karıştırıcılığını azaltmak için PPI başlayanlar (n=451.676) H2RA başlayanlarla (n=41.318) karşılaştırıldı; sonlanım laboratuvar sodyumu.
90 günde derin hiponatremi (Na <125): HR 2,57 (%95 GA 1,74–3,81); mutlak risk %0,24 vs %0,09, NNH 680.
Na <130: HR 1,72 (%95 GA 1,36–2,18); Na <135: HR 1,43 (1,31–1,56). Olaylar tedavi başlangıcından kısa süre sonra kümeleniyor.
Klinik pratiğe etkisiHiponatremi değerlendirmesinde ilaç sorgusuna PPI'ları açıkça eklemeliyiz, özellikle yeni başlanan tedaviden sonraki erken dönemde. Mutlak risk düşük olduğundan rutin sodyum taraması önermek için yeterli değil; ancak başka hiponatremi riski taşıyan hastada PPI başlandıktan sonra erken sodyum kontrolü mantıklı.
SınırlılıkGözlemsel veri; IPTW'ye rağmen ölçülmemiş karıştırıcılık ve sodyum ölçümü yapılan hastalara seçilim olası.
KısaltmalarIPTW Ters olasılık tedavi ağırlıklandırması (eğilim skoru yöntemi) · PPI Proton pompa inhibitörü · H2RA H2 reseptör antagonisti · Na Sodyum · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · NNH Bir zarar için tedavi edilmesi gereken hasta sayısı
Kidney360'tan İsveç'te, laboratuvar ölçümlerine dayalı büyük bir kohort: proton pompa inhibitörleri ve hiponatremi. Endikasyon yanlılığını azaltmak için proton pompa inhibitörü başlayan dört yüz elli bir bin kişi, histamin iki reseptör antagonisti başlayanlarla karşılaştırıldı. Doksan gün içinde sodyumun yüz yirmi beşin altına düştüğü derin hiponatremi riski belirgin yüksek; tehlike oranı iki virgül elli yedi. Ama mutlak risk düşük: yüzde sıfır virgül yirmi dörde karşı sıfır virgül sıfır dokuz; zarar için tedavi edilmesi gereken sayı altı yüz seksen. Olaylar tedavinin ilk döneminde toplanıyor. Hiponatremili hastada ilaç sorgusunda proton pompa inhibitörlerini mutlaka sormalıyız; bu ilaçların ne kadar sık başlandığını da unutmamalıyız.
KohortClin Pharmacol Ther · 26 Ekim 2026 · Hedef deneme öykünmesi · karşılaştırma başına 300.000'i aşkın çift · çok merkezli elektronik sağlık kaydı ağı, 155 kuruluş · 1:1 PSLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Use of SGLT2 Inhibitors, GLP-1 Receptor Agonists, and DPP-4 Inhibitors in Incident Hyponatremia in Patients with Type 2 Diabetes: Multicenter Target Trial Emulations
Tip 2 diyabette yeni başlanan SGLT2i, GLP-1 RA ve DPP-4i kullanıcılarında ikili aktif karşılaştırmalı tasarımla yeni hiponatremi (ICD-10 E87.1 veya Na ≤135 mmol/L).
DPP-4i'ye göre hiponatremi riski SGLT2i ile HR 0,850 (%95 GA 0,842–0,858), GLP-1 RA ile HR 0,847 (0,838–0,856).
Daha katı sodyum eşiklerinde ve kalp yetersizliği, KBH, yüksek riskli ilaç kullanımı alt gruplarında tutarlı; SGLT2i vs GLP-1 RA HR 0,962 (0,952–0,971).
Pozitif ve negatif kontrol sonlanımları beklentiyle uyumlu.
Klinik pratiğe etkisiDiyabetik KBH hastalarda SGLT2i ve GLP-1 RA başlarken hiponatremi kaygısının bir engel olmadığını destekliyor. Bugün pratikte değişen bir şey yok; bu ilaçları zaten kardiyorenal koruma için kullanıyoruz. Gözlemsel veri olduğundan DPP-4i'nin hiponatremiye yol açtığı sonucu çıkarılmamalı.
SınırlılıkElektronik kayıt tabanlı gözlemsel veri; tanı kodlaması ve ölçüm sıklığı farkları, artık karıştırıcılık olası.
KısaltmalarPS Eğilim skoru (propensity score) · SGLT2 Sodyum-glukoz ko-transporter 2 · GLP-1 Glukagon benzeri peptid-1 · SGLT2i Sodyum-glukoz ko-transporter 2 inhibitörü · GLP-1 RA Glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonisti · RA Reseptör agonisti (GLP-1 RA) · DPP-4i Dipeptidil peptidaz-4 inhibitörü · ICD-10 Uluslararası Hastalık Sınıflaması, 10. sürüm · ICD İmplante edilebilir kardiyoverter-defibrilatör · E87.1 ICD-10 hipoozmolalite ve hiponatremi tanı kodu · Na Sodyum · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · KBH Kronik böbrek hastalığı
Clinical Pharmacology and Therapeutics'ten, çok merkezli bir elektronik sağlık kaydı ağında yüz elli beş sağlık kuruluşunun elektronik kayıtlarıyla yapılmış hedef deneme öykünmesi. Tip iki diyabette yeni başlanan sodyum-glukoz kotransporter iki inhibitörleri, glukagon benzeri peptit bir reseptör agonistleri ve dipeptidil peptidaz dört inhibitörleri hiponatremi açısından karşılaştırıldı; her karşılaştırmada üç yüz binden fazla eşleştirilmiş çift var. Her iki yeni sınıf da dipeptidil peptidaz dört inhibitörlerine göre yüzde on beş daha düşük hiponatremi riskiyle ilişkili; tehlike oranları sıfır virgül seksen beş civarında. Kalp yetersizliği ve kronik böbrek hastalığı alt gruplarında da sonuç tutarlı. Mesaj güven verici: bu ilaçları başlarken elektrolit güvenliği bir engel değil.
KohortAnaesth Crit Care Pain Med · 29 Ekim 2026 · Retrospektif kohort · n=1758 · tek merkez, Fransa · 2011–2023 · çok değişkenli + kümelemeLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Dysnatremia in critically ill burn patients: incidence, timing and association with kidney outcomes
Fransa'da tek yanık merkezinde YBÜ'ye yatan 1758 yanık hastası; disnatremi (Na <135 veya >145 mmol/L) sıklığı ve böbrek sonlanımlarıyla ilişkisi.
Disnatremi %56,3 (hiponatremi %50,5, hipernatremi %23,8). Yaş ve yanık yüzey alanına göre düzeltmede hipernatremi YBÜ çıkışında MAKE ile ilişkili: aHR 4,03 (%95 GA 2,92–5,56; p<0,001).
MAKE hipernatremide %32,3 vs %5,4 (p<0,001). Hiponatremi ilişkisiz: %12,6 vs %10,9 (p=0,304); aHR 1,15 (%95 GA 0,85–1,55).
Kümeleme ile üç fenotip: B (ağır yanık, en kötü sonlanım), A (yaşlı, çoğu hiponatremik, ara sonlanım), C (genç, hafif yanık, en iyi sonlanım).
Klinik pratiğe etkisiYanık ve ağır travma hastaları nefrolojiye yoğun bakım konsültasyonuyla gelir; bulgu, hipernatreminin sistemik ağırlığın belirteci olarak MAKE ile ilişkili olduğunu düşündürüyor. Bugün değişen: konsültasyonda hipernatremiyi erken yakalayıp yakın izlemek. Değişmeyen: düzeltmenin sonlanımı iyileştirdiği gösterilmedi. Ezilme sendromu kayıtlarında benzer bir sodyum analizi yapılabilir.
SınırlılıkRetrospektif, tek merkezli; düzeltme yalnız yaş ve yanık yüzey alanıyla sınırlı, artık karıştırıcılık ve ters nedensellik olası.
KısaltmalarYBÜ Yoğun bakım ünitesi · Na Sodyum · MAKE Majör advers böbrek olayları (ölüm, KRT bağımlılığı, kalıcı fonksiyon kaybı) · aHR Düzeltilmiş tehlike oranı · GA Güven aralığı
Elektrolit bölümüne Fransa'dan bir yanık yoğun bakım kohortuyla başlıyoruz. Bin yedi yüz elli sekiz yanık hastasının yüzde elli altı virgül üçünde yoğun bakım yatışı boyunca en az bir kez disnatremi gelişmiş; hiponatremi yaklaşık yarısında, hipernatremi dörtte birine yakınında. Asıl mesaj şu: hiponatremi majör böbrek olaylarıyla ilişkili değil, ama hipernatremi, yaş ve yanık yüzey alanına göre düzeltildikten sonra bile belirgin yüksek riskle ilişkili; düzeltilmiş tehlike oranı dört virgül sıfır üç. Kümeleme analizi üç fenotip ayırmış; en kötü sonlanım ağır yanıklı grupta. Yazarlar sodyumu sistemik ağırlığın belirteci olarak görüyor; bu bir neden-sonuç kanıtı değil. Pratik çıkarım, konsültasyonlarda hipernatremiyi erken fark edip yakından izlemek.
Bağlam makale 72 · Anaesth Crit Care Pain Med · literatürle ilişkisi
Yanık YBÜ: hipernatremi ve MAKE
Destekleyen
Dysnatremias and survival in adult burn patients: a retrospective analysisAm J Nephrol 2013 · PMID 23327805 1969 yanık hastasında hipernatremi (%9,9) mortaliteyle bağımsız ilişkiliydi (HR 2,00; %95 GA 1,21–3,31), hiponatremi (%6,8) ise ilişkili değildi (HR 1,72; %95 GA 0,89–3,34).
Desteklemeyen / nüans katan
Incidence and prognosis of dysnatremias present on ICU admissionIntensive Care Med 2009 · PMID 19847398 Avusturya'da 77 YBÜ ve 151.486 hastada hem hipo- hem hipernatremi şiddetle artan bağımsız mortalite riskiyle ilişkiliydi; ağır hiponatremide OR 1,81, ağır hipernatremide OR 3,64.
SentezHipernatreminin kötü sonlanımla ilişkili, hiponatreminin ise ilişkisiz bulunması önceki yanık kohortuyla tutarlıdır; çalışma bu ilişkiyi böbrek sonlanımlarına (MAKE) genişletmesi yönüyle katkı sağlar. Genel YBÜ popülasyonunda hiponatreminin de bağımsız risk taşıdığını gösteren geniş veriler, bulgunun yanık hastasına özgü olabileceğini düşündürür. Tek merkezli retrospektif tasarım nedeniyle disnatremi nedensel etken değil, sistemik ağırlığın belirteci olarak yorumlanmalıdır.
KısaltmalarYBÜ Yoğun bakım ünitesi · MAKE Majör advers böbrek olayları (ölüm, KRT bağımlılığı, kalıcı fonksiyon kaybı) · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · OR Olasılık oranı
72‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Hipernatreminin kötü sonlanımla ilişkili, hiponatreminin ise ilişkisiz bulunması önceki yanık kohortuyla tutarlıdır; çalışma bu ilişkiyi böbrek sonlanımlarına (MAKE) genişletmesi yönüyle katkı sağlar. Genel YBÜ popülasyonunda hiponatreminin de bağımsız risk taşıdığını gösteren geniş veriler, bulgunun yanık hastasına özgü olabileceğini düşündürür. Tek merkezli retrospektif tasarım nedeniyle disnatremi nedensel etken değil, sistemik ağırlığın belirteci olarak yorumlanmalıdır. Destekleyen: Am J Nephrol 2013, 1969 yanık hastasında hipernatremi (%9,9) mortaliteyle bağımsız ilişkiliydi (HR 2,00; %95 GA 1,21–3,31), hiponatremi (%6,8) ise ilişkili değildi (HR 1,72; %95 GA 0,89–3,34). Nüans: Intensive Care Med 2009, Avusturya'da 77 YBÜ ve 151.486 hastada hem hipo- hem hipernatremi şiddetle artan bağımsız mortalite riskiyle ilişkiliydi; ağır hiponatremide OR 1,81, ağır hipernatremide OR 3,64.
Hypophosphatemia after CAR-T cell therapy: a prospective study of inflammation, tubular injury and phosphate handling
CAR-T uygulanan 63 erişkin B hücreli lenfoma hastasında günlük serum fosfat; D0, D7 ve D14'te FEPO₄, uPCR, PTH ve FGF23.
Hipofosfatemi 49/63 (%78), orta düzey hipofosfatemi 26 (%41); fosfat nadirine medyan süre 6 gün.
Daha düşük nadir ile ilişkili: D7 uPCR (katsayı −0,55; p<0,001), pik IL-6 (−0,55; p<0,001), D7 FEPO₄ (−0,31; p=0,018). Orta grupta bazal LDH ve EASIX yüksek, önceki ifosfamid sık.
FGF23 ilişkisiz; PTH keşifsel analizde ılımlı ters ilişkili. Orta hipofosfatemi tek değişkenli analizde daha kötü genel sağkalım ile ilişkili.
Klinik pratiğe etkisiCAR-T sonrası hematoloji konsültasyonlarında fosfat düşüşünü inflamasyon ve kısmi proksimal tübül disfonksiyonunun parçası olarak okumayı düşündürüyor. Bugün yapılabilecek: ilk iki hafta yakın fosfat izlemi, fosfatüri ve proteinüri değerlendirmesi; replasman eşiği ve sağkalım etkisi bu veriden çıkmaz. Hematolojiyle ortak bir tübül fonksiyonu izlem protokolü araştırma fikri olabilir.
SınırlılıkKüçük, tek kohort; sağkalım ilişkisi yalnız tek değişkenli analizde, karıştırıcılara göre düzeltilmemiş.
KısaltmalarCAR-T Kimerik antijen reseptörü taşıyan T hücre tedavisi · CAR Kimerik antijen reseptörü (CAR T hücre tedavisi) · D0 0. gün (CAR-T infüzyon günü) · D7 7. gün · D14 14. gün · FEPO₄ Fosfatın fraksiyonel atılımı · uPCR İdrar protein/kreatinin oranı · PTH Parathormon · FGF23 Fibroblast büyüme faktörü-23 (fosfatürik hormon) · IL-6 İnterlökin-6 · LDH Laktat dehidrogenaz · EASIX Endotel Aktivasyonu ve Stres İndeksi (LDH × kreatinin / trombosit)
İkinci elektrolit makalesi onkonefrolojiden. Kimerik antijen reseptörlü T hücre, yani CAR-T tedavisi alan altmış üç lenfoma hastası prospektif izlenmiş. Hastaların yüzde yetmiş sekizinde hipofosfatemi gelişmiş, yüzde kırk birinde orta düzeyde; fosfatın en düşük değere inmesi medyan altıncı günü buluyor. Daha derin düşüş; yedinci gündeki proteinüri, pik interlökin altı düzeyi ve fraksiyonel fosfat atılımıyla ilişkili. Fibroblast büyüme faktörü yirmi üç ilişkili bulunmamış; parathormon keşifsel analizde zayıf bir ters ilişki göstermiş. Tablo inflamasyonu ve kısmi proksimal tübül disfonksiyonunu düşündürüyor. Orta hipofosfatemi tek değişkenli analizde daha kötü sağkalımla ilişkili, ama bu düzeltilmemiş bir bulgu. Mesaj: CAR-T konsültasyonlarında ilk iki hafta fosfatı yakından izlemek.
Bağlam makale 73 · Clin Kidney J · literatürle ilişkisi
CAR-T sonrası hipofosfatemi
Destekleyen
Acute Kidney Injury and Electrolyte Abnormalities After Chimeric Antigen Receptor T-Cell (CAR-T) Therapy for Diffuse Large B-Cell LymphomaAm J Kidney Dis 2020 · PMID 31973908 CAR-T alan 78 diffüz büyük B hücreli lenfoma hastasında ABH %19, hipofosfatemi %75, hipokalemi %56 ve hiponatremi %51 sıklıktaydı; bozukluklar çoğunlukla sitokin salınım sendromu bağlamında gelişti.
Desteklemeyen / nüans katan
Hypophosphatemia Due to Increased Effector Cell Metabolic Activity Is Associated with Neurotoxicity Symptoms in CD19-Targeted CAR T-cell TherapyCancer Immunol Res 2022 · PMID 36259217 In vitro CAR T hücre efektör aktivitesi ortamdaki fosfor tüketimini artırdı; 77 hastalık kohortta düşük serum fosforu ICANS sıklığı ve şiddetiyle ilişkiliydi, hipofosfateminin hücresel metabolik tüketime bağlı olabileceği öne sürüldü.
SentezCAR-T sonrası hipofosfateminin sık ve sistemik inflamasyonla bağlantılı olduğu bulgusu çok merkezli seriyle uyumludur. Ancak hipofosfatemiyi CAR T hücrelerinin metabolik fosfat tüketimine bağlayan veriler, bu çalışmada öne sürülen tübüler kayıp mekanizmasına ek ya da alternatif bir açıklama sunar. Kanıt düzeyi: küçük (n=63), tek merkezli prospektif kohort; sağkalım ilişkisi yalnız tek değişkenli analizdedir.
KısaltmalarCAR-T Kimerik antijen reseptörü taşıyan T hücre tedavisi · CAR Kimerik antijen reseptörü (CAR T hücre tedavisi) · ABH Akut böbrek hasarı (AKI) · ICANS İmmün efektör hücre ilişkili nörotoksisite sendromu
73‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. CAR-T sonrası hipofosfateminin sık ve sistemik inflamasyonla bağlantılı olduğu bulgusu çok merkezli seriyle uyumludur. Ancak hipofosfatemiyi CAR T hücrelerinin metabolik fosfat tüketimine bağlayan veriler, bu çalışmada öne sürülen tübüler kayıp mekanizmasına ek ya da alternatif bir açıklama sunar. Kanıt düzeyi: küçük (n=63), tek merkezli prospektif kohort; sağkalım ilişkisi yalnız tek değişkenli analizdedir. Destekleyen: Am J Kidney Dis 2020, CAR-T alan 78 diffüz büyük B hücreli lenfoma hastasında ABH %19, hipofosfatemi %75, hipokalemi %56 ve hiponatremi %51 sıklıktaydı; bozukluklar çoğunlukla sitokin salınım sendromu bağlamında gelişti. Nüans: Cancer Immunol Res 2022, In vitro CAR T hücre efektör aktivitesi ortamdaki fosfor tüketimini artırdı; 77 hastalık kohortta düşük serum fosforu ICANS sıklığı ve şiddetiyle ilişkiliydi, hipofosfateminin hücresel metabolik tüketime bağlı olabileceği öne sürüldü.
08
Hipertansiyon
ISH 2026 kılavuzu, KDOQI yorumu, potasyum takviyesi, KBH'de renal denervasyon, sabit doz kombinasyon, KBH'de KB fenotipleri ve hedefler.
9 makale
Sekizinci bölüm: hipertansiyon. Uluslararası Hipertansiyon Derneği'nin 2026 kılavuzu, Amerikan kılavuzuna KDOQI yorumu, potasyum takviyesinin kan basıncına etkisi, kronik böbrek hastalığında ultrason renal denervasyon, telmisartan-klortalidon kombinasyonu, maskeli ve dirençli hipertansiyon ve sistolik hedef tartışması.
KılavuzJ Hypertens · 20 Ekim 2026 · Uluslararası pratik kılavuzu · ISH · 2026 · PubMed kaydında özet yokLiteratüre katkı★☆☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
2026 International Society of Hypertension Global Hypertension Practice Guidelines
Özet yok; içerik başlıktan çıkarsanıyor. PubMed kaydında yalnızca kılavuz hakemlerinin listesi yer alıyor.
Başlığa göre Uluslararası Hipertansiyon Derneği'nin (ISH) 2026 küresel hipertansiyon pratik kılavuzu; öneriler ve KB hedefleri bu kayıttan çıkarılamıyor.
Klinik pratiğe etkisiBu kayda dayanarak pratikte bir değişiklik yapamayız; önerileri tam metni okumadan aktarmak doğru olmaz. Tam metin incelendikten sonra hipertansiyon polikliniklerindeki ölçüm ve hedef protokolünü diğer güncel kılavuzlarla karşılaştıran bir asistan seminerinde ele almak yararlı olur.
SınırlılıkÖzet yok; kılavuzun içeriği, kanıt düzeyi ve önerileri bu kayıttan değerlendirilemiyor.
KısaltmalarISH Uluslararası Hipertansiyon Derneği · KB Kan basıncı
Journal of Hypertension'da Uluslararası Hipertansiyon Derneği'nin iki bin yirmi altı küresel hipertansiyon pratik kılavuzu yayımlandı. Ancak PubMed kaydında bir özet yok; yalnızca kılavuzu gözden geçiren hakemlerin listesi var. Bu nedenle önerilerin içeriği, kan basıncı hedefleri ya da tedavi algoritması hakkında bu kayıttan bir şey söyleyemiyoruz ve söylememeliyiz. Şimdilik kılavuzun varlığını not edelim: hipertansiyon poliklinikleri için önemli bir referans olacak. Tam metni okuduktan sonra, ölçüm yöntemi ve hedefler açısından diğer güncel kılavuzlarla karşılaştıran bir asistan seminerinde ayrıntılı tartışmak en doğru yol.
Bağlam makale 74 · J Hypertens · literatürle ilişkisi
ISH 2026 küresel HT kılavuzu (özet yok)
Destekleyen
Lowering systolic blood pressure to less than 120 mm Hg versus less than 140 mm Hg in patients with high cardiovascular risk with and without diabetes or previous stroke: an open-label, blinded-outcome, randomised trialLancet 2024 · PMID 38945140 ESPRIT RKÇ'sinde yüksek KV riskli 11.255 hipertansifte sistolik KB hedefi <120 mmHg, <140 mmHg'ye göre majör vasküler olayları azalttı (%9,7 vs %11,1; HR 0,88); senkop artışı (HR 3,00) dışında ciddi advers olay farkı yoktu.
Desteklemeyen / nüans katan
Benefit-harm trade-offs of intensive blood pressure control versus standard blood pressure control on cardiovascular and renal outcomes: an individual participant data analysis of randomised controlled trialsLancet 2025 · PMID 40902616 Bireysel katılımcı verisi analizinde (n≈80.000) yoğun KB kontrolü KV olayları azalttı (NNT 58) ancak ilgi çekici advers olayları artırdı (NNH 55); net yarar pozitif kaldı, böbrek olayları dahil edildiğinde de sürdü.
SentezPubMed kaydında özet bulunmadığından ISH 2026 kılavuzunun KB eşik ve hedefleri kayıttan çıkarılamıyor; bu nedenle literatürle uyum ya da çelişki değerlendirilemiyor. Referanslar, son dönemde daha düşük sistolik hedeflerin KV yararını gösteren RKÇ kanıtını ve bu yararın advers olaylarla dengelenmesi gerektiğini gösteren bireysel veri analizini temsil ediyor. Kılavuzun bu tartışmada nerede durduğu tam metinden doğrulanmalıdır.
KısaltmalarISH Uluslararası Hipertansiyon Derneği · HT Hipertansiyon · ESPRIT Çin'de SKB hedefi <120 vs <140 mmHg RKÇ'si · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · KV Kardiyovasküler · KB Kan basıncı · HR Tehlike oranı · NNT Bir yarar için tedavi edilmesi gereken hasta sayısı · NNH Bir zarar için tedavi edilmesi gereken hasta sayısı
74‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. PubMed kaydında özet bulunmadığından ISH 2026 kılavuzunun KB eşik ve hedefleri kayıttan çıkarılamıyor; bu nedenle literatürle uyum ya da çelişki değerlendirilemiyor. Referanslar, son dönemde daha düşük sistolik hedeflerin KV yararını gösteren RKÇ kanıtını ve bu yararın advers olaylarla dengelenmesi gerektiğini gösteren bireysel veri analizini temsil ediyor. Kılavuzun bu tartışmada nerede durduğu tam metinden doğrulanmalıdır. Destekleyen: Lancet 2024, ESPRIT RKÇ'sinde yüksek KV riskli 11.255 hipertansifte sistolik KB hedefi <120 mmHg, <140 mmHg'ye göre majör vasküler olayları azalttı (%9,7 vs %11,1; HR 0,88); senkop artışı (HR 3,00) dışında ciddi advers olay farkı yoktu. Nüans: Lancet 2025, Bireysel katılımcı verisi analizinde (n≈80.000) yoğun KB kontrolü KV olayları azalttı (NNT 58) ancak ilgi çekici advers olayları artırdı (NNH 55); net yarar pozitif kaldı, böbrek olayları dahil edildiğinde de sürdü.
DerlemeJ Am Heart Assoc · 30 Ekim 2026 · Meta-analiz (RKÇ) · 19 çalışma, n=803 · medyan 4 hafta · ortak etki modeli · PROSPERO kayıtlıLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Oral Potassium Supplementation Lowers Clinic Blood Pressure in Untreated Primary Hypertension-Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Trials
Tedavi almayan primer hipertansiyonlu erişkinlerde oral potasyum vs plasebo, NaCl veya tedavisizlik; 19 RKÇ (14 çapraz, 5 paralel).
Ofis KB düşüşü: sistolik 5,3 mmHg (%95 GA 4,4–6,3), diyastolik 4,5 mmHg (%95 GA 3,9–5,1).
24 saatlik ambulatuvar KB etkisi daha küçük: sistolik 2,8 mmHg (%95 GA 1,3–4,3), diyastolik 3,2 mmHg (%95 GA 2,2–4,2); heterojenite belirgin.
Advers olay potasyumla daha sık: %12,8 vs %3,2; tedaviden ve advers olay nedeniyle çekilme seyrek.
Klinik pratiğe etkisiBulgu tedavisiz primer hipertansiyonda ılımlı bir etkiyi düşündürüyor; KBH hastaları için bu özetten çıkarım yapılamaz. Bugün değişen yok: KBH polikliniklerinde potasyum takviyesini KB tedavisi olarak önermiyoruz; diyet potasyumu kararı eGFR ve serum potasyumuna göre bireysel kalıyor.
SınırlılıkKısa izlem (medyan 4 hafta), küçük çapraz çalışmalar ve belirgin heterojenite; güvenlik ve ambulatuvar KB verisi sınırlı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · PROSPERO Sistematik derleme protokol kayıt veritabanı · NaCl Sodyum klorür (%0,9 NaCl: serum fizyolojik) · KB Kan basıncı · GA Güven aralığı · KBH Kronik böbrek hastalığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Hipertansiyon bölümü bu ay kalabalık. İlk olarak potasyum takviyesi meta-analizi. On dokuz randomize çalışma, sekiz yüz üç katılımcı; hepsi tedavi almayan primer hipertansiyonlu erişkinler, çalışmaların çoğu çapraz tasarımda ve medyan süre dört hafta. Oral potasyum ofis sistolik basıncını beş virgül üç, diyastolik basıncı dört virgül beş milimetre cıva düşürmüş. Yirmi dört saatlik ambulatuvar ölçümde etki daha küçük, yaklaşık üç milimetre civarında. Advers olaylar potasyum kolunda yüzde on iki virgül sekiz, kontrolde yüzde üç virgül iki. Heterojenite yüksek. Kronik böbrek hastalığı poliklinikleri için doğrudan bir çıkarım yok; hiperkalemi riski olan hastada takviye önermiyoruz. Bu çalışma daha çok genel popülasyondaki diyet potasyumu tartışmasına destek veriyor.
RKÇJ Hypertens · 20 Ekim 2026 · Sham kontrollü kör RKÇ · n=20 · çok merkezli · 6 ay · ultrason RDN; erken durdurulduLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
The effect of renal denervation on blood pressure in patients with chronic kidney disease (RDN-CKD Study): Results of a multicentre, prospective, randomized, sham-controlled and blinded investigator-initiated trial
Evre 3 KBH ve kontrolsüz hipertansiyonda endovasküler ultrason RDN vs sham; birincil sonlanım 6. ayda ambulatuvar KB. Yavaş hasta alımı nedeniyle erken durduruldu (10/10 hasta).
24 saat sistolik AKB, sham düzeltmeli: −5,60 mmHg (%95 GA −10,7 ile −0,54; p=0,170). 24 saat diyastolik AKB: −5,90 mmHg (%95 GA −9,25 ile −2,55; p=0,035).
Gündüz AKB −6,85 mmHg (p=0,030). Bileşik sonlanımda win ratio: sistolik 1,71 (%95 GA 1,26–2,34), diyastolik 4,59 (%95 GA 2,94–7,16).
eGFR 6 ayda stabil, gruplar arası fark yok; uRDN'ye bağlı güvenlik sinyali yok.
Klinik pratiğe etkisiYirmi hastalık, erken durdurulmuş bir çalışma KBH'de RDN için karar dayanağı değil; birincil sistolik sonlanım anlamlı değil. Bugün klinikte değişen yok: dirençli hipertansiyonlu KBH hastasında önce doğru ölçüm, uyum ve ilaç optimizasyonu. Kısa izlemde eGFR'nin korunması, daha büyük doğrulayıcı çalışma için olumlu bir güvenlik işareti.
Türkiye'de erişimRenal denervasyon Türkiye'de seçili merkezlerde radyofrekans (RF) sistemiyle uygulanıyor. Ultrason tabanlı sistemin Türkiye'de bulunurluğu ve SGK/SUT geri ödemesi doğrulanamadı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · RDN Renal denervasyon · KBH Kronik böbrek hastalığı · KB Kan basıncı · AKB Ambulatuvar kan basıncı · GA Güven aralığı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · uRDN Ultrason tabanlı renal denervasyon · RF Radyofrekans (RF ablasyonlu renal denervasyon) · SGK Sosyal Güvenlik Kurumu · SUT SGK Sağlık Uygulama Tebliği
İkinci hipertansiyon çalışması böbrek denervasyonu. Evre üç kronik böbrek hastalığı ve kontrolsüz hipertansiyonu olan hastalarda, endovasküler ultrasonla böbrek denervasyonu sahte işlemle karşılaştırılmış. Çalışma yavaş hasta alımı nedeniyle erken durdurulmuş ve altıncı ayı yalnızca yirmi hasta tamamlamış, her kolda on kişi. Birincil sonlanım olan yirmi dört saatlik sistolik basınçta sahteye göre düşüş beş virgül altı milimetre cıva, ama anlamlı değil. Diyastolik basınçta yaklaşık altı milimetrelik düşüş anlamlı bulunmuş. Glomerüler filtrasyon hızı altı ayda değişmemiş, güvenlik sinyali yok. Bu çalışmayı olumlu sonuç diye sunmamak gerekir; asıl değeri, böbrek hastalarında daha büyük bir doğrulayıcı çalışma için tasarım verisi sağlaması.
Bağlam makale 76 · J Hypertens · literatürle ilişkisi
KBH'de ultrason RDN: sham kontrollü RKÇ
Destekleyen
Blood pressure and renal outcomes after renal denervation in patients with chronic kidney disease: A systematic review and meta-analysisMedicine (Baltimore) 2026 · PMID 42601755 KBH evre 2–5'te 12 çalışma ve 202 hastanın meta-analizinde RDN ofis KB'yi −20/−8 mmHg, ambulatuvar KB'yi −15/−6 mmHg düşürdü; eGFR'de hızlanmış düşüş görülmedi.
Desteklemeyen / nüans katan
A controlled trial of renal denervation for resistant hypertensionN Engl J Med 2014 · PMID 24678939 SYMPLICITY HTN-3'te (n=535) dirençli hipertansiyonda RDN 6. ayda ofis sistolik KB'yi sham'e göre anlamlı düşürmedi (fark −2,39 mmHg; p=0,26); 24 saat sistolik fark −1,96 mmHg'ydi.
SentezDiyastolik KB'de tutarlı düşüş ve eGFR güvenliği, KBH'de RDN'yi inceleyen ve randomize olmayan çalışmaları da içeren meta-analizle aynı yöndedir; ancak oradaki büyük etki büyüklükleri ağırlıkla sham kontrolsüz verilere dayanır. Sham kontrollü SYMPLICITY HTN-3'ün nötr sonucu, kontrolsüz verilerde etkinin abartılabileceğini hatırlatır. Çalışma KBH'de sham kontrollü az sayıdaki RKÇ'den biri olsa da erken durdurulmuş, 20 hastalıktır ve sistolik birincil sonlanımda anlamlı değildir; kanıt düzeyi düşüktür.
KısaltmalarKBH Kronik böbrek hastalığı · RDN Renal denervasyon · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · KB Kan basıncı · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · SYMPLICITY HTN-3 Dirençli HT'de sham kontrollü renal denervasyon RKÇ'si
76‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Diyastolik KB'de tutarlı düşüş ve eGFR güvenliği, KBH'de RDN'yi inceleyen ve randomize olmayan çalışmaları da içeren meta-analizle aynı yöndedir; ancak oradaki büyük etki büyüklükleri ağırlıkla sham kontrolsüz verilere dayanır. Sham kontrollü SYMPLICITY HTN-3'ün nötr sonucu, kontrolsüz verilerde etkinin abartılabileceğini hatırlatır. Çalışma KBH'de sham kontrollü az sayıdaki RKÇ'den biri olsa da erken durdurulmuş, 20 hastalıktır ve sistolik birincil sonlanımda anlamlı değildir; kanıt düzeyi düşüktür. Destekleyen: Medicine (Baltimore) 2026, KBH evre 2–5'te 12 çalışma ve 202 hastanın meta-analizinde RDN ofis KB'yi −20/−8 mmHg, ambulatuvar KB'yi −15/−6 mmHg düşürdü; eGFR'de hızlanmış düşüş görülmedi. Nüans: N Engl J Med 2014, SYMPLICITY HTN-3'te (n=535) dirençli hipertansiyonda RDN 6. ayda ofis sistolik KB'yi sham'e göre anlamlı düşürmedi (fark −2,39 mmHg; p=0,26); 24 saat sistolik fark −1,96 mmHg'ydi.
KılavuzAJKD · Kasım 2026 · KDOQI yorum raporu · uzman çalışma grubu · 2025 AHA/ACC kılavuzu · diyaliz dışı KBH evre 1–5Literatüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
KDOQI Commentary on the 2025 AHA/ACC Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation, and Management of High Blood Pressure in Adults
KDOQI çalışma grubu 2025 AHA/ACC hipertansiyon kılavuzunu KBH riski olan ve diyalize girmeyen KBH (evre 1–5) açısından değerlendirdi; diyaliz hastaları kapsam dışı.
Kılavuz PREVENT hesaplayıcısını resmen benimsiyor: kardiyovasküler, böbrek ve metabolik parametreler birlikte risk değerlendirmesine giriyor.
Genel KB hedefi <130/80 mmHg korunuyor; karmaşık ve dirençli hipertansiyon için öneriler var.
İlaç etkileşimi, elektrolit bozukluğu ve böbrek hasarı gibi kılavuzun öneri vermediği alanlarda uzman yorumu; grup önerilerin çoğunu destekliyor, kanıtın sınırlı olduğu alanları belirtiyor.
Klinik pratiğe etkisiKBH'nin kardiyovasküler risk tahminine resmen girmesi, poliklinikte risk konuşmasını böbrek verisiyle yapmayı destekliyor. Bugün değişmeyen: <130/80 hedefi zaten uygulanan hedefle uyumlu. Asistan eğitiminde PREVENT hesaplayıcısının KBH'de kullanımı anlatılabilir; yerel hastalardaki kalibrasyonu ayrıca sorgulanmalı.
SınırlılıkUzman görüşüne dayalı yorum raporu; yeni veri içermiyor ve diyaliz hastalarını kapsamıyor.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · KDOQI ABD Ulusal Böbrek Vakfı kılavuz girişimi (Kidney Disease Outcomes Quality Initiative) · AHA Amerikan Kalp Derneği · ACC Kardiyoloji Koleji · KBH Kronik böbrek hastalığı · PREVENT AHA kardiyovasküler olay risk denklemi (2023) · KB Kan basıncı
Sırada KDOQI, yani Böbrek Hastalığı Sonuçları Kalite Girişimi çalışma grubunun, iki bin yirmi beş Amerikan Kalp Derneği ve Amerikan Kardiyoloji Koleji hipertansiyon kılavuzuna yorumu var. Kılavuzun en önemli yeniliği PREVENT hesaplayıcısı: kardiyovasküler, böbrek ve metabolik parametreleri birlikte kullanan bir risk aracı. Böylece kronik böbrek hastalığı resmi olarak kardiyovasküler risk tahminine giriyor. Genel hedef yüz otuza seksenin altı olarak korunuyor. KDOQI grubu önerilerin çoğunu destekliyor; ilaç etkileşimleri, elektrolit bozuklukları ve böbrek hasarı gibi kılavuzun öneri vermediği konularda kendi yorumunu ekliyor. Diyaliz hastaları kapsam dışı. Pratik hedefte değişiklik yok, ama risk konuşmasında böbrek verisini açıkça kullanmak için iyi bir dayanak.
Bağlam makale 77 · AJKD · literatürle ilişkisi
KDOQI: 2025 AHA/ACC HT kılavuzu yorumu
Destekleyen
Association Between More Intensive vs Less Intensive Blood Pressure Lowering and Risk of Mortality in Chronic Kidney Disease Stages 3 to 5: A Systematic Review and Meta-analysisJAMA Intern Med 2017 · PMID 28873137 18 RKÇ'deki 15.924 evre 3–5 KBH katılımcısında daha yoğun KB düşürme (ortalama SKB 132 vs 140 mmHg) tüm nedenli ölüm riskini %14 azalttı (OR 0,86; %95 GA 0,76–0,97).
Desteklemeyen / nüans katan
Blood pressure targets for hypertension in people with chronic renal diseaseCochrane Database Syst Rev 2024 · PMID 39403990 Cochrane derlemesinde (6 RKÇ, 7348 KBH hastası) ≤130/80 mmHg hedefi standart hedefe göre total mortaliteyi (RR 0,90; 0,76–1,06), KV olayları (RR 1,00) ve SDBH'ye ilerlemeyi (RR 0,94) belirgin değiştirmedi.
SentezKDOQI'nin <130/80 mmHg hedefini destekleyen tutumu, KBH'li RKÇ katılımcılarında daha yoğun KB düşürmenin mortaliteyi azalttığını gösteren meta-analizle uyumludur. Ancak hedef temelli RKÇ'leri içeren Cochrane derlemesi ≤130/80 hedefinin mortalite, KV olay ve SDBH üzerinde belirgin fark yaratmadığını orta kesinlikte bildirmektedir; KBH'de optimal hedef konusunda kanıt tutarsızdır ve belge uzman yorumu niteliğindedir.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · KDOQI ABD Ulusal Böbrek Vakfı kılavuz girişimi (Kidney Disease Outcomes Quality Initiative) · AHA Amerikan Kalp Derneği · ACC Kardiyoloji Koleji · HT Hipertansiyon · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · KBH Kronik böbrek hastalığı · KB Kan basıncı · DKB / SKB Diyastolik / sistolik kan basıncı · OR Olasılık oranı · GA Güven aralığı · RR Göreli risk (relative risk) · KV Kardiyovasküler · SDBH Son dönem böbrek hastalığı
77‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. KDOQI'nin <130/80 mmHg hedefini destekleyen tutumu, KBH'li RKÇ katılımcılarında daha yoğun KB düşürmenin mortaliteyi azalttığını gösteren meta-analizle uyumludur. Ancak hedef temelli RKÇ'leri içeren Cochrane derlemesi ≤130/80 hedefinin mortalite, KV olay ve SDBH üzerinde belirgin fark yaratmadığını orta kesinlikte bildirmektedir; KBH'de optimal hedef konusunda kanıt tutarsızdır ve belge uzman yorumu niteliğindedir. Destekleyen: JAMA Intern Med 2017, 18 RKÇ'deki 15.924 evre 3–5 KBH katılımcısında daha yoğun KB düşürme (ortalama SKB 132 vs 140 mmHg) tüm nedenli ölüm riskini %14 azalttı (OR 0,86; %95 GA 0,76–0,97). Nüans: Cochrane Database Syst Rev 2024, Cochrane derlemesinde (6 RKÇ, 7348 KBH hastası) ≤130/80 mmHg hedefi standart hedefe göre total mortaliteyi (RR 0,90; 0,76–1,06), KV olayları (RR 1,00) ve SDBH'ye ilerlemeyi (RR 0,94) belirgin değiştirmedi.
RKÇAm J Hypertens · 9 Ekim 2026 · Faz III çift kör RKÇ · n=254 · 1:1:1 · 8 hafta · telmisartan replasman dönemi sonrasıLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★★☆☆
Telmisartan-Chlorthalidone Fixed-Dose Combination at Two Chlorthalidone Dose Levels versus Telmisartan in Uncontrolled Hypertension: A Phase III Trial
Telmisartanla KB kontrolsüz (oturur SKB ≥140 ve <180 mmHg) 254 hasta: telmisartan/klortalidon 40/12,5 veya 40/6,25 mg SDK vs telmisartan 40 mg.
8. haftada oturur SKB farkı (EKK ortalama): 40/12,5 mg −9,5 mmHg (%95 GA −13,5 ile −5,6); 40/6,25 mg −6,1 mmHg (%95 GA −10,4 ile −1,9).
KB kontrol oranı (<140/90; albüminürik KBH veya KV hastalıkta <130/80): %53,2 (40/12,5) ve %43,0 (40/6,25) vs %32,9 (telmisartan).
Güvenlik profilleri tedavi grupları arasında benzer.
Klinik pratiğe etkisiDüşük doz klortalidonun da ARB üzerine anlamlı ek düşüş sağlaması, poliklinikte tiyazid benzeri diüretiği düşük dozla başlatma yaklaşımını destekliyor. Bugün değişen sınırlı; bu sabit doz kombinasyonların Türkiye'de erişimi ayrıca değerlendirilmeli. Sekiz haftalık veri, KBH'de elektrolit ve eGFR etkisi için yetersiz.
SınırlılıkSekiz haftalık kısa izlem; özette KBH alt grubu ve elektrolit güvenliği ayrıca raporlanmamış.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · KB Kan basıncı · DKB / SKB Diyastolik / sistolik kan basıncı · SDK Sabit doz kombinasyonu (tek tablet) · EKK En küçük kareler (EKK ortalaması: least-squares mean) · GA Güven aralığı · KBH Kronik böbrek hastalığı · KV Kardiyovasküler · ARB Anjiyotensin II reseptör blokeri · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Sabit doz kombinasyon çalışması: telmisartanla kontrol altına alınamayan iki yüz elli dört hasta üç kola randomize edilmiş; telmisartana on iki buçuk ya da altı virgül iki beş miligram klortalidon eklenen iki sabit doz kombinasyon, veya tek başına telmisartan. Sekizinci haftada sistolik basınç, yüksek doz kombinasyonla dokuz virgül beş, düşük doz kombinasyonla altı virgül bir milimetre cıva daha fazla düşmüş. Kontrol oranı yüzde elli üç virgül iki ve yüzde kırk üç, telmisartan kolunda yüzde otuz iki virgül dokuz. Güvenlik gruplar arasında benzer. İlgi çekici kısım, düşük doz klortalidonun da anlamlı ek etki sağlaması; böbrek hastalarında düşük dozla başlamayı destekliyor. Ama izlem kısa ve elektrolit verisi özette yok.
Bağlam makale 78 · Am J Hypertens · literatürle ilişkisi
Telmisartan + iki doz klortalidon SDK
Destekleyen
Efficacy and safety of azilsartan medoxomil/chlortalidone fixed-dose combination in hypertensive patients uncontrolled on azilsartan medoxomil alone: A randomized trialJ Clin Hypertens (Greenwich) 2018 · PMID 30302936 Azilsartana yanıtsız hastalarda azilsartan/klortalidon 40/25 ve 40/12,5 mg 8 haftada klinik SKB'yi −21,1 ve −15,8 mmHg düşürdü (azilsartan −6,4 mmHg); kreatinin artışı doza bağlıydı (%8,1 vs %3,1).
Desteklemeyen / nüans katan
Per-Protocol Analysis of Chlorthalidone Versus Hydrochlorothiazide for Cardiovascular Event Prevention-Diuretic Comparison ProjectJ Am Heart Assoc 2026 · PMID 41614323 DCP'de klortalidon hidroklorotiyazide göre KV olay ve kanser dışı ölümü azaltmadı (ITT HR 1,04; %95 GA 0,94–1,16); per-protokol 5 yıllık RR 1,36 (0,96–2,12) anlamlı değildi.
SentezBulgular, azilsartan/klortalidon SDK ile monoterapiye yanıtsız hastalarda gösterilen doza bağlı ek KB düşüşüyle uyumludur. Ancak klortalidonun hidroklorotiyazide üstünlüğü sert KV sonlanımlarda DCP ile gösterilememiştir; 8 haftalık bu faz III RKÇ yalnız KB vekil sonlanımı sunmaktadır.
KısaltmalarSDK Sabit doz kombinasyonu (tek tablet) · DKB / SKB Diyastolik / sistolik kan basıncı · DCP Diuretic Comparison Project — klortalidon vs hidroklorotiyazid pragmatik RKÇ'si · KV Kardiyovasküler · ITT Tedavi niyetine göre analiz (intention-to-treat) · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · RR Göreli risk (relative risk) · KB Kan basıncı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
78‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Bulgular, azilsartan/klortalidon SDK ile monoterapiye yanıtsız hastalarda gösterilen doza bağlı ek KB düşüşüyle uyumludur. Ancak klortalidonun hidroklorotiyazide üstünlüğü sert KV sonlanımlarda DCP ile gösterilememiştir; 8 haftalık bu faz III RKÇ yalnız KB vekil sonlanımı sunmaktadır. Destekleyen: J Clin Hypertens (Greenwich) 2018, Azilsartana yanıtsız hastalarda azilsartan/klortalidon 40/25 ve 40/12,5 mg 8 haftada klinik SKB'yi −21,1 ve −15,8 mmHg düşürdü (azilsartan −6,4 mmHg); kreatinin artışı doza bağlıydı (%8,1 vs %3,1). Nüans: J Am Heart Assoc 2026, DCP'de klortalidon hidroklorotiyazide göre KV olay ve kanser dışı ölümü azaltmadı (ITT HR 1,04; %95 GA 0,94–1,16); per-protokol 5 yıllık RR 1,36 (0,96–2,12) anlamlı değildi.
RKÇJ Clin Hypertens (Greenwich) · Ekim 2026 · RKÇ post hoc ikincil analiz · n=60 (30/30) · non-dipper HT · 2 ay · ANCOVA, bootstrapLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Beyond Mean Blood Pressure Reduction: Distributional and Responder Effects of Bedtime Antihypertensive Dosing in Nondipping Hypertension. A Secondary Analysis of a Randomized Controlled Study
Kontrolsüz, non-dipper hipertansiyonlu 60 hastada sabah vs yatarken antihipertansif dozlama; ortalama farkın ötesinde hedefe ulaşma ve değişim dağılımı.
Düzeltilmiş yatarken–sabah farkı: SKB −18,1 mmHg (%95 GA −22,4 ile −13,8), DKB −11,6 mmHg, OAB −13,9 mmHg; hepsi p<0,001.
KB <140/90 mmHg: 29/30 (%96,7) vs 3/30 (%10,0); RR 9,67 (%95 GA 3,30–28,34). Bootstrap aralıkları benzer.
Medyan değişim farkları (SKB −9,5, DKB −3,0 mmHg) için GA sıfırı içeriyor: yanıt dağılımı belirsiz.
Klinik pratiğe etkisiBu küçük, keşifsel analiz yatarken dozlamayı rutin öneriye çevirmez; etki büyüklüğü olağandışı ve ihtiyatla okunmalı. Bugün değişmeyen: poliklinikte ABPM'de non-dipper saptanan hastada akşam dozu bireysel bir seçenek, sabit kural değil.
SınırlılıkKüçük, post hoc ve keşifsel analiz; değişim temelli tahminler belirsiz, olağandışı büyük etki doğrulama gerektiriyor.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · HT Hipertansiyon · ANCOVA Kovaryans analizi (bazal değere göre düzeltilmiş karşılaştırma) · GA Güven aralığı · DKB / SKB Diyastolik / sistolik kan basıncı · OAB Ortalama arter basıncı · KB Kan basıncı · RR Göreli risk (relative risk) · ABPM Ambulatuvar kan basıncı izlemi
Kronoterapi tartışmasına küçük bir katkı. Gece basıncı düşmeyen, yani non-dipper hipertansiyonu olan altmış hastalık randomize bir çalışmanın sonradan yapılmış ikincil analizi; yarısı ilacını sabah, yarısı yatarken almış. İki ayda, başlangıca göre düzeltilmiş sistolik fark on sekiz virgül bir milimetre cıva, yatarken dozlama lehine. Hedefe ulaşma otuz hastanın yirmi dokuzunda, karşı kolda yalnızca üçünde. Ama değişim üzerinden bakılan medyan farkların güven aralığı sıfırı içeriyor; yani yanıtın dağılımı belirsiz. Bu kadar büyük bir etki, küçük bir çalışmada ihtiyatla okunmalı. Kural değişmiyor: ambulatuvar izlemde non-dipper saptanan hastada akşam dozu bireysel bir seçenek olarak kalıyor.
Phenotype-Dependent Effect of Bedtime Antihypertensive Dosing on Nocturnal Blood Pressure: A Meta-Analysis Guided by Non-Dipper PrevalenceJ Clin Hypertens (Greenwich) 2026 · PMID 42631975 66 RKÇ'lik (29.654 katılımcı) meta-analizde yatarken dozlama gece SKB'yi 4,87 mmHg düşürdü; yalnız non-dipper çalışmalarda etki 7,57 mmHg ile daha belirgin, 24 saatlik SKB etkisi ılımlıydı (2,06 mmHg).
Desteklemeyen / nüans katan
Cardiovascular outcomes in adults with hypertension with evening versus morning dosing of usual antihypertensives in the UK (TIME study): a prospective, randomised, open-label, blinded-endpoint clinical trialLancet 2022 · PMID 36240838 TIME çalışmasında 21.104 hastada akşam ve sabah dozlama arasında vasküler ölüm, MI veya inme bileşiğinde fark yoktu (HR 0,95; %95 GA 0,83–1,10); medyan izlem 5,2 yıl.
SentezYatarken dozlamanın non-dipper hastalarda gece KB'yi daha fazla düşürdüğü güncel meta-analizle uyumludur; ancak bu çalışmadaki −18,1 mmHg'lik fark literatürdeki ortalama etkinin çok üzerindedir ve küçük, post hoc bir ikincil analizden gelmektedir. Büyük pragmatik TIME çalışması dozlama zamanının sert KV sonlanımları değiştirmediğini gösterdiğinden bulgu hipotez üretici kabul edilmelidir.
KısaltmalarHT Hipertansiyon · RKÇ Randomize kontrollü çalışma · DKB / SKB Diyastolik / sistolik kan basıncı · TIME Antihipertansiflerin akşam vs sabah dozlanması RKÇ'si (İngiltere) · MI Miyokard enfarktüsü · HR Tehlike oranı · GA Güven aralığı · KB Kan basıncı · KV Kardiyovasküler
79‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Yatarken dozlamanın non-dipper hastalarda gece KB'yi daha fazla düşürdüğü güncel meta-analizle uyumludur; ancak bu çalışmadaki −18,1 mmHg'lik fark literatürdeki ortalama etkinin çok üzerindedir ve küçük, post hoc bir ikincil analizden gelmektedir. Büyük pragmatik TIME çalışması dozlama zamanının sert KV sonlanımları değiştirmediğini gösterdiğinden bulgu hipotez üretici kabul edilmelidir. Destekleyen: J Clin Hypertens (Greenwich) 2026, 66 RKÇ'lik (29.654 katılımcı) meta-analizde yatarken dozlama gece SKB'yi 4,87 mmHg düşürdü; yalnız non-dipper çalışmalarda etki 7,57 mmHg ile daha belirgin, 24 saatlik SKB etkisi ılımlıydı (2,06 mmHg). Nüans: Lancet 2022, TIME çalışmasında 21.104 hastada akşam ve sabah dozlama arasında vasküler ölüm, MI veya inme bileşiğinde fark yoktu (HR 0,95; %95 GA 0,83–1,10); medyan izlem 5,2 yıl.
ABPM ve ev ölçümü maskeli ve beyaz önlük HT saptamada eşdeğer; GFR ile maskeli/beyaz önlük HT sıklığı arasında ilişki yok.
Klinik pratiğe etkisiDiyalize girmeyen KBH hastalarının yaklaşık dörtte birinde maskeli, yarıdan fazlasında noktürnal hipertansiyon bildirilmesi, poliklinikte yalnız ofis ölçümüne dayalı kararın yetersiz kalabileceğini düşündürüyor. Bugün uygulanabilir: ABPM erişimi kısıtlıysa yapılandırılmış ev ölçümü. KBH polikliniklerinde fenotip sıklığını ev ölçümüyle taramak kolay bir araştırma.
SınırlılıkGözlemsel çalışmaların heterojen tanımları ve seçilmiş popülasyonları; sıklık tahminleri merkezler arasında değişebilir.
KısaltmalarREML Kısıtlı en çok olabilirlik (meta-analiz modeli) · KBH Kronik böbrek hastalığı · HT Hipertansiyon · GA Güven aralığı · ABPM Ambulatuvar kan basıncı izlemi · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı
Bu ayın hipertansiyon bölümündeki bence en pratik makale. Diyalize girmeyen kronik böbrek hastalarında hipertansiyon fenotiplerinin meta-analizi: altmış sekiz çalışma, kırk iki bine yakın hasta. Maskeli hipertansiyon yüzde yirmi üç, beyaz önlük hipertansiyonu yüzde on bir. Gece hipertansiyonu yüzde elli yedi, gece basıncı düşmeyen non-dipper yapı yüzde altmış altı. Ters dipping, yani gece basıncının yükselmesi, dört fenotipli analizde yüzde yirmi üç. Önemli bir ayrıntı: ambulatuvar izlem ile evde ölçüm, maskeli ve beyaz önlük hipertansiyonunu saptamada eşdeğer bulunmuş. Mesaj açık: ofis ölçümü tek başına yetmiyor; ambulatuvar izlem erişimi yoksa yapılandırılmış ev ölçümü kullanılmalı.
DerlemeCJASN · 2 Ekim 2026 · Güncel derleme (state of the art) · dirençli HT tanımı, tanı, tedavi basamakları ve yeni ajanlarLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Resistant Hypertension: State of the Art Review
Dirençli HT: diüretik dahil ≥3 ilaçla hedef üstü KB veya kontrol için ≥4 ilaç gereksinimi; dünyada 140 milyonu aşkın kişi.
Önce psödodirenç dışlanmalı (ölçüm hatası, uyumsuzluk, beyaz önlük etkisi): ABPM ve ev ölçümü merkezi; sekonder nedenler araştırılmalı.
Tedavi: yaşam tarzı + RAS blokajı, KKB, tiyazid benzeri diüretik; dördüncü basamakta tercih MRA. KBH'de volüm durumu, diüretik seçimi ve hiperkalemi riski önemli.
Yeni seçenekler: FDA onaylı aprocitentan ve baxdrostat; seçilmiş hastada RDN; RNA temelli ve diğer nöromodülatör tedaviler araştırma aşamasında.
Klinik pratiğe etkisiAlgoritma, poliklinikte uygulanan basamaklarla uyumlu; bugün değişen yok. Asistan eğitiminde psödodirencin dışlanması ve ABPM'nin yeri için iyi bir kaynak. Aprocitentan ve baxdrostatın Türkiye'de erişimi ve geri ödemesi ayrıca değerlendirilmeli.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; sistematik arama ve kanıt düzeyi derecelendirmesi özette belirtilmemiş.
KısaltmalarCJASN Clinical Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · HT Hipertansiyon · KB Kan basıncı · ABPM Ambulatuvar kan basıncı izlemi · RAS Renin-anjiyotensin sistemi · KKB Kalsiyum kanal blokeri · MRA Mineralokortikoid reseptör antagonisti · KBH Kronik böbrek hastalığı · FDA ABD Gıda ve İlaç Dairesi · RDN Renal denervasyon · RNA Ribonükleik asit
Dirençli hipertansiyon üzerine güncel bir derleme. Tanımı hatırlayalım: diüretik dahil en az üç ilaca rağmen hedefe ulaşamayan ya da kontrol için dört veya daha fazla ilaç gereken hipertansiyon; dünyada yüz kırk milyonu aşkın kişiyi etkiliyor. Önce psödodirenç dışlanmalı: yanlış ölçüm, ilaç uyumsuzluğu ve beyaz önlük etkisi. Bunun için ambulatuvar ve ev ölçümü merkezi. Tedavide temel üçlü; renin anjiyotensin sistemi blokajı, kalsiyum kanal blokeri ve tiyazid benzeri diüretik; dördüncü basamakta mineralokortikoid reseptör antagonisti. Yeni onaylanan aprocitentan ve baxdrostat, ayrıca seçilmiş hastada böbrek denervasyonu seçenekler arasında. Güncel pratikle uyumlu ve asistan eğitiminde kullanılabilecek bir kaynak.
DerlemeNDT · 12 Ekim 2026 · Tartışma derlemesi (lehte/aleyhte) · SPRINT ve sonrası kılavuzlar · uzlaşı ve uygulama önerisiLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★★☆☆
Debating targets for systolic blood pressure lowering in CKD
SPRINT (2015): yüksek KV riskli, diyabetik olmayan hastalarda yoğun hedef (<120) standart hedefe (<140) göre KV ve sağkalım yararı; 2017 alt grup analizinde yarar KBH olan ve olmayanlarda benzer.
KDIGO 2021 yoğun hedefi benimsedi; ESC, ERA, NICE, ACC ve AHA aynı yaklaşımı izlemedi.
Yazarlar bir uzlaşı ve yoğun hedefin günlük pratikte uygulanması için öneriler sunuyor (ayrıntı özette yok).
Klinik pratiğe etkisiKDIGO 2021 ile diğer kılavuzlar arasındaki ayrışma poliklinikte de sürüyor; bu tartışma hedefin hasta özelinde seçilmesini destekliyor. Bugün değişmeyen: <120 hedefini tolere eden, uygun seçilmiş hastada düşünmek. Lehte-aleyhte formatı asistan eğitiminde tartışma oturumu için uygun.
SınırlılıkGörüş ağırlıklı tartışma derlemesi; yeni veri yok ve uzlaşının içeriği özette ayrıntılı değil.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · SPRINT Sistolik kan basıncı hedef RKÇ'si (<120 vs <140 mmHg) · KBH Kronik böbrek hastalığı · KB Kan basıncı · KV Kardiyovasküler · KDIGO Kidney Disease: Improving Global Outcomes (uluslararası kılavuz kuruluşu) · ESC Avrupa Kardiyoloji Derneği · ERA European Renal Association (Avrupa Nefroloji Derneği) · NICE İngiltere Ulusal Sağlık ve Bakım Mükemmeliyeti Enstitüsü · ACC Kardiyoloji Koleji · AHA Amerikan Kalp Derneği
Kronik böbrek hastalığında sistolik hedef tartışması, lehte ve aleyhte formatında. Hatırlatma: iki bin on beşte SPRINT, diyabetik olmayan yüksek kardiyovasküler riskli hastalarda yüz yirminin altı hedefin yüz kırkın altı hedefe göre kardiyovasküler ve sağkalım yararını göstermiş ve erken sonlandırılmıştı. İki bin on yedi alt grup analizinde yarar böbrek hastası olan ve olmayanlarda benzerdi. KDIGO iki bin yirmi birde bu hedefi benimsedi; ama Avrupa Kardiyoloji Derneği, Avrupa Böbrek Birliği, NICE ve Amerikan dernekleri aynı yolu izlemedi. Yazarlar her iki tarafın kanıtını sunup bir uzlaşı ve uygulama önerileriyle bitiriyor. Hedef, hastaya göre seçilmeye devam ediyor.
09
Sağlık Hizmeti, Eşitlik ve Yöntem
İleri KBH'de video karar desteği, HD ünitesinde sosyal ağ, KDIGO teknoloji konferansı, konuşma tabanlı yapay zekâ.
4 makale
Dokuzuncu bölüm: sağlık hizmeti, eşitlik ve yöntem. İleri yaşta ileri böbrek hastalığında video karar desteği randomize çalışması, hemodiyaliz ünitesinde sosyal ağ ve nakil adımları, KDIGO'nun teknoloji destekli bakım konferansı ve konuşma kayıtlarıyla yapay zekâ ile bilişsel tarama.
RKÇJAMA Intern Med · 22 Ekim 2026 · Çok merkezli paralel RKÇ · n=453 · 12 ayaktan klinik · 12 ay · ≥65 yaş · kör sonlanım değerlendirmeLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★★☆☆
Video Decision Support and Advance Care Planning in Older Adults With Advanced Kidney Disease: The VIDEO-KD Randomized Clinical Trial
≥65 yaş ileri KBH hastalarında HD, PD ve konservatif böbrek bakımını anlatan video karar desteği + hastanın video beyanı vs olağan bakım.
12 ayda İBP kaydı: %56,6 vs %40,0; fark %16,6 (%95 GA 7,5–25,7; p<0,001).
Böbrek yetmezliği tedavi seçenekleri görüşmesinin kaydı %46,1 vs %31,6 (fark %14,5; %95 GA 5,6–23,4; p=0,001).
Video sonrası kararsız hasta %13,2 vs %41,3; konservatif bakımı tercih %50,7 vs %31,8 (p<0,001).
Klinik pratiğe etkisiİleri KBH polikliniklerinde diyaliz öncesi eğitime konservatif bakımı da içeren yapılandırılmış bir araç eklemek, bu veriye göre İBP kaydını artırabilir. Bugün değişen: elektronik kayıtta İBP ve tedavi tercihi görüşmesini görünür kılmak. Video aracı Türkçe ve kültürel uyarlama olmadan aktarılamaz; uyarlanmış bir sürümün yerel denemesi araştırma fikri.
SınırlılıkSonlanım kayıt düzeyinde, hasta merkezli değil; katılımcıların %82,8'i beyaz, genellenebilirlik sınırlı.
KısaltmalarRKÇ Randomize kontrollü çalışma · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · VIDEO-KD İleri KBH'de video karar desteği ve İBP RKÇ'si · KBH Kronik böbrek hastalığı · HD Hemodiyaliz · PD Periton diyalizi · İBP İleri bakım planlaması (advance care planning) · GA Güven aralığı
Sağlık hizmetleri bölümünde bu ayın en sağlam çalışması VIDEO-KD. Altmış beş yaş üstü, ileri kronik böbrek hastalığı olan dört yüz elli üç hasta on iki klinikte randomize edilmiş. Müdahale kolu hemodiyaliz, periton diyalizi ve konservatif böbrek bakımını anlatan bir video izleyip kendi hedef ve tercihlerini anlatan bir video beyanı kaydetmiş; bu beyan hekimine gönderilmiş. On iki ayda ileri bakım planlaması kaydı yüzde elli altı virgül altıya karşı yüzde kırk. Videodan sonra kararsız hasta oranı yüzde on üç virgül ikiye inmiş, konservatif bakımı tercih edenler yüzde elliyi geçmiş. Mesaj: diyaliz öncesi eğitimde konservatif bakımı da içeren yapılandırılmış bir araç, Türkçe uyarlama sonrası denenebilir.
Bağlam makale 83 · JAMA Intern Med · literatürle ilişkisi
VIDEO-KD: video karar desteği ve İBP
Destekleyen
Effectiveness of an Advance Care Planning Intervention in Adults Receiving Dialysis and Their Families: A Cluster Randomized Clinical TrialJAMA Netw Open 2024 · PMID 38289604 42 diyaliz kliniğinde 426 hasta-vekil çiftinde SPIRIT İBP müdahalesi 2. haftada yaşam sonu hedef uyumunu artırdı (OR 1,61; %95 GA 1,12–2,31) ve karar çatışmasını azalttı; yas sonuçları karışıktı.
Desteklemeyen / nüans katan
Efficacy of Advance Care Planning Videos for Patients: A Randomized Controlled Trial in Cancer, Heart, and Kidney Failure Outpatient SettingsMed Decis Making 2021 · PMID 33451263 Böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği ve kanser hastalarında İBP videoları 3 ayda sağlayıcıyla İBP görüşmesini artırdı (%46 vs %32; aOR 1,83), ancak görüşme kalitesine göre düzeltilince fark kalmadı.
SentezVIDEO-KD, diyaliz hastalarında yapılandırılmış İBP müdahalesinin karar hazırlığını iyileştirdiği SPIRIT bulgularıyla uyumludur ve ileri KBH'de video karar desteğinin İBP kaydını artırdığını gösteren çok merkezli bir RKÇ'dir. Bununla birlikte tek başına videoların görüşme sayısını artırıp kalitesini değiştirmediğine dair veri, kayıt artışının hasta merkezli sonuçlara yansıyıp yansımadığının ayrıca sınanması gerektiğini düşündürmektedir.
KısaltmalarJAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · VIDEO-KD İleri KBH'de video karar desteği ve İBP RKÇ'si · İBP İleri bakım planlaması (advance care planning) · SPIRIT Diyalizde hasta-vekil ileri bakım planlaması müdahalesi · OR Olasılık oranı · GA Güven aralığı · aOR Düzeltilmiş olasılık oranı (adjusted odds ratio) · KBH Kronik böbrek hastalığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
83‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. VIDEO-KD, diyaliz hastalarında yapılandırılmış İBP müdahalesinin karar hazırlığını iyileştirdiği SPIRIT bulgularıyla uyumludur ve ileri KBH'de video karar desteğinin İBP kaydını artırdığını gösteren çok merkezli bir RKÇ'dir. Bununla birlikte tek başına videoların görüşme sayısını artırıp kalitesini değiştirmediğine dair veri, kayıt artışının hasta merkezli sonuçlara yansıyıp yansımadığının ayrıca sınanması gerektiğini düşündürmektedir. Destekleyen: JAMA Netw Open 2024, 42 diyaliz kliniğinde 426 hasta-vekil çiftinde SPIRIT İBP müdahalesi 2. haftada yaşam sonu hedef uyumunu artırdı (OR 1,61; %95 GA 1,12–2,31) ve karar çatışmasını azalttı; yas sonuçları karışıktı. Nüans: Med Decis Making 2021, Böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği ve kanser hastalarında İBP videoları 3 ayda sağlayıcıyla İBP görüşmesini artırdı (%46 vs %32; aOR 1,83), ancak görüşme kalitesine göre düzeltilince fark kalmadı.
KohortKidney Medicine · 26 Ağustos 2026 · Randomize olmayan ağ müdahale çalışması · n=22 · tek HD ünitesi, Mid-Atlantic · 9 ayLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Unraveling the Hemodialysis Patient Network: Results from the Social Network and Renal Education (SNARE) Transplant Intervention Clinical Trial
Merkez HD ünitesinde nakil bilgisinin hasta ağı üzerinden yayılması: Pzt-Çar-Cum seansı merkezilik kolu, Sal-Per-Cmt seansı kümelenme kolu; her koldan 4 hasta COACH müdahalesini yaydı.
Nakle uygun 22 hasta tamamladı (7'si COACH aldı). 9. ayda kümelenme kolu (n=13) daha fazla nakil değerlendirme adımı: 0,92 ± 1,71 vs −0,44 ± 1,24; p=0,04.
Canlı verici talebi farksız (3 vs 1; p=0,88).
COVID-19 örneklemi küçülttü; kol ataması randomize değil; merkezilik kolunda birbirine bağlı katılımcı daha az.
Klinik pratiğe etkisiHD ünitelerinde nakil bilgisinin hastadan hastaya da yayıldığını hatırlatıyor; seans içi akran eğitimi düşük maliyetli bir müdahale olarak düşünülebilir. Bugün değişmeyen: 22 hastalık randomize olmayan veri uygulama değişikliği gerektirmez. Ünitede nakil adaylığı için akran eğitmen pilotu bir araştırma fikri.
SınırlılıkÇok küçük n, seans bazlı randomize olmayan atama ve tek ünite; sonuç hipotez üretici.
KısaltmalarHD Hemodiyaliz · Pzt-Çar-Cum Pazartesi-Çarşamba-Cuma diyaliz seansı · Sal-Per-Cmt Salı-Perşembe-Cumartesi diyaliz seansı · COACH Nakil seçenekleri iletişim müdahalesi (COmmunicating About Choices in Transplant) · COVID Koronavirüs hastalığı (COVID dönemi) · COVID-19 Koronavirüs hastalığı 2019 (SARS-CoV-2 enfeksiyonu)
Hemodiyaliz ünitesinin sosyal ağını nakil için kullanmak mümkün mü? Tek bir ünitede seans günlerine göre iki kol oluşturulmuş: pazartesi, çarşamba, cuma hastalarında ağın merkezindeki dört kişi, salı, perşembe, cumartesi hastalarında sıkı bağlantılı kümelerdeki dört kişi nakil eğitimi alıp bunu çevresine yaymış. Dokuz ay sonra kümelenme kolu daha fazla nakil değerlendirme adımı tamamlamış; canlı verici talebinde fark yok. Ancak çalışmayı yalnızca yirmi iki hasta tamamlamış, pandemi örneklemi küçültmüş ve atama randomize değil. Yani bu sonuç hipotez üretici. Fikir değerli: ünitede seans arkadaşları arasında akran eğitimi, nakil farkındalığını artırmak için düşük maliyetli bir yol olabilir.
Bağlam makale 84 · Kidney Medicine · literatürle ilişkisi
HD ünitesi sosyal ağı ve nakil adımları
Destekleyen
Home-based family intervention increases knowledge, communication and living donation rates: a randomized controlled trialAm J Transplant 2014 · PMID 24935081 Canlı verici bulamayan 163 hastada sosyal ağı da içeren ev temelli aile eğitimi canlı verici değerlendirmesini (25/39 vs 7/41) ve canlı vericili nakli artırdı (17/39 vs 4/41; p=0,003).
Desteklemeyen / nüans katan
Effect of a Novel Multicomponent Intervention to Improve Patient Access to Kidney Transplant and Living Kidney Donation: The EnAKT LKD Cluster Randomized Clinical TrialJAMA Intern Med 2023 · PMID 37922156 Ontario'daki 26 KBH programında (20.375 hasta) eğitim, alıcı/verici deneyim paylaşımı ve performans raporu içeren çok bileşenli müdahale nakil adımı tamamlama hızını değiştirmedi (aHR 1,00; %95 GA 0,87–1,15).
SentezHasta sosyal ağı üzerinden yayılan eğitimin nakil adımlarını artırabileceği fikri, ev temelli aile ve ağ eğitiminin canlı vericili naklin artışıyla sonuçlandığı RKÇ ile uyumludur. Ancak sistem düzeyinde büyük bir çok bileşenli müdahale (EnAKT LKD) nakil adımlarını değiştirmemiştir; 22 hastalık ve randomize olmayan bu çalışma hipotez üretici düzeydedir, nedensel çıkarıma izin vermez.
KısaltmalarHD Hemodiyaliz · EnAKT Ontario'da nakle ve canlı vericiye erişimi artırma küme RKÇ'si (EnAKT LKD) · LKD Canlı vericili böbrek bağışı (living kidney donation) · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · KBH Kronik böbrek hastalığı · aHR Düzeltilmiş tehlike oranı · GA Güven aralığı · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
84‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Hasta sosyal ağı üzerinden yayılan eğitimin nakil adımlarını artırabileceği fikri, ev temelli aile ve ağ eğitiminin canlı vericili naklin artışıyla sonuçlandığı RKÇ ile uyumludur. Ancak sistem düzeyinde büyük bir çok bileşenli müdahale (EnAKT LKD) nakil adımlarını değiştirmemiştir; 22 hastalık ve randomize olmayan bu çalışma hipotez üretici düzeydedir, nedensel çıkarıma izin vermez. Destekleyen: Am J Transplant 2014, Canlı verici bulamayan 163 hastada sosyal ağı da içeren ev temelli aile eğitimi canlı verici değerlendirmesini (25/39 vs 7/41) ve canlı vericili nakli artırdı (17/39 vs 4/41; p=0,003). Nüans: JAMA Intern Med 2023, Ontario'daki 26 KBH programında (20.375 hasta) eğitim, alıcı/verici deneyim paylaşımı ve performans raporu içeren çok bileşenli müdahale nakil adımı tamamlama hızını değiştirmedi (aHR 1,00; %95 GA 0,87–1,15).
KılavuzKidney International · 8 Ekim 2026 · KDIGO Tartışmalı Konular Konferansı raporu · Kasım 2025 · uzman uzlaşısı · araştırma öncelikleriLiteratüre katkı★★★☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Technology-Supported Solutions to Improve Guideline-Informed Care for Kidney Disease: Conclusions from a Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) Controversies Conference
Böbrek hastalığında kılavuz temelli bakımın teknoloji destekli çözümlerle iyileştirilmesi: erken tanı, risk sınıflama, tedavi ve izlem, hasta öz yönetimi.
Etkinliği belirleyen faktörler: yaşanmış deneyim, klinisyen, sağlık sistemi, sağlık politikası ve teknoloji düzeyi.
Araştırma öncelikleri: yaşayan kılavuzlar, önerilerin klinik karar destek sistemlerine entegrasyonu, eşitsizliği azaltan ve güveni koruyan çözümlerin etkinlik ve güvenlik kanıtı.
Birlikte çalışabilirlik ve ölçeklenebilirlik, kamu-özel ortaklıkları, sağlık teknolojisi değerlendirmesi; sensör kaynaklı biyobelirteç ve çok modlu verinin ek değeri.
Klinik pratiğe etkisiHastane bilgi sistemlerinde eGFR ve albüminüriye dayalı uyarılar, KBH tedavi hatırlatıcıları gibi karar destek araçları için bir çerçeve sunuyor. Bugün değişen yok; ancak kılavuz önerilerini HBYS verisine bağlayan bir karar destek pilotu, yapay zekâ ve epidemiyoloji araştırmaları için bir fikir.
SınırlılıkUzlaşı raporu; yeni veri içermiyor, öneriler kanıttan çok araştırma gündemi niteliğinde.
KısaltmalarKDIGO Kidney Disease: Improving Global Outcomes (uluslararası kılavuz kuruluşu) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · KBH Kronik böbrek hastalığı · HBYS Hastane bilgi yönetim sistemi
KDIGO'nun, yani Böbrek Hastalığı: Küresel Sonuçların İyileştirilmesi girişiminin, kasım iki bin yirmi beşte yaptığı tartışmalı konular konferansının raporu. Konu, teknoloji destekli çözümlerle kılavuz temelli böbrek bakımını iyileştirmek. Erken tanı, risk sınıflaması, tedavi hatırlatıcıları ve hasta öz yönetimi için teknoloji hızla gelişiyor; ama etkinliği hasta, hekim, sağlık sistemi ve politika düzeyinde birçok faktöre bağlı. Araştırma öncelikleri arasında yaşayan kılavuzlar, önerilerin klinik karar destek sistemlerine entegrasyonu, eşitsizliği azaltan ve güveni koruyan çözümler ve sistemler arası birlikte çalışabilirlik var. Yeni veri yok, ama hastane bilgi sistemlerinde bir karar destek pilotu için iyi bir çerçeve.
Bağlam makale 85 · Kidney International · literatürle ilişkisi
KDIGO: teknoloji destekli kılavuz bakımı
Destekleyen
Effect of 2 Clinical Decision Support Strategies on Chronic Kidney Disease Outcomes in Primary Care: A Cluster Randomized TrialJAMA Netw Open 2018 · PMID 30646261 30 birinci basamak pratiğinde (6699 hasta) klinik karar desteğine pratik kolaylaştırma eklenmesi yıllık eGFR kaybını azalttı (0,01 vs 0,95; p<0,001); diğer ikincil sonlanımların çoğu farksızdı.
Desteklemeyen / nüans katan
A CKD Clinical Decision Support System: A Cluster Randomized Clinical Trial in Primary Care ClinicsKidney Med 2023 · PMID 38435072 32 birinci basamak kliniğinde 6420 evre G3–G4 KBH hastasında KBH karar destek sistemi 18 ayda kalite ölçütlerini iyileştirmedi (ör. ACEİ/ARB reçetesi %15,9 vs %16,1; RR 0,95).
SentezKonferansın karar destek sistemlerine öncelik vermesi, karar desteği ile pratik kolaylaştırmanın birlikte eGFR kaybını yavaşlattığı pragmatik RKÇ ile uyumludur. Ancak tek başına KBH karar destek sistemi büyük bir kümeli RKÇ'de kalite ölçütlerini iyileştirmemiştir; bu, konferansın uygulama, iş akışı ve etkinlik kanıtı vurgusunu destekler. Belge bir uzlaşı raporudur; kanıt düzeyi uzman görüşüdür.
KısaltmalarKDIGO Kidney Disease: Improving Global Outcomes (uluslararası kılavuz kuruluşu) · JAMA Journal of the American Medical Association (dergi) · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · G3–G4 KBH GFR evreleri 3–4 · KBH Kronik böbrek hastalığı · ACEİ Anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörü (Türkçe yazım) · ARB Anjiyotensin II reseptör blokeri · RR Göreli risk (relative risk) · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
85‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Konferansın karar destek sistemlerine öncelik vermesi, karar desteği ile pratik kolaylaştırmanın birlikte eGFR kaybını yavaşlattığı pragmatik RKÇ ile uyumludur. Ancak tek başına KBH karar destek sistemi büyük bir kümeli RKÇ'de kalite ölçütlerini iyileştirmemiştir; bu, konferansın uygulama, iş akışı ve etkinlik kanıtı vurgusunu destekler. Belge bir uzlaşı raporudur; kanıt düzeyi uzman görüşüdür. Destekleyen: JAMA Netw Open 2018, 30 birinci basamak pratiğinde (6699 hasta) klinik karar desteğine pratik kolaylaştırma eklenmesi yıllık eGFR kaybını azalttı (0,01 vs 0,95; p<0,001); diğer ikincil sonlanımların çoğu farksızdı. Nüans: Kidney Med 2023, 32 birinci basamak kliniğinde 6420 evre G3–G4 KBH hastasında KBH karar destek sistemi 18 ayda kalite ölçütlerini iyileştirmedi (ör. ACEİ/ARB reçetesi %15,9 vs %16,1; RR 0,95).
KohortClin Kidney J · 11 Eylül 2026 · Kavram kanıtı, kesitsel · n=40 (HD vs kontrol), n=63 (MoCA) · konuşma tabanlı ML modelleriLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
AI and speech-based identification of cognitive impairment in maintenance haemodialysis-the ASPIRE study
İdame HD hastalarında konuşma tabanlı YZ ile MoCA'ya dayalı bilişsel bozukluk riskini sınıflama; HD hastaları ve klinik olarak uygun kontroller.
HD vs kontrol ayrımı (n=40): çok modlu modellerde doğruluk 0,78–0,80.
Bilişsel risk sınıflaması (n=63): en iyi model iki görev füzyonu; yüksek risk grubunda ROC AUC %79, ağırlıklı F1 %73, MCC 0,43. En güçlü görev sözel akıcılık.
Orta risk grubunu sınıflamak daha zor; referans standart MoCA, kapsamlı nöropsikolojik değerlendirme değil.
Klinik pratiğe etkisiBugün değişen yok: model küçük örneklemde geliştirildi ve Türkçe konuşmada sınanmadı. Yine de sözel akıcılık gibi kısa görevlerin HD seansında bilişsel risk için basit bir ön tarama ipucu olabileceğini düşündürüyor. Türkçe konuşma verisiyle MoCA karşılaştırmalı bir pilot, yapay zekâ ve HD alanlarını birleştiren bir araştırma fikri.
SınırlılıkKüçük örneklem, dış doğrulama yok; referans MoCA, tanısal standart değil; model dile bağımlı.
KısaltmalarHD Hemodiyaliz · MoCA Montreal Bilişsel Değerlendirme testi · ML Makine öğrenmesi · ASPIRE HD'de konuşma tabanlı YZ ile bilişsel bozukluk tarama çalışması · YZ Yapay zekâ · ROC Alıcı işletim karakteristiği eğrisi · AUC Eğri altı alan (ayrım gücü ölçüsü) · F1 F1 skoru (kesinlik ve duyarlılığın harmonik ortalaması) · MCC Matthews korelasyon katsayısı (sınıflama başarısı)
Yapay zekâ ve hemodiyaliz kesişiminde ASPIRE çalışması. Hemodiyaliz hastalarında bilişsel bozukluk sık ama yeterince tanınmıyor. Bu kavram kanıtı çalışmada katılımcılar Montreal Bilişsel Değerlendirme testini ve çeşitli konuşma görevlerini tamamlamış; akustik ve dilsel özelliklerden makine öğrenmesi modelleri kurulmuş. Kırk kişilik karşılaştırmada çok modlu modeller hemodiyaliz hastalarını kontrollerden yüzde yetmiş sekiz ile seksen doğrulukla ayırmış. Altmış üç kişilik bilişsel risk sınıflamasında en iyi model, yüksek risk grubunu eğri altı alan yüzde yetmiş dokuzla tanımlamış; en güçlü görev sözel akıcılık. Orta risk grubunu ayırmak zor. Örneklem küçük ve dış doğrulama yok; ama Türkçe konuşma verisiyle bir pilot için ilham verici.
Bağlam makale 86 · Clin Kidney J · literatürle ilişkisi
ASPIRE: HD'de konuşmayla YZ bilişsel tarama
Destekleyen
A novel speech analysis algorithm to detect cognitive impairment in a Spanish populationFront Neurol 2024 · PMID 38638311 174 İspanyolca konuşan bireyde sözel akıcılık ve resim tanımlama görevlerine dayalı otomatik konuşma analizi bilişsel bozukluğu AUC 0,93, MCI'yi AUC 0,90 ile ayırt etti.
Desteklemeyen / nüans katan
Automatic Detection of Cognitive Impairments through Acoustic Analysis of SpeechCurr Alzheimer Res 2020 · PMID 32053074 8779 toplum bireyinde akustik konuşma özelliklerine dayalı makine öğrenmesi modeli MCI'yi yalnız AUC 0,61 ile ayırt etti; daha ağır bilişsel bozuklukta AUC 0,77'ydi.
SentezBulgular, sözel akıcılık görevlerine dayalı konuşma analizinin genel popülasyonda bilişsel bozukluğu yüksek doğrulukla ayırt ettiği çalışmalarla uyumludur ve HD popülasyonunda ilk kavram kanıtı çalışmalarındandır. Ancak büyük bir toplum örnekleminde akustik özelliklerin hafif bozukluğu ayırt etme gücü düşüktür; bu, orta risk grubunun zor sınıflanmasıyla örtüşür. Küçük örneklem ve MoCA referansı nedeniyle kanıt düzeyi düşüktür.
KısaltmalarASPIRE HD'de konuşma tabanlı YZ ile bilişsel bozukluk tarama çalışması · HD Hemodiyaliz · YZ Yapay zekâ · AUC Eğri altı alan (ayrım gücü ölçüsü) · MCI Hafif bilişsel bozukluk · MoCA Montreal Bilişsel Değerlendirme testi
86‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Bulgular, sözel akıcılık görevlerine dayalı konuşma analizinin genel popülasyonda bilişsel bozukluğu yüksek doğrulukla ayırt ettiği çalışmalarla uyumludur ve HD popülasyonunda ilk kavram kanıtı çalışmalarındandır. Ancak büyük bir toplum örnekleminde akustik özelliklerin hafif bozukluğu ayırt etme gücü düşüktür; bu, orta risk grubunun zor sınıflanmasıyla örtüşür. Küçük örneklem ve MoCA referansı nedeniyle kanıt düzeyi düşüktür. Destekleyen: Front Neurol 2024, 174 İspanyolca konuşan bireyde sözel akıcılık ve resim tanımlama görevlerine dayalı otomatik konuşma analizi bilişsel bozukluğu AUC 0,93, MCI'yi AUC 0,90 ile ayırt etti. Nüans: Curr Alzheimer Res 2020, 8779 toplum bireyinde akustik konuşma özelliklerine dayalı makine öğrenmesi modeli MCI'yi yalnız AUC 0,61 ile ayırt etti; daha ağır bilişsel bozuklukta AUC 0,77'ydi.
10
Derlemeler, Temel Bilim ve Görsel Olgular
Geleneksel Çin tıbbı kanıtı, epitel AKT ve potasyum dengesi, PD glukozu ve karaciğer, böbrek–GİS kesişimi.
4 makale
Onuncu bölüm: derlemeler ve temel bilim. Kronik böbrek hastalığında geleneksel Çin tıbbı kanıtları, böbrek epitelinde AKT sinyalinin potasyum dengesindeki rolü, periton diyalizi glukozunun karaciğerde metabolik strese yol açması ve böbrek ile gastrointestinal hastalıklar çekirdek müfredatı.
DerlemeNDT · 26 Ekim 2026 · Eleştirel anlatı derlemesi · KBH'de geleneksel Çin tıbbı · kanıta dayalı tıp çerçevesiLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
Traditional Chinese medicine in CKD: myths, facts, and evidence
KBH'de geleneksel Çin tıbbı (GÇT) kullanımına ilişkin mitler ve gerçekler, kanıta dayalı tıp çerçevesinde.
SCHEMATIC (tip 2 DM + KBH): ek Rehmannia-6 tabanlı tedavi 48 haftada daha yavaş eGFR kaybıyla ilişkili. MN'de Shenqi partikülü: proteinüri ve remisyon konvansiyonel immünsüpresyona benzer.
Hiçbir çalışma böbrek yetmezliği, KV olay veya mortalitede azalma göstermedi; bağımsız doğrulama yok.
Doğal köken güvenlik anlamına gelmez: ürün kalitesi, botanik doğrulama, farmakokinetik, toksikoloji, bitki–ilaç etkileşimi ve farmakovijilans şart.
Klinik pratiğe etkisiPoliklinikte bitkisel ürün sorgulaması için iyi bir çerçeve: ne peşin reddetme ne kabul, ürün özelinde kanıt. Bugün değişen yok; MN'de standart immünsüpresyon yerine bitkisel ürün önermiyoruz. Hastaların kullandığı bitkisel ürünleri ve bitki–ilaç etkileşimlerini sistematik sorgulamak asistan eğitimine eklenebilir.
SınırlılıkAnlatı derlemesi; değindiği RKÇ'ler sert sonlanım göstermiyor ve bağımsız olarak doğrulanmamış.
KısaltmalarNDT Nephrology Dialysis Transplantation (dergi) · KBH Kronik böbrek hastalığı · GÇT Geleneksel Çin tıbbı · SCHEMATIC Tip 2 DM + KBH'de Rehmannia-6 tabanlı Çin tıbbı RKÇ'si · DM Diabetes mellitus · eGFR / mGFR / GFR Tahmini / ölçülmüş / glomerüler filtrasyon hızı · MN Membranöz nefropati · KV Kardiyovasküler · RKÇ Randomize kontrollü çalışma
Geleneksel Çin tıbbı üzerine eleştirel bir derleme. Yazarlar ne geleneksel olduğu için reddetmeyi ne de doğal olduğu için kabul etmeyi öneriyor; ürün özelinde, titiz yöntemle değerlendirmeyi öneriyor. İki randomize çalışma öne çıkıyor: tip iki diyabet ve böbrek hastalığında SCHEMATIC çalışması, Rehmannia-altı tabanlı ek tedavinin kırk sekiz haftada daha yavaş glomerüler filtrasyon kaybıyla ilişkili olduğunu bildirmiş. Membranöz nefropatide Shenqi partikülü, proteinüri ve remisyonda konvansiyonel immünsüpresyona benzer sonuç vermiş. Ama hiçbiri böbrek yetmezliği, kardiyovasküler olay ya da ölümde azalma göstermemiş ve bağımsız doğrulama yok. En önemli mesaj güvenlik: ürün kalitesi, toksisite ve bitki–ilaç etkileşimi. Poliklinikte bitkisel ürün kullanımını sistematik sorgulamalıyız.
TemelJASN · 1 Ekim 2026 · Deneysel (fare + hücre kültürü) · indüklenebilir AKT1/AKT2 nakavt · proteomik ve metabolik analizLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★☆☆☆☆
Kidney Epithelial AKT Controls Potassium Homeostasis and Metabolic Adaptation
Böbrek epitel AKT'si potasyuma yanıt veren bir sinyal düğümü mü? Nefron boyu ve proksimal tübüle özgü AKT1/AKT2 nakavt fareler; normal ve düşük K diyet.
Düşük K diyet böbrekte AKT bağımlı glikoliz ve de novo lipogenezi uyardı; AKT silinmesi adaptasyonu bozdu: idrarla K kaybı, hipokalemi, böbrek hipertrofisinde azalma.
AKT kaybı katabolik, ketojenik böbrek fenotipine kaydırdı (HMGCS2 ve keton artışı); düşük K'da AKT aktivasyonu mTOR'a bağlı, Rictor'dan bağımsız; Sin1 ve mLST8 gerekli.
SGLT1 ve SGLT2 ifadesi azaldı, glikozüri gelişti; açlık glukozu düştü, glukoz toleransı ve insülin duyarlılığı arttı.
Klinik pratiğe etkisiBugün pratikte değişen bir şey yok. Potasyum dengesi, böbrek metabolizması ve SGLT ifadesi arasında bağ öneren bu deneysel veri, asistan eğitiminde potasyum fizyolojisi ile glukoz metabolizmasını birlikte tartışmak için mekanistik bir örnek olarak kullanılabilir.
SınırlılıkFare ve hücre modeli; bulguların insan fizyolojisine aktarılabilirliği bilinmiyor.
KısaltmalarJASN Journal of the American Society of Nephrology (dergi) · AKT1 AKT izoformu 1 geni/proteini · AKT2 AKT izoformu 2 geni/proteini · AKT Protein kinaz B (serin/treonin kinaz; insülin ve potasyum sinyali) · HMGCS2 Mitokondriyal HMG-KoA sentaz 2 (ketogenez enzimi) · mTOR Memelilerde rapamisin hedefi (serin/treonin kinaz) · Sin1 MTORC2 alt birimi (MAPKAP1) · mLST8 MTOR kompleks alt birimi (memeli letal SEC13 proteini 8) · SGLT1 Sodyum-glukoz ko-transporter 1 · SGLT2 Sodyum-glukoz ko-transporter 2 · SGLT Sodyum-glukoz ko-transporter
Temel bilimden bir potasyum makalesi. Böbrek epitel hücrelerindeki AKT sinyali, potasyum dengesi ile metabolizmayı birbirine bağlayan bir düğüm olabilir mi? Araştırmacılar nefron boyunca ya da yalnız proksimal tübülde AKT bir ve iki silinmiş fareler üretmiş. Düşük potasyumlu diyette normal böbrek glikoliz ve yağ sentezini artırıyor; AKT silinince bu adaptasyon bozuluyor, idrarla potasyum kaybı ve hipokalemi gelişiyor, böbrek büyümesi azalıyor ve böbrek katabolik, keton üreten bir metabolizmaya kayıyor. İlginç biçimde sodyum glukoz kotransporteri bir ve iki ifadesi azalıyor, glikozüri gelişiyor ve sistemik glukoz toleransı iyileşiyor. Klinik karşılığı bugün yok, ama potasyum ile glukoz metabolizması arasındaki bağı anlamak için güzel bir mekanistik çalışma.
TemelKidney International · 20 Ekim 2026 · Deneysel (fare) · sağlıklı ve 5/6 nefrektomi KBH modeli · 7 hafta PD · proteomik, uzamsal transkriptomikLiteratüre katkı★★★★☆Klinik etki★★☆☆☆
Peritoneal dialysis induces hepatic metabolic stress as an instigator for systemic inflammation
PD'de günlük intraperitoneal glukoz önerilen enerji alımının %50'sine karşılık geliyor ve çoğu portal dolaşıma geçiyor; karaciğer ve sistemik metabolik etkiler araştırıldı.
İntraperitoneal glukoz hızla karaciğere alındı ve hepatik metabolik inflamasyon oluşturdu; glukozdan kolesterole kayma ile plazma kolesterolü yükseldi, steatoz veya glikojen birikimi olmadan.
Oksidatif stres ve endotoksin yükü arttı; Kupffer hücre sayısı azaldı, bağırsak geçirgenliği artmadı.
Yazarlar hepatik glukotoksisitenin kronik PD'de kardiyometabolik riske katkıda bulunabileceğini öne sürüyor.
Klinik pratiğe etkisiPD programlarında glukoz yükünü azaltma çabasına mekanistik bir gerekçe sunuyor; bugün reçete değişikliği gerektirmez. PD hastalarda lipid profili ve karaciğer enzimlerinin glukoz maruziyetiyle ilişkisi merkezlerin kendi kohortlarında incelenebilir.
SınırlılıkFare modeli ve yedi haftalık maruziyet; insanda kronik PD'ye aktarılabilirliği gösterilmedi.
KısaltmalarKBH Kronik böbrek hastalığı · PD Periton diyalizi
Periton diyalizi için önemli bir temel bilim çalışması. Periton diyalizinde günlük verilen glukoz, önerilen enerji alımının yarısına karşılık geliyor ve çoğu portal dolaşıma geçiyor. Araştırmacılar sağlıklı ve kronik böbrek hastalığı modelli farelere yedi hafta periton diyalizi uygulamış. Glukoz hızla karaciğere alınmış ve karaciğerde metabolik inflamasyon başlatmış; yağlanma ya da glikojen birikimi olmadan plazma kolesterolü yükselmiş. Oksidatif stres ve endotoksin yükü artmış, Kupffer hücreleri azalmış, ama bağırsak geçirgenliği değişmemiş. Yazarlar bunun periton diyalizi hastalarındaki kardiyometabolik riske katkıda bulunabileceğini düşünüyor. Bugün reçete değişmiyor; ama glukoz yükünü azaltma çabasına mekanistik bir gerekçe ve hastalarda lipid ve karaciğer verisine bakmak için bir fikir.
Bağlam makale 89 · Kidney International · literatürle ilişkisi
PD glukozu ve hepatik metabolik stres
Bağlam — konuyla en ilgili birincil çalışmalar
Association Between Peritoneal Glucose Absorption, Lipid Metabolism, and Cardiovascular Disease Risk in Nondiabetic Patients on Peritoneal DialysisJ Ren Nutr 2024 · PMID 38851308 Diyabetik olmayan PD hastalarında periton glukoz emilimindeki her 10 g/gün artış kolesterolde 0,145 mmol/L artışla ilişkiliydi; toplam KVH riskiyle ilişki yoktu, yüksek hs-CRP'de risk artışı görüldü.
The effect of glucose absorption from peritoneal dialysates on changes in lipid profiles in prevalent peritoneal dialysis patientsPerit Dial Int 2020 · PMID 32037957 143 prevalan PD hastasında (medyan glukoz emilimi 172,5 mmol/gün) 12 ayda HbA1c hafif arttı, ancak glukoz emilimi ile lipid profili veya lipid değişimi arasında ilişki saptanmadı.
SentezFare modelindeki glukozdan kolesterole kayma bulgusu, PD hastalarında periton glukoz emilimi ile kolesterol artışı arasındaki ilişkiyle uyumludur; ancak reçetesi bireyselleştirilmiş başka bir kohortta glukoz emilimi ile lipid profili arasında ilişki saptanmamıştır. Hepatik metabolik inflamasyonu insanda doğrudan gösteren klinik veri bulunmadığından bulgular hipotez üretici düzeydedir.
KısaltmalarPD Periton diyalizi · KVH Kardiyovasküler hastalık · CRP C-reaktif protein · HbA1c Glikozillenmiş hemoglobin
89‹ Makaleye dönİçindekilerKaynak: PubMed (NLM) · bağlam makaleleri de yalnızca özetlerinden değerlendirildi
Bağlam. Fare modelindeki glukozdan kolesterole kayma bulgusu, PD hastalarında periton glukoz emilimi ile kolesterol artışı arasındaki ilişkiyle uyumludur; ancak reçetesi bireyselleştirilmiş başka bir kohortta glukoz emilimi ile lipid profili arasında ilişki saptanmamıştır. Hepatik metabolik inflamasyonu insanda doğrudan gösteren klinik veri bulunmadığından bulgular hipotez üretici düzeydedir. J Ren Nutr 2024: Diyabetik olmayan PD hastalarında periton glukoz emilimindeki her 10 g/gün artış kolesterolde 0,145 mmol/L artışla ilişkiliydi; toplam KVH riskiyle ilişki yoktu, yüksek hs-CRP'de risk artışı görüldü. Perit Dial Int 2020: 143 prevalan PD hastasında (medyan glukoz emilimi 172,5 mmol/gün) 12 ayda HbA1c hafif arttı, ancak glukoz emilimi ile lipid profili veya lipid değişimi arasında ilişki saptanmadı.
DerlemeAJKD · 29 Ekim 2026 · AJKD Çekirdek Müfredat · olgu temelli eğitim derlemesi · bağırsak–böbrek ekseniLiteratüre katkı★★☆☆☆Klinik etki★★☆☆☆
The Crossroads Between the Kidney and Gastrointestinal Disorders: Core Curriculum 2026
Başta GLP-1 olmak üzere inkretin hormonlarının bağırsak–böbrek sinyalindeki rolü.
GİS hastalıkları ile IgA nefropatisi ilişkisi ve inflamatuvar bağırsak hastalığının böbrek bulguları.
KBH ve SDBY'de GİS hastalık riski, yönetim güçlükleri ve KBH tedavilerinin GİS semptomlarına etkisi.
Klinik pratiğe etkisiAsistan eğitimi için olgu temelli, kullanışlı bir kaynak; bugün pratikte değişen yok. Glomerüler hastalık polikliniklerinde IgA nefropatisi hastalarında GİS yakınmaları ve inflamatuvar bağırsak hastalığı öyküsünü sistematik sorgulamayı hatırlatıyor.
SınırlılıkEğitim amaçlı anlatı derlemesi; yeni veri ve sistematik kanıt değerlendirmesi içermiyor.
KısaltmalarAJKD American Journal of Kidney Diseases (dergi) · KBH Kronik böbrek hastalığı · GLP-1 Glukagon benzeri peptid-1 · GİS Gastrointestinal sistem · IgA İmmünglobulin A · SDBY Son dönem böbrek yetmezliği
Son olarak AJKD'nin çekirdek müfredat serisinden, olgu temelli bir derleme: böbrek ve sindirim sistemi kesişimi. Bağırsak–böbrek ekseni çift yönlü: mikrobiyomdaki değişiklikler kronik böbrek hastalığı ilerlemesini hızlandırabilir, ileri böbrek yetmezliğindeki üremik toksinler de bağırsağa zarar verebilir. Derleme, glukagon benzeri peptit bir başta olmak üzere inkretinlerin bu eksendeki rolünü, sindirim sistemi hastalıkları ile IgA nefropatisi arasındaki bağı ve inflamatuvar bağırsak hastalığının böbrek bulgularını ele alıyor. Ayrıca böbrek hastalarında sindirim sistemi hastalık riskini ve kullanılan tedavilerin sindirim yakınmalarına etkisini tartışıyor. Asistan eğitimi için iyi bir kaynak; IgA nefropatisi polikliniklerinde sindirim öyküsünü sorgulamayı hatırlatıyor.
Kapanış
Bu aydan somut işler
Yoğun bakım ABH'sinde KRT başlangıcı — ICRAKI sonrası yoğun bakım ekipleriyle ortak başlangıç algoritmasını (CKRT önceliği, hemodinamisi stabil hastada aralıklı HD) gözden geçir; asistan eğitimine ekle. makale
IgAN kohortu — biyopsi kayıtlı IgAN hastalarda yıllık eGFR eğimini hesapla; APRIL/BAFF ve kompleman hedefli ajanlara erişim netleştiğinde yüksek riskli aday listesi hazır olsun. makale
Canlı verici danışmanlığı — doğurganlık çağındaki kadın verici adayların onam görüşmesine bağış sonrası preeklampsi riskini ekle; verici izlem kaydına gebelik ve sonuçlarını işle. makale
IV demir ve fosfor — poliklinikte ferrik karboksimaltoz verilen hastada birkaç hafta sonra serum fosfor kontrolü; CKD-MBD ve kırılık riski yüksek hastada seçim gözden geçirilsin. makale
Kırılganlık kaydı — HD ve PD ünitelerinde hemşire uygulamalı Klinik Kırılganlık Ölçeği'ni periyodik kayda ekle; mortalite ve yatışla ilişkisini prospektif izle. makale
Ölçülü okumaAyın en çarpıcı sayılarının tasarımına dikkat: ICRAKI'de aralıklı HD ile mortalite fazlalığı (HR 1,30) erken durdurulan çalışmanın ikincil sonlanımı; sibeprenlimabda HR 0,029 çok az olaya (1'e karşı 28) dayanıyor; ferrik karboksimaltozda RR 8,37 bir laboratuvar sonlanımı; hiponatremide yeniden yatış farkı küçük, randomize olmayan bir karşılaştırmadan. Tarama: 626 kayıt, 122 elendi; 504 uygun yayından 90'ı özetlendi, 150'si listelendi, 264'ü listelenmedi.
Kapanış: bu aydan beş somut iş. Bir, yoğun bakımda akut böbrek hasarında böbrek replasman tedavisine başlama algoritmasını yoğun bakım ekipleriyle birlikte gözden geçirmek. İki, biyopsi kayıtlı IgA nefropatisi kohortlarında yıllık eGFR eğimini hesaplayıp yeni ajanlara aday hastaları belirlemek. Üç, kadın canlı verici adaylarla onam görüşmesine preeklampsi riskini eklemek. Dört, ferrik karboksimaltoz sonrası fosfor kontrolü. Beş, diyaliz ünitelerinde Klinik Kırılganlık Ölçeği kaydı. Son olarak ölçülü okuma: ayın en çarpıcı sayılarının bir kısmı erken durdurulan çalışmaların ikincil sonlanımlarından, az sayıda olaydan ya da küçük gözlemsel karşılaştırmalardan geliyor. Bu ay dört sorguda altı yüz yirmi altı kayıt tarandı; doksanı özetlendi, yüz ellisi diğer yayınlar sayfalarında listelendi, iki yüz altmış dördü ise listelenmedi.
Kendinizi sınayınEkim 2026 · 15 olgu + 15 bilgi güncelleme sorusu
Kendinizi sınayın · 30 soru
Bu ayın makalelerinden 30 çoktan seçmeli soru: 15 olgu sorusu (kısa bir klinik tablo; yönetim ya da yorum) ve 15 bilgi güncelleme sorusu (yeni bir çalışma ya da meta-analizin popülasyonu, karşılaştırıcısı, etkinin yönü ve büyüklüğü, güvenlik sinyali). Sorular bölüm sırasını izler; her sorunun tek bir en doğru cevabı var.
Nasıl çalışırBir seçeneğe tıklayın: doğru cevap yeşil, yanlış seçiminiz kırmızı işaretlenir; kısa açıklama (Neden?), kaynak, Makaleye git › ve PubMed bağlantısı açılır. Seçmeden görmek için Cevabı göster. Seçeneğe tıklamak slaytı ilerletmez; sorular arasında →←, kaydırma ya da › ile geçin.
Kaynak sınırıCevaplar yalnız bu ayın makale özetlerine (abstract) ve bu sunumdaki özet sayfalarına dayanır; tam metin okunmadı. Ara analiz ve gözlemsel çalışmalara dayanan sorularda bu sınır açıklamada belirtildi. Yanıtlar hiçbir yerde saklanmaz; sayfa yenilenince sıfırlanır.
Kendinizi sınayın: bu ayın makalelerinden otuz soru. On beşi olgu, on beşi bilgi güncelleme sorusu. Cevaplar yalnız makale özetlerine dayanıyor; tam metinler okunmadı. Bir seçeneğe tıklayınca doğru cevap, kısa açıklama ve kaynak makale görünür; seçmeden görmek için Cevabı göster düğmesi var. Puan yalnız bu sayfa açıkken tutulur.
64 yaşında erkek hasta, septik şok nedeniyle yoğun bakımda; norepinefrin desteğiyle ortalama arter basıncı 68 mmHg. 48 saattir oligürik, potasyum 6,4 mmol/L ve belirgin sıvı yükü var; KRT endikasyonu konuldu. Merkezde hem aralıklı HD hem CKRT yapılabiliyor.
Bu ay yayımlanan RKÇ'ye göre en uygun başlangıç yöntemi ve gerekçesi hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?ICRAKI'de (n=554) aralıklı HD kolundaki süregen mortalite sinyali nedeniyle çalışma erken durduruldu: 90. gün MAKE %78,1 vs %71,6 (eşdeğerlik gösterilemedi), ölüm %63,1 vs %53,5 (HR 1,30; %95 GA 1,04–1,63). Hipotansiyon iki kolda benzerdi (%68,8 vs %66,5). Mortalite ikincil sonlanımdır ve erken durdurma etki büyüklüğünü abartabilir.
S01Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 1. Olgu sorusu. 64 yaşında erkek hasta, septik şok nedeniyle yoğun bakımda; norepinefrin desteğiyle ortalama arter basıncı 68 mmHg. 48 saattir oligürik, potasyum 6,4 mmol/L ve belirgin sıvı yükü var; KRT endikasyonu konuldu. Merkezde hem aralıklı HD hem CKRT yapılabiliyor. Bu ay yayımlanan RKÇ'ye göre en uygun başlangıç yöntemi ve gerekçesi hangisidir? Seçenekler. A: Aralıklı HD ile başlamak; çalışma iki yöntemin 90. gün MAKE açısından eşdeğer olduğunu gösterdi. B: CKRT ile başlamak; aralıklı HD kolunda 90. gün MAKE ve ölüm daha yüksekti ve çalışma bu mortalite sinyaliyle erken durduruldu. C: Aralıklı HD ile başlamak; CKRT kolunda hipotansiyon belirgin olarak daha sık görüldü. D: Yöntem fark etmez; çalışmanın birincil sonlanımı olan 90. gün ölümde iki kol arasında fark yoktu. E: KRT'yi 72 saat ertelemek; çalışma erken KRT başlangıcının ölümü artırdığını gösterdi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
IgA nefropatisinde anti-APRIL monoklonal antikor sibeprenlimabın (sc 400 mg, 4 haftada bir) faz 3 VISIONARY çalışmasının 24 aylık nihai analizinde hangisi bildirilmiştir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?VISIONARY'de (n=510) 24 aylık yıllık eGFR eğimi +0,3 vs −4,2 mL/dk/1,73 m²/yıl (fark 4,5; %95 GA 3,6–5,4); bileşik böbrek sonlanımı 1 (%0,4) vs 28 hasta (%11,2), HR 0,029. Ciddi enfeksiyon %1,9 vs %4,0, ölüm yok; olay sayısı az ve 24 ay sert sonlanım için kısa.
S02Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 2. Bilgi güncelleme sorusu. IgA nefropatisinde anti-APRIL monoklonal antikor sibeprenlimabın (sc 400 mg, 4 haftada bir) faz 3 VISIONARY çalışmasının 24 aylık nihai analizinde hangisi bildirilmiştir? Seçenekler. A: Proteinüri 9. ayda azaldı, ancak 24 aylık eGFR eğiminde plaseboyla anlamlı fark bulunmadı. B: Bileşik böbrek sonlanımı iki kolda benzer sıklıktaydı (her iki kolda yaklaşık %11). C: Ciddi enfeksiyon sibeprenlimab kolunda plaseboya göre yaklaşık iki kat daha sıktı. D: Yıllık eGFR eğimi sibeprenlimabla +0,3, plaseboyla −4,2 mL/dk/1,73 m²/yıl idi (fark 4,5); bileşik böbrek sonlanımı belirgin azaldı. E: Sibeprenlimab kolunda tedaviyle ilişkili iki ölüm bildirildi; güvenlik sinyali nedeniyle izlem kısaldı. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Biyopsiyle doğrulanmış IgA nefropatisinde haftalık sc atasisept 150 mg ile yapılan faz 3 ORIGIN 3 çalışmasının nihai etkinlik analizi için hangisi doğrudur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?ORIGIN 3'te (n=431) 52. hafta eGFR değişimi −0,11 vs −5,69 mL/dk/1,73 m² (fark 5,58); 104 haftalık yıllık eğim −0,60 vs −5,60 (fark 5,00/yıl), bileşik progresyon %5,1 vs %17,8 (HR 0,24; %95 GA 0,12–0,48), diyaliz/nakil/ölüm 0 vs 7 hasta. Ciddi advers olay %7,0 vs %15,4; 104 hafta sert sonlanımlar için kısa.
S03Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 3. Bilgi güncelleme sorusu. Biyopsiyle doğrulanmış IgA nefropatisinde haftalık sc atasisept 150 mg ile yapılan faz 3 ORIGIN 3 çalışmasının nihai etkinlik analizi için hangisi doğrudur? Seçenekler. A: 104 haftalık yıllık eGFR eğimi −0,60 vs −5,60 mL/dk/1,73 m²/yıl idi; bileşik progresyon %5,1 vs %17,8 (HR 0,24). B: 52. haftada eGFR değişimi iki kolda benzerdi; yarar yalnız proteinüride görüldü. C: Diyaliz, nakil ya da ölüm atasisept kolunda 7, plasebo kolunda 0 hastada gelişti. D: Ciddi advers olay atasisept kolunda plaseboya göre iki kat daha sıktı (%15,4 vs %7,0). E: Atasisept 4 haftada bir 400 mg sc uygulandı ve 104. haftada eGFR'yi bazalin üstüne çıkardı. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Sekonder hiperparatiroidili (iPTH 400–1500 pg/mL) HD hastalarında iv kalsimimetik upasikalsetin plasebo kontrollü PATH-1/2 çalışmalarında hangisi gösterilmiştir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?PATH-1/2'de (n=768) 22–27. haftada iPTH'de ≥%30 düşüş %42,1 vs %16,8 ve %43,5 vs %17,4 (ikisinde de p<0,001); GİS olayları ve ciddi advers olaylar benzerdi. Buna karşılık düzeltilmiş Ca <7,5 mg/dL daha sıktı (%31 vs %12; %45 vs %19) ve sıkı Ca izlemi gerekir. Aktif kalsimimetikle karşılaştırma ve sert sonlanım yok.
S04Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 4. Bilgi güncelleme sorusu. Sekonder hiperparatiroidili (iPTH 400–1500 pg/mL) HD hastalarında iv kalsimimetik upasikalsetin plasebo kontrollü PATH-1/2 çalışmalarında hangisi gösterilmiştir? Seçenekler. A: Upasikalset iPTH yanıtında oral sinakalsete üstün bulundu ve kırık riskini azalttı. B: Düzeltilmiş Ca <7,5 mg/dL iki kolda benzer sıklıktaydı; ek kalsiyum izlemi gerekmedi. C: iPTH yanıtı yalnız PATH-1'de anlamlıydı; PATH-2'de plasebodan farkı yoktu. D: GİS olayları upasikalsetle belirgin arttı ve tedaviyi bırakmanın başlıca nedeni oldu. E: iPTH'de ≥%30 düşüş PATH-1'de %42,1 vs %16,8, PATH-2'de %43,5 vs %17,4 idi; GİS olayları plaseboya benzerdi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Standart tedaviye rağmen proteinürisi süren IgA nefropatisinde terminal kompleman (C5) inhibitörü ravulizumabın faz 3 I CAN çalışmasının ara analizi için en doğru ifade hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?I CAN ara analizinde (352 hasta) 34. hafta 24 saatlik UPCR −%46,6 vs −%5,6; düzeltilmiş UPCR %43,4 daha düşük (%99 GA 30,1–54,2). Birincil sonlanım vekil (proteinüri); eGFR ve uzun dönem güvenlik verisi henüz yok. Meningokok enfeksiyonu ve ölüm bildirilmedi.
S05Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 5. Bilgi güncelleme sorusu. Standart tedaviye rağmen proteinürisi süren IgA nefropatisinde terminal kompleman (C5) inhibitörü ravulizumabın faz 3 I CAN çalışmasının ara analizi için en doğru ifade hangisidir? Seçenekler. A: 2 yıllık eGFR eğiminde plaseboya göre yılda yaklaşık 5 mL/dk/1,73 m² fark gösterildi. B: Ravulizumab kolunda iki meningokok enfeksiyonu ve bir ölüm bildirildi. C: 34. haftada 24 saatlik UPCR plaseboya göre %43,4 daha düşüktü; ara analiz proteinüriye dayanıyor, eGFR sonucu henüz yok. D: 34. haftada UPCR düşüşü iki kolda benzerdi (her iki kolda yaklaşık %6). E: Çalışma eGFR <30 mL/dk/1,73 m² olan ileri evre hastaları hedefledi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
71 yaşında kadın hasta, 4 yıldır haftada üç kez HD'ye giriyor; diyabet ve hipertansiyonu var. Yeni tanı atriyal fibrilasyon saptanıyor (CHA₂DS₂-VASc 4); daha önce oral antikoagülan kullanmamış. Nefroloji ve kardiyoloji antikoagülasyon başlamaya karar veriyor.
Bu ay yayımlanan USRDS hedef deneme öykünmesinin bulgularıyla en uyumlu ifade hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?Yeni AF'den sonraki 30 gün içinde apiksaban ya da varfarin başlanan HD hastalarında (PS eşleştirme 3978/3978) ITT analizde iskemik inme HR 0,66 (%95 GA 0,47–0,94), klinik önemli kanama HR 0,72 (%95 GA 0,63–0,83); tüm nedenli ölüm farksızdı. Gözlemsel veri ve ilaç kullanımı kısa (medyan 58 vs 93 gün); Türkiye KÜB'ü apiksabanı diyaliz hastasında önermiyor.
S06Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 6. Olgu sorusu. 71 yaşında kadın hasta, 4 yıldır haftada üç kez HD'ye giriyor; diyabet ve hipertansiyonu var. Yeni tanı atriyal fibrilasyon saptanıyor (CHA₂DS₂-VASc 4); daha önce oral antikoagülan kullanmamış. Nefroloji ve kardiyoloji antikoagülasyon başlamaya karar veriyor. Bu ay yayımlanan USRDS hedef deneme öykünmesinin bulgularıyla en uyumlu ifade hangisidir? Seçenekler. A: Apiksaban başlanması, varfarine göre hem iskemik inme (HR 0,66) hem klinik önemli kanama (HR 0,72) açısından daha düşük riskle ilişkiliydi. B: Apiksaban iskemik inmeyi azalttı, ancak klinik önemli kanamayı varfarine göre belirgin artırdı (HR 1,72). C: Apiksaban tüm nedenli ölümü varfarine göre yaklaşık üçte bir azalttı; inme ve kanama farksızdı. D: İki ilaç arasında inme ve kanama açısından fark yoktu; seçim yalnız maliyete göre yapılmalıdır. E: Varfarin daha uzun kullanıldığı için (medyan 93 gün) iskemik inmede apiksabandan daha etkili bulundu. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
76 yaşında erkek hasta 3 yıldır HD programında. Bir ay önce iskemik inme geçirmiş; statin kullanmıyor. Ailesi 'diyaliz hastasında statinin yararı yok' diye okuduğunu söylüyor.
Bu ayki Fransız REIN kayıt çalışmasına göre en uygun yaklaşım hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?REIN kaydında (n=5534; landmark, IPTW) ASKVH olayı sonrası statin başlanması, en büyük farkın görüldüğü 4. yılda mutlak risk farkı −%6,2 (RR 0,88) ve 5 yılda ortalama 69 gün (10 yılda 135 gün) sağkalım kazancıyla ilişkiliydi; rabdomiyoliz ya da toksik hepatit nedenli yatışta fark yoktu. Gözlemsel veri ve etki mütevazı; primer korumadaki belirsizliği değiştirmez.
S07Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 7. Olgu sorusu. 76 yaşında erkek hasta 3 yıldır HD programında. Bir ay önce iskemik inme geçirmiş; statin kullanmıyor. Ailesi 'diyaliz hastasında statinin yararı yok' diye okuduğunu söylüyor. Bu ayki Fransız REIN kayıt çalışmasına göre en uygun yaklaşım hangisidir? Seçenekler. A: Statin başlanmamalı; diyalizde ASKVH sonrası statin, rabdomiyoliz nedenli yatışı belirgin olarak artırdı. B: Statin başlanmamalı; çalışma diyaliz hastasında sekonder korumada statinin ölümü artırdığını gösterdi. C: Statin başlanabilir; ASKVH olayı sonrası statin, 4. yılda −%6,2 mutlak risk farkı ve 5 yılda ortalama 69 günlük sağkalım kazancıyla ilişkiliydi. D: Statin başlanabilir; randomize kanıt statinin bu hastalarda ölümü yaklaşık yarıya indirdiğini gösterdi. E: Statin yalnız periton diyalizi hastalarında yararlı bulundu; HD hastasında başlanmamalıdır. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Çin diyaliz kaydında (CRDS) önceden MACE öyküsü olmayan hiperfosfatemik diyaliz hastalarında lantan karbonat ile sevelamer başlanmasını karşılaştıran hedef deneme öykünmesinin sonucu hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?CRDS'de (1:1 PS, n=10 518) 3 yıllık MACE %9,5 vs %12,2, HR 0,79 (%95 GA 0,68–0,92), mutlak risk azalması %2,68, NNT 37; tüm nedenli ölüm HR 0,83, KV ölüm HR 0,72 ve sonuçlar yarışan risk analizlerinde tutarlı. Gözlemsel ve tek ülke verisi; hasta bazında tercihi değiştirmek için baş başa RKÇ gerekli.
S08Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 8. Bilgi güncelleme sorusu. Çin diyaliz kaydında (CRDS) önceden MACE öyküsü olmayan hiperfosfatemik diyaliz hastalarında lantan karbonat ile sevelamer başlanmasını karşılaştıran hedef deneme öykünmesinin sonucu hangisidir? Seçenekler. A: Sevelamerle 3 yıllık MACE daha düşüktü (HR 0,79); lantan karbonat KV ölümü artırdı. B: MACE iki bağlayıcıda benzerdi, ancak lantan karbonatla tüm nedenli ölüm daha yüksekti. C: Çalışma baş başa RKÇ olarak tasarlandı ve lantan karbonatı birinci seçenek yaptı. D: Lantan karbonatla görülen MACE farkı yarışan risk analizinde ortadan kalktı. E: Lantan karbonatla 3 yıllık MACE daha düşüktü (%9,5 vs %12,2; HR 0,79; NNT 37); tüm nedenli ve KV ölüm de daha düşüktü. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
ABD'de (USRDS, 2013–2022) HD'ye kateterle başlayan, bağımsız yaşayan hastalarda sürekli CVK ile AV erişime geçişi karşılaştıran çalışmada mortalite eğilimiyle ilgili hangisi doğrudur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?n=536 836: 18 aylık düzeltilmiş ölüm riski CVK'da %26,8→%21,3, AV erişimde %20,9→%17,1; mutlak fark 5,9'dan 4,2 ölüm/100 hastaya indi, göreli risk 1,28→1,25. Kan dolaşımı enfeksiyonuna bağlı ölümlerde orantısal olarak daha büyük azalma vardı; AV fistül önceliği geçerliliğini koruyor.
S09Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 9. Bilgi güncelleme sorusu. ABD'de (USRDS, 2013–2022) HD'ye kateterle başlayan, bağımsız yaşayan hastalarda sürekli CVK ile AV erişime geçişi karşılaştıran çalışmada mortalite eğilimiyle ilgili hangisi doğrudur? Seçenekler. A: Hem mutlak hem göreli fark ortadan kalktı; 2022'de CVK ile AV erişim arasında ölüm farkı yoktu. B: Mutlak risk farkı yaklaşık %30 azaldı (5,9 → 4,2 ölüm/100 hasta), göreli risk ise neredeyse sabit kaldı (1,28 → 1,25). C: Göreli risk 1,28'den 1,60'a yükseldi; kateterin fazla riski on yılda belirgin arttı. D: CVK ile devam edenlerde 18 aylık düzeltilmiş ölüm riski 2013'ten 2022'ye arttı. E: Kan dolaşımı enfeksiyonuna bağlı ölümler değişmedi; azalma yalnız KV ölümlerde görüldü. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
58 yaşında erkek hasta, KBH evre 5; eGFR 13 mL/dk/1,73 m² ve düşmeye devam ediyor, üremik semptomu yok. Modalite eğitiminden sonra PD'yi seçiyor. Cerrahi ekip kateteri 'eGFR 6–7'ye inince, PD'ye başlamadan birkaç gün önce' takmayı öneriyor.
Bu ayki Kuzey Amerika PD kateter kaydı verisine göre en uygun yaklaşım hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?1537 hastalık kayıtta 90 günlük komplikasyon eGFR ≤9 vs >9 için %22 vs %18 (p=0,4) idi; ancak eGFR ≤9 grubunda her 1 mL/dk düşüş aHR 1,10 ve takıldıktan sonraki 30 gün içinde PD başlamak aHR 3,15 (%95 GA 1,48–6,67) ile ilişkiliydi. HD'ye geçişte fark yoktu (aHR 0,93); gözlemsel veri, acil PD başlangıcını dışlamaz.
S10Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 10. Olgu sorusu. 58 yaşında erkek hasta, KBH evre 5; eGFR 13 mL/dk/1,73 m² ve düşmeye devam ediyor, üremik semptomu yok. Modalite eğitiminden sonra PD'yi seçiyor. Cerrahi ekip kateteri 'eGFR 6–7'ye inince, PD'ye başlamadan birkaç gün önce' takmayı öneriyor. Bu ayki Kuzey Amerika PD kateter kaydı verisine göre en uygun yaklaşım hangisidir? Seçenekler. A: Öneriye uymak; eGFR ≤9 ile >9 arasında komplikasyon farkı olmadığına göre zamanlamanın önemi yoktur. B: Kateter takılır takılmaz PD'yi başlatmak; erken başlangıç sızıntı ve akım sorunlarını azaltır. C: Önce HD'ye başlatmak; geç takılan kateterde HD'ye geçiş riski iki kat artmıştır. D: Kateteri eGFR daha fazla düşmeden takmak ve mümkünse PD'yi kateter takıldıktan sonraki ilk 30 gün içinde başlatmamak. E: Kateteri eGFR 9'un altına inince takmak; bu grupta her 1 mL/dk düşüş komplikasyon riskini azaltır. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
79 yaşında kadın hasta 2 yıldır HD'de. Ünite hemşiresi Klinik Kırılganlık Ölçeği'ni (CFS) 6 olarak kaydediyor (kırılgan kategori). Aile gelecek iki yılın prognozunu ve bakım hedeflerini konuşmak istiyor.
Bu ayki Fransız çok merkezli doğrulama çalışmasına göre en doğru bilgi hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?792 diyaliz hastasında hemşire uygulamalı CFS ile 12/24 aylık mortalite iyi %3,56/%9,78, savunmasız %10,49/%21,30, kırılgan %27,27/%45,87 idi. CFS puan başına sHR 1,33 (%95 GA 1,19–1,49) ile REIN skorundan (RPS) bağımsızdı; 12. ay C-istatistiği 0,73 vs 0,69. Değerlendiriciler arası uyum orta (κ=0,60) ve CFS ≥6 eşiği keşifsel.
S11Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 11. Olgu sorusu. 79 yaşında kadın hasta 2 yıldır HD'de. Ünite hemşiresi Klinik Kırılganlık Ölçeği'ni (CFS) 6 olarak kaydediyor (kırılgan kategori). Aile gelecek iki yılın prognozunu ve bakım hedeflerini konuşmak istiyor. Bu ayki Fransız çok merkezli doğrulama çalışmasına göre en doğru bilgi hangisidir? Seçenekler. A: CFS mortaliteyi öngörmedi; prognoz konuşması yalnız komorbidite temelli REIN skoruna dayanmalıdır. B: Kırılgan kategoride 24 aylık mortalite %9,78 idi ve iyi kategoriden anlamlı farklı değildi. C: Hemşireler arası uyum çok zayıf bulunduğu için (κ=0,10) CFS'nin hemşirelerce uygulanması önerilmedi. D: CFS ≥6 eşiği dış doğrulamadan geçti ve diyalizi sonlandırma ölçütü olarak önerildi. E: Kırılgan kategoride 12 ve 24 aylık mortalite %27,27 ve %45,87 idi; CFS, komorbidite temelli skordan bağımsız olarak mortaliteyle ilişkiliydi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
KBH'de steroidal ve nonsteroidal MRA'ları doz düzeyinde karşılaştıran Bayesçi ağ meta-analizinin (32 RKÇ, n=21 678) başlıca bulgusu hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?Tüm MRA doz düğümleri UACR'yi anlamlı azalttı; spironolakton 25 mg ile finerenon 20 mg benzer albüminüri azalmasıyla ilişkiliydi. Hiperkalemi riski arttı ve sınıflar arasında tutarlı fark yoktu; tüm tedavilerde hafif erken eGFR düşüşü görüldü. Dolaylı karşılaştırma ve vekil sonlanım; sert sonlanım verisi finerenon çalışmalarından geliyor.
S12Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 12. Bilgi güncelleme sorusu. KBH'de steroidal ve nonsteroidal MRA'ları doz düzeyinde karşılaştıran Bayesçi ağ meta-analizinin (32 RKÇ, n=21 678) başlıca bulgusu hangisidir? Seçenekler. A: Finerenon 20 mg, spironolakton 25 mg'a göre albüminüriyi yaklaşık iki kat daha fazla azalttı. B: Nonsteroidal MRA'lar hiperkalemi riskini artırmadı; artış yalnız steroidal MRA'larda görüldü. C: MRA'lar eGFR'yi uzun dönemde artırdı ve spironolakton sert sonlanımlarda finerenona üstündü. D: Spironolakton 25 mg ile finerenon 20 mg benzer albüminüri azalmasıyla ilişkiliydi; hiperkalemi riski arttı, sınıflar arasında tutarlı fark yoktu. E: Sonuçlar spironolakton ile finerenonu doğrudan karşılaştıran büyük RKÇ'lere dayanıyordu. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
67 yaşında erkek hasta; tip 2 DM ve KBH, eGFR 26 mL/dk/1,73 m², UACR 850 mg/g. RAS blokörü ve SGLT2i kullanıyor. Haftalık semaglutid eklenmesi konuşuluyor; hasta ileri evre KBH'de yan etkilerin çok artacağından endişeli.
FLOW çalışmasının bazal eGFR'ye göre güvenlik analizine göre en uygun bilgi hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?FLOW'da (n=3533) ciddi yan etki eGFR ≥60'ta %45,1 vs %50,4, eGFR <30'da %56,4 vs %60,4 ile semaglutidle daha seyrekti. Yan etkiye bağlı bırakma düşük eGFR'de iki kolda da yüksekti (%18,8 vs %18,7), GİS nedenli bırakma %4,5 vs %1,1. Tanımlayıcı alt grup analizi; gruplar arası istatistiksel karşılaştırma yok.
S13Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 13. Olgu sorusu. 67 yaşında erkek hasta; tip 2 DM ve KBH, eGFR 26 mL/dk/1,73 m², UACR 850 mg/g. RAS blokörü ve SGLT2i kullanıyor. Haftalık semaglutid eklenmesi konuşuluyor; hasta ileri evre KBH'de yan etkilerin çok artacağından endişeli. FLOW çalışmasının bazal eGFR'ye göre güvenlik analizine göre en uygun bilgi hangisidir? Seçenekler. A: eGFR <30'da semaglutidle ciddi yan etki plaseboya göre belirgin daha sıktı; bu evrede başlanmamalıdır. B: eGFR <30'da da ciddi yan etki semaglutidle daha azdı (%56,4 vs %60,4); GİS nedenli bırakma daha sık olduğundan (%4,5 vs %1,1) yavaş titrasyon önemlidir. C: FLOW'a eGFR <30 olan hasta alınmadığı için bu eGFR düzeyinde güvenlik verisi bulunmamaktadır. D: Yan etki nedeniyle ilaç bırakma eGFR <30'da semaglutid kolunda plaseboya göre iki kat yüksekti. E: eGFR <30'da semaglutid dozu yarıya indirildiğinde yan etki sıklığı plaseboya eşitlendi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
36 yaşında kadın hasta, ADPKD; eGFR 74 mL/dk/1,73 m², hızlı ilerleme riski yüksek ve tolvaptan almıyor. Akuarezden çekindiği için, KBH'de böbreği koruduğunu okuduğu bir SGLT2i'nin tolvaptan yerine başlanmasını istiyor.
Bu ayki pilot RKÇ'ye göre en uygun yanıt hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?Tolvaptan almayan 50 ADPKD hastasında 12 aylık pilot RKÇ'de empagliflozin iyi tolere edildi (%96 tam doz), ancak htTKV artışı yılda %10,5 vs %5,1 idi (p=0,001); 1–12. ay eGFR eğimi farksızdı (−0,77 vs −2,87/yıl; p=0,4). Küçük pilot çalışma ve TKV ikincil sonlanım; yine de SGLT2i'nin KBH'deki yararını ADPKD'ye genellememeyi hatırlatıyor.
S14Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 14. Olgu sorusu. 36 yaşında kadın hasta, ADPKD; eGFR 74 mL/dk/1,73 m², hızlı ilerleme riski yüksek ve tolvaptan almıyor. Akuarezden çekindiği için, KBH'de böbreği koruduğunu okuduğu bir SGLT2i'nin tolvaptan yerine başlanmasını istiyor. Bu ayki pilot RKÇ'ye göre en uygun yanıt hangisidir? Seçenekler. A: Empagliflozinle htTKV artışı daha hızlıydı (yılda %10,5 vs %5,1); yalnız böbrek koruma amacıyla SGLT2i başlamak için gerekçe yok, uygun hastada tolvaptan standarttır. B: Empagliflozin htTKV artışını yaklaşık yarıya indirdi (yılda %5,1 vs %10,5); tolvaptana iyi bir alternatiftir. C: Empagliflozin 1–12. ay eGFR eğimini plaseboya göre anlamlı yavaşlattı; tolvaptana eşdeğer kabul edilebilir. D: Empagliflozin hastaların çoğunda tolere edilemedi ve çalışma güvenlik nedeniyle erken durduruldu. E: Empagliflozin ile tolvaptanın birlikte kullanımı bu çalışmada 12 ayda eGFR kaybını durdurdu. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
IgA nefropatisinde BAFF ve APRIL'i birlikte baskılayan TACI-Fc füzyon proteini povetasiseptin (80 mg sc, 4 haftada bir) faz 3 RAINIER çalışmasının ara analizi için hangisi doğrudur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?RAINIER ara analizinde (etkinlik 199 hasta) 36. hafta 24 saatlik UPCR −%52,0 vs −%4,3 (düzeltilmiş fark −49,8 yüzde puan); Gd-IgA1 −%77,4 vs +%9,1, hematüri gerilemesi %85 vs %23. Ciddi advers olay %3 vs %4; eGFR ve uzun dönem güvenlik verisi yok, çalışma sürüyor.
S15Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 15. Bilgi güncelleme sorusu. IgA nefropatisinde BAFF ve APRIL'i birlikte baskılayan TACI-Fc füzyon proteini povetasiseptin (80 mg sc, 4 haftada bir) faz 3 RAINIER çalışmasının ara analizi için hangisi doğrudur? Seçenekler. A: 2 yıllık eGFR eğiminde plaseboya göre yılda yaklaşık 5 mL/dk/1,73 m² fark sağladı. B: Gd-IgA1 düzeyi değişmedi; etki yalnız hematüri gerilemesinde görüldü. C: 36. haftada UPCR %52,0 azaldı (plasebo %4,3) ve Gd-IgA1 %77,4 düştü; sonuç ilk 199 hastanın proteinüri verisine dayanıyor. D: Ciddi advers olay povetasisept kolunda plaseboya göre üç kat daha sıktı. E: Başlangıçta hematürisi olanlarda hematüri gerilemesi iki kolda benzerdi (yaklaşık %25). Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
49 yaşında kadın hasta, astım ve eozinofili öyküsüyle yeni tanı EGPA; indüksiyon tedavisiyle remisyonda (BVAS=0) ve prednizon azaltılıyor. İdame için rituksimab ve azatiyoprin tartışılıyor.
Bu ay yayımlanan çift kör RKÇ'ye göre en doğru ifade hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?n=98, 28 ay: prednizon ≤7,5 mg/gün ile toplam remisyon süresi 91,1 vs 96,0 hafta (p=0,38), vaskülit relapsı %14,3 vs %18,4. Ciddi enfeksiyon rituksimabda %46,9 vs %24,5 idi, çoğu ağır SARS-CoV-2 (aşı öncesi dönem). Örneklem üstünlük için güç açısından sınırlı.
S16Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 16. Olgu sorusu. 49 yaşında kadın hasta, astım ve eozinofili öyküsüyle yeni tanı EGPA; indüksiyon tedavisiyle remisyonda (BVAS=0) ve prednizon azaltılıyor. İdame için rituksimab ve azatiyoprin tartışılıyor. Bu ay yayımlanan çift kör RKÇ'ye göre en doğru ifade hangisidir? Seçenekler. A: Rituksimab üstün bulunmadı (remisyon süresi 91,1 vs 96,0 hafta) ve ciddi enfeksiyon daha sıktı; azatiyoprin geçerli bir idame seçeneğidir. B: Rituksimab, prednizon ≤7,5 mg/gün ile remisyon süresini belirgin uzattı; varsayılan idame ajanı olmalıdır. C: Azatiyoprin kolunda vaskülit relapsı üç kat daha sıktı ve çalışma bu nedenle erken durduruldu. D: Ciddi enfeksiyon iki kolda benzerdi; idame seçimi yalnız uygulama kolaylığına göre yapılmalıdır. E: GPA/MPA'daki rituksimab idame üstünlüğü bu çalışmayla EGPA'da da doğrulandı. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
41 yaşında erkek hasta, IgA nefropatisi; RAS blokajıyla 3 aydır optimize destek tedavisine rağmen proteinüri 1,8 g/gün, eGFR 52 mL/dk/1,73 m², KB 142/90 mmHg. Biyopsi raporunda MEST-C skoruna ek olarak arteriyoler mikroanjiyopatik lezyonlar bildiriliyor.
İmmünsüpresyon tartışılırken bu bulgunun anlamı için en doğru ifade hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?620 hastalık prospektif kohortta lezyon sıklığı %24,8 idi; yanıtsızlık %61,0 vs %26,2, çok değişkenli OR 4,04 (%95 GA 2,61–6,25), PSM sonrası ve alt gruplarda tutarlı. Gözlemsel veri ve lezyonlu hastalarda hastalık daha ağır; tedavi seçimini yalnız bu bulguya bağlamak için randomize veri yok.
S17Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 17. Olgu sorusu. 41 yaşında erkek hasta, IgA nefropatisi; RAS blokajıyla 3 aydır optimize destek tedavisine rağmen proteinüri 1,8 g/gün, eGFR 52 mL/dk/1,73 m², KB 142/90 mmHg. Biyopsi raporunda MEST-C skoruna ek olarak arteriyoler mikroanjiyopatik lezyonlar bildiriliyor. İmmünsüpresyon tartışılırken bu bulgunun anlamı için en doğru ifade hangisidir? Seçenekler. A: Lezyon immünsüpresyona daha iyi yanıtı öngördü; steroid öncelikle bu hastalara verilmelidir. B: Lezyon IgAN'de nadirdir (yaklaşık %2) ve tedavi yanıtıyla ilişkisi gösterilmemiştir. C: Lezyon, immünsüpresyon alanlarda yanıtsızlıkla bağımsız ilişkiliydi (OR 4,04); KB kontrolü ve steroid riski daha dikkatle tartılmalıdır. D: Randomize veriler lezyonlu hastada immünsüpresyonun kontrendike olduğunu gösterdi. E: İlişki yalnız tek değişkenli analizde vardı; eğilim skoru eşleştirmesinden sonra kayboldu. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Böbrek nakli alıcılarında osteoporoz için farmakolojik tedavileri inceleyen meta-analizin (33 RKÇ, n=2.623) sonucu hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?KMY artışı: lomber omurga WMD 0,04 g/cm², radius 0,14 g/cm², femur boynu 0,05; kalçada anlamsızdı (p=0,12). Kırık riskinde RR 0,38 (0,14–1,01; p=0,05) anlamlı değildi; PTH, kemik ALP ve osteokalsin genelde değişmedi, yalnız aktif D vitamini PTH'yi düşürdü.
Kaynak: Nakil sonrası osteoporoz meta-analizi · Kidney Medicine 2026 · PubMed · PMID 42965180 ↗Makaleye git ›
S18Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 18. Bilgi güncelleme sorusu. Böbrek nakli alıcılarında osteoporoz için farmakolojik tedavileri inceleyen meta-analizin (33 RKÇ, n=2.623) sonucu hangisidir? Seçenekler. A: KMY değişmedi, ancak kırık riski anlamlı olarak azaldı. B: En büyük KMY artışı kalçada görüldü; radiusta değişiklik olmadı. C: Tüm ajanlar PTH, kemik ALP ve osteokalsini anlamlı olarak düşürdü. D: Lomber omurga, radius ve femur boynunda KMY arttı; kırık riskindeki azalma anlamlı değildi (RR 0,38; 0,14–1,01; p=0,05). E: Analiz yalnız gözlemsel çalışmalara dayanıyordu ve KMY'yi değerlendirmedi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
28 yaşında kadın, kardeşine canlı böbrek vericisi olmak için değerlendiriliyor; KB normal, eGFR 104 mL/dk/1,73 m². İleride çocuk sahibi olmak istiyor.
Bu ayki Kanada eşleştirilmiş kohortuna göre onam görüşmesinde verilecek en doğru bilgi hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?385 bağış sonrası gebelik ile 1540 eşleştirilmiş gebelikte birincil bileşik sonlanım %11,9 vs %8,3 (RR 1,51; %95 GA 1,10–2,08); 12 ikincil sonlanımdan yalnız gebelik yaşına göre küçük bebek anlamlıydı (%13,8 vs %7,9). Yazarlara göre gebeliklerin çoğu komplikasyonsuzdu; idari veriye dayalı gözlemsel tasarım.
S19Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 19. Olgu sorusu. 28 yaşında kadın, kardeşine canlı böbrek vericisi olmak için değerlendiriliyor; KB normal, eGFR 104 mL/dk/1,73 m². İleride çocuk sahibi olmak istiyor. Bu ayki Kanada eşleştirilmiş kohortuna göre onam görüşmesinde verilecek en doğru bilgi hangisidir? Seçenekler. A: Bağış sonrası gebelik riskleri vericisi olmayan kadınlardan farklı değildir; ek danışmanlık gerekmez. B: Bağış sonrası gebelikte preeklampsi riski yaklaşık beş kat artar; bağıştan sonra gebelik önerilmez. C: Risk artışı yalnız gebelik yaşına göre küçük bebekte gösterilmiştir; hipertansif bozukluklar artmamıştır. D: Bağış sonrası gebelikte bileşik hipertansif sonlanım azalmıştır (RR 0,66); risk konuşmasına gerek yoktur. E: Bağış sonrası gebelikte gestasyonel HT, preeklampsi veya eklampsi ile yatış daha sıktır (%11,9 vs %8,3; RR 1,51), ancak gebeliklerin çoğu komplikasyonsuz seyreder. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Vücut yüzey alanı (BSA) 2,25 m² olan 46 yaşında erkek alıcı için iki canlı verici adayı var: eşi (44 yaş, BSA 1,55 m²) ve erkek kardeşi (45 yaş, BSA 2,10 m²). İkisi de tıbbi ve immünolojik açıdan uygun, HLA uyumsuzluk sayıları benzer.
Bu ayki UNOS kohortuna göre verici seçiminde dikkate alınabilecek en doğru bilgi hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?155.438 nakilde BSA oranı 5. vs 95. persentil (0,76 vs 1,37) için 1. yıl eGFR 50,7 vs 71,2 (fark 20,5) ve 5 yıllık greft kaybı aHR 1,93 (1,75–2,13) idi. BSA oranı 1. yıl eGFR ile ilişkide verici yaşından sonra en güçlü etkendi ve cinsiyet uyumsuzluğundan bağımsızdı. Gözlemsel veri; BSA nefron sayısının dolaylı vekili.
Kaynak: UNOS BSA oranı kohortu · Kidney Int Reports 2026 · PubMed · PMID 42936386 ↗Makaleye git ›
S20Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 20. Olgu sorusu. Vücut yüzey alanı (BSA) 2,25 m² olan 46 yaşında erkek alıcı için iki canlı verici adayı var: eşi (44 yaş, BSA 1,55 m²) ve erkek kardeşi (45 yaş, BSA 2,10 m²). İkisi de tıbbi ve immünolojik açıdan uygun, HLA uyumsuzluk sayıları benzer. Bu ayki UNOS kohortuna göre verici seçiminde dikkate alınabilecek en doğru bilgi hangisidir? Seçenekler. A: Verici/alıcı BSA oranı greft sonucuyla ilişkisizdi; verici seçiminde yalnız HLA uyumu dikkate alınmalıdır. B: Küçük böbrek–iri alıcı eşleşmesi kötü sonuçla ilişkiliydi (BSA oranı 0,76 vs 1,37: 1. yıl eGFR 50,7 vs 71,2; greft kaybı aHR 1,93); BSA oranı yüksek verici tercih edilebilir. C: BSA oranının etkisi verici-alıcı cinsiyet uyumsuzluğuna göre düzeltildiğinde tamamen ortadan kalktı. D: Yüksek BSA oranı hiperfiltrasyonla ilişkiliydi ve 5 yıllık greft kaybını artırdı (aHR 1,93). E: Verici yaşı sonuçla ilişkisizdi; 1. yıl eGFR'nin tek güçlü belirleyicisi BSA oranıydı. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Hollanda (UMCG) ve İsviçre (STCS) kohortlarında böbrek nakli alıcılarında ADPKD ile venöz tromboembolizm (VTE) arasındaki ilişki için hangisi doğrudur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?10 yıllık kümülatif VTE UMCG'de %13,5 vs %9,6, STCS'de %21,0 vs %15,1; düzeltilmiş HR 1,80 (%95 GA 1,21–2,69) ve 1,39 (1,13–1,72). Risk ilk 2 yılda en yüksekti ve erkeklerde daha belirgindi; ADPKD alıcılarında hemoglobin ~%7,0 daha yüksek, eritrositoz daha sıktı. Rutin profilaksi için veri yok.
S21Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 21. Bilgi güncelleme sorusu. Hollanda (UMCG) ve İsviçre (STCS) kohortlarında böbrek nakli alıcılarında ADPKD ile venöz tromboembolizm (VTE) arasındaki ilişki için hangisi doğrudur? Seçenekler. A: ADPKD VTE riskini artırmadı; tek fark kadın alıcılarda görülen hafif artıştı. B: VTE riski nakilden ancak 5 yıl sonra belirginleşti; ilk 2 yılda fark yoktu. C: Rutin profilaktik antikoagülasyonun bu fazla riski ortadan kaldırdığı gösterildi. D: ADPKD'li alıcılarda hemoglobin daha düşüktü ve VTE riski anemiyle açıklandı. E: ADPKD'li alıcılarda VTE riski yüksekti (düzeltilmiş HR 1,80 ve 1,39); risk ilk 2 yılda en yüksekti ve kısmen yüksek hemoglobinle açıklanıyor olabilir. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Soru 22 · Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi
Cerrahi kaynak kontrolü uygulanan septik şoklu erişkinlerde intraoperatif dobutamin + norepinefrini yalnız norepinefrinle karşılaştıran açık etiketli RKÇ'nin (n=584) ana bulgusu hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?Yeni ya da kötüleşen ABH (KDIGO) %22,8 vs %34,7, düzeltilmiş RR 0,64 (%95 GA 0,49–0,83); evre 2 (%4,8 vs %9,9) ve evre 3 ABH (%7,9 vs %13,6) da daha azdı, ancak 11 ikincil sonlanımın 9'unda fark yoktu. Taşikardi dobutamin grubunda daha sıktı; açık etiketli ve tek ülke verisi.
S22Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 22. Bilgi güncelleme sorusu. Cerrahi kaynak kontrolü uygulanan septik şoklu erişkinlerde intraoperatif dobutamin + norepinefrini yalnız norepinefrinle karşılaştıran açık etiketli RKÇ'nin (n=584) ana bulgusu hangisidir? Seçenekler. A: 7 günde yeni ya da kötüleşen ABH sıklığı farksızdı; dobutamin yalnız taşikardiyi artırdı. B: 7 günde yeni ya da kötüleşen ABH azaldı (%22,8 vs %34,7; düzeltilmiş RR 0,64); taşikardi daha sıktı. C: Dobutamin eklenmesi toplam ABH'yi azalttı, ancak evre 3 ABH'yi artırdı. D: Dobutamin 11 ikincil sonlanımın tümünde yarar sağladı ve mortaliteyi azalttı. E: ABH azalması yalnız diyaliz gerektiren ABH'de görüldü; KDIGO evre 2'de fark yoktu. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Soru 23 · Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi
52 yaşında erkek hasta, kadavra vericili böbrek naklinden sonraki ilk gün; greft erken çalışıyor, idrar çıkışı 350 mL/saat, potasyum 4,6 mmol/L. Servis protokolünde idrar çıkışına göre titre edilen SF + %5 dekstroz çift infüzyonu kullanılıyor.
Bu ayki RKÇ'ye göre en uygun yaklaşım hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?134 alıcıda Ringer laktatla 4. gün bikarbonat 19,39 vs 17,31 mEq/L ve kurtarma bikarbonatı gereksinimi %17,9 vs %58,2 idi (ikisi de p<0,001); 1. ay eGFR 61,63 vs 53,18 mL/dk/1,73 m² (p=0,028). Küçük ve açık etiketli; gecikmiş greft fonksiyonlu ve hacim kısıtlaması gereken alıcılara genellenmemeli.
Kaynak: Nakil sonrası Ringer laktat RKÇ · Kidney Int Reports 2026 · PubMed · PMID 42898223 ↗Makaleye git ›
S23Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 23. Olgu sorusu. 52 yaşında erkek hasta, kadavra vericili böbrek naklinden sonraki ilk gün; greft erken çalışıyor, idrar çıkışı 350 mL/saat, potasyum 4,6 mmol/L. Servis protokolünde idrar çıkışına göre titre edilen SF + %5 dekstroz çift infüzyonu kullanılıyor. Bu ayki RKÇ'ye göre en uygun yaklaşım hangisidir? Seçenekler. A: SF + dekstrozu sürdürmek; çalışmada Ringer laktatla kurtarma bikarbonatı gereksinimi daha sıktı. B: SF + dekstrozu sürdürmek; Ringer laktatla 1. ay eGFR anlamlı olarak daha düşük bulundu. C: Ringer laktata geçmeyi düşünmek; 4. gün bikarbonatı daha yüksek (19,39 vs 17,31 mEq/L) ve kurtarma bikarbonatı gereksinimi daha azdı (%17,9 vs %58,2). D: Sıvı türünü değiştirmemek; iki rejim arasında asit-baz açısından fark bulunmadı. E: Ringer laktatı yalnız gecikmiş greft fonksiyonu ve hacim kısıtlaması olan alıcılarda kullanmak. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Soru 24 · Akut Böbrek Hasarı ve Yoğun Bakım Nefrolojisi
47 yaşında kadın hasta; bir hafta içinde kreatinin 0,8'den 3,4 mg/dL'ye yükselmiş, idrarda dismorfik eritrosit var ve glomerülonefrit düşünülüyor. Spot UPCR 4,8 g/g; bu değer tedavi yanıtını izlemede başlangıç kabul edilmek isteniyor.
Bu ayki prospektif kohorta göre en uygun yaklaşım hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?100 yatan ABH hastasında Lin CCC ABH sırasında UACR 0,81 ve UPCR 0,68, iyileşme sonrası 0,89 ve 0,83 idi; uyum sınırları ABH'de geniş, spot oranlar 24 saatlik değeri %36–56 fazla tahmin ediyor. Güvenilmezlik en çok korunmuş bazal fonksiyon, ağır ABH ve hemodinamik etiyolojide belirgin.
S24Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 24. Olgu sorusu. 47 yaşında kadın hasta; bir hafta içinde kreatinin 0,8'den 3,4 mg/dL'ye yükselmiş, idrarda dismorfik eritrosit var ve glomerülonefrit düşünülüyor. Spot UPCR 4,8 g/g; bu değer tedavi yanıtını izlemede başlangıç kabul edilmek isteniyor. Bu ayki prospektif kohorta göre en uygun yaklaşım hangisidir? Seçenekler. A: Spot UPCR ABH sırasında 24 saatlik idrarla mükemmel uyumludur; doğrudan başlangıç değeri alınabilir. B: Spot oranlar ABH'de proteinüriyi olduğundan düşük gösterir; gerçek değer 4,8 g/gün'ün üstündedir. C: UACR, ABH sırasında UPCR'den daha kötü uyum gösterdiği için hiç kullanılmamalıdır. D: ABH sırasında spot oranlar 24 saatlik değeri %36–56 fazla tahmin edebilir; 24 saatlik idrarla doğrulamak ya da iyileşme sonrası tekrarlamak. E: Spot oranlar yalnız bazal böbrek fonksiyonu bozuk hastalarda güvenilmezdir; bu hastada sorun yoktur. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
63 yaşında kadın hasta; KBH evre 3b, osteoporoz nedeniyle izleniyor ve yakın zamanda vertebra kırığı geçirmiş. Oral demire yanıtsız demir eksikliği anemisi için IV demir planlanıyor.
Bu ayki meta-analize göre en uygun yaklaşım hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?21 çalışmalık derlemede (3 RKÇ, n=364) 35–42. günde hipofosfatemi ferrik karboksimaltozla daha sıktı (RR 8,37; %95 GA 5,10–13,75); ağır hipofosfatemi ferrik karboksimaltozda %11,3 iken ferrik derizomaltozda gözlenmedi ve 5–8 haftayı aşan kalıcı hipofosfatemi de ferrik karboksimaltozda daha sıktı. Özette KBH alt grubu bildirilmiyor.
S25Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 25. Olgu sorusu. 63 yaşında kadın hasta; KBH evre 3b, osteoporoz nedeniyle izleniyor ve yakın zamanda vertebra kırığı geçirmiş. Oral demire yanıtsız demir eksikliği anemisi için IV demir planlanıyor. Bu ayki meta-analize göre en uygun yaklaşım hangisidir? Seçenekler. A: Ferrik karboksimaltozla hipofosfatemi çok daha sıktır (RR 8,37); ferrik derizomaltoz düşünülebilir, ferrik karboksimaltoz verilirse birkaç hafta sonra fosfor bakılmalıdır. B: İki preparat hipofosfatemi açısından eşdeğerdir; seçim yalnız fiyata ve uygulama süresine göre yapılabilir. C: Ferrik karboksimaltoz tercih edilmelidir; ağır hipofosfatemi ferrik derizomaltozda %11,3 sıklıktadır. D: Hipofosfatemi yalnız ilk 48 saatte görülür ve kendiliğinden düzelir; sonrasında fosfor izlemi gerekmez. E: Hipofosfatemi riski yalnız diyaliz hastalarında vardır; bu hastada dikkate alınması gerekmez. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Stockholm Sodyum Kohortu'nda PPI başlayanlar H2RA başlayanlarla karşılaştırıldığında 90 günlük hiponatremi riskiyle ilgili hangisi bulunmuştur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?n=492.994 (IPTW): 90 günde Na <125 HR 2,57 (%95 GA 1,74–3,81), mutlak risk %0,24 vs %0,09, NNH 680; Na <130 HR 1,72, Na <135 HR 1,43. Olaylar tedavi başlangıcından kısa süre sonra kümeleniyor; gözlemsel veri ve mutlak risk rutin tarama için düşük.
S26Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 26. Bilgi güncelleme sorusu. Stockholm Sodyum Kohortu'nda PPI başlayanlar H2RA başlayanlarla karşılaştırıldığında 90 günlük hiponatremi riskiyle ilgili hangisi bulunmuştur? Seçenekler. A: PPI ile hiponatremi riski artmadı; H2RA'lar daha yüksek hiponatremi riskiyle ilişkiliydi. B: Na <125 riski arttı (HR 2,57), ancak mutlak risk düşüktü (%0,24 vs %0,09; NNH 680) ve olaylar başlangıçtan kısa süre sonra kümelendi. C: Mutlak risk yüksek bulunduğu için PPI başlanan her hastaya rutin sodyum taraması önerildi. D: Risk artışı ancak bir yıllık kesintisiz PPI kullanımından sonra ortaya çıktı. E: Yalnız hafif hiponatremi (Na <135) arttı; derin hiponatremi (Na <125) riski değişmedi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Fransa'da tek yanık merkezinde YBÜ'ye yatan 1758 yanık hastasında disnatremi ile böbrek sonlanımlarını inceleyen kohortta hangisi bulunmuştur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?Disnatremi %56,3 idi (hiponatremi %50,5, hipernatremi %23,8). Yaş ve yanık yüzey alanına göre düzeltmede hipernatremi MAKE ile aHR 4,03 (%95 GA 2,92–5,56), hiponatremi aHR 1,15 (0,85–1,55) ile ilişkiliydi. Retrospektif tek merkez verisi; düzeltmenin sonlanımı iyileştirdiği gösterilmedi.
Kaynak: Yanık YBÜ kohortu · Anaesth Crit Care Pain Med 2026 · PubMed · PMID 42956896 ↗Makaleye git ›
S27Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 27. Bilgi güncelleme sorusu. Fransa'da tek yanık merkezinde YBÜ'ye yatan 1758 yanık hastasında disnatremi ile böbrek sonlanımlarını inceleyen kohortta hangisi bulunmuştur? Seçenekler. A: Hiponatremi YBÜ çıkışında MAKE ile güçlü ilişkiliydi (aHR 4,03); hipernatremi ilişkisizdi. B: Hiponatremi ve hipernatremi MAKE ile benzer güçte ve bağımsız olarak ilişkiliydi. C: Hipernatreminin hızlı düzeltilmesinin MAKE'i azalttığı bu kohortta gösterildi. D: Hipernatremi YBÜ çıkışında MAKE ile ilişkiliydi (aHR 4,03; MAKE %32,3 vs %5,4); hiponatremi ilişkisizdi. E: Disnatremi nadirdi (hastaların %5'inden azında) ve böbrek sonlanımıyla ilişkisizdi. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Telmisartan 40 mg ile KB kontrolsüz hastalarda telmisartan/klortalidon sabit doz kombinasyonunu iki klortalidon dozunda sınayan 8 haftalık faz III RKÇ'de (n=254) hangisi bulunmuştur?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?8. haftada oturur SKB farkı 40/12,5 mg ile −9,5 mmHg (%95 GA −13,5 ile −5,6), 40/6,25 mg ile −6,1 mmHg (%95 GA −10,4 ile −1,9); KB kontrolü %53,2 ve %43,0 vs %32,9. Güvenlik profilleri benzerdi; 8 haftalık veri KBH'de elektrolit ve eGFR etkisi için yetersiz.
Kaynak: Telmisartan/klortalidon faz III RKÇ · Am J Hypertens 2026 · PubMed · PMID 42853078 ↗Makaleye git ›
S28Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 28. Bilgi güncelleme sorusu. Telmisartan 40 mg ile KB kontrolsüz hastalarda telmisartan/klortalidon sabit doz kombinasyonunu iki klortalidon dozunda sınayan 8 haftalık faz III RKÇ'de (n=254) hangisi bulunmuştur? Seçenekler. A: Düşük doz klortalidon (6,25 mg) da telmisartana göre oturur SKB'yi ek olarak düşürdü (−6,1 mmHg); 12,5 mg ile fark −9,5 mmHg idi. B: Yalnız 12,5 mg klortalidonlu kombinasyon SKB'yi anlamlı düşürdü; 6,25 mg'lık kombinasyon telmisartandan farksızdı. C: Kombinasyonlar SKB'yi düşürdü, ancak KB kontrol oranı telmisartan kolundan farklı değildi. D: Hipokalemi ve hiponatremi nedeniyle 12,5 mg'lık kombinasyonun güvenlik profili belirgin kötüydü. E: KBH'li alt grupta kombinasyon 8 haftada eGFR'yi telmisartana göre anlamlı olarak artırdı. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
59 yaşında erkek hasta; KBH evre 3a (eGFR 52 mL/dk/1,73 m²), UACR 420 mg/g, iki antihipertansif kullanıyor. Poliklinikte tekrarlı ölçümlerde KB 126/78 mmHg, ancak ekokardiyografide sol ventrikül hipertrofisi ilerliyor.
Bu ayki meta-analize göre en uygun sonraki adım hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?68 çalışmalık meta-analiz (n=41 989) diyaliz dışı KBH'de maskeli HT %23, beyaz önlük HT %11, noktürnal HT %57 ve non-dipping %66 sıklık bildirdi. ABPM ve ev ölçümü maskeli ve beyaz önlük HT saptamada eşdeğerdi; GFR ile maskeli/beyaz önlük HT sıklığı arasında ilişki yoktu.
S29Kendinizi sınayın · olgu sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 29. Olgu sorusu. 59 yaşında erkek hasta; KBH evre 3a (eGFR 52 mL/dk/1,73 m²), UACR 420 mg/g, iki antihipertansif kullanıyor. Poliklinikte tekrarlı ölçümlerde KB 126/78 mmHg, ancak ekokardiyografide sol ventrikül hipertrofisi ilerliyor. Bu ayki meta-analize göre en uygun sonraki adım hangisidir? Seçenekler. A: Ofis KB hedefte olduğu için ek KB değerlendirmesi gerekmez; mevcut tedaviyi değiştirmeden sürdürmek. B: Beyaz önlük hipertansiyonu en sık fenotip olduğundan (yaklaşık %60) antihipertansif dozunu azaltmak. C: ABPM ile (erişim yoksa yapılandırılmış ev ölçümüyle) maskeli ve noktürnal hipertansiyonu araştırmak; sıklıkları %23 ve %57 bildirildi. D: Ev ölçümü maskeli HT'yi saptamada ABPM'den belirgin kötü olduğundan yalnız ABPM sonucunu kabul etmek. E: Maskeli HT yalnız eGFR <30'da sık görüldüğünden bu evrede maskeli HT araştırmamak. Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
≥65 yaş ileri KBH hastalarında HD, PD ve konservatif böbrek bakımını anlatan video karar desteğini olağan bakımla karşılaştıran VIDEO-KD RKÇ'sinin (n=453) sonuçlarıyla uyumlu ifade hangisidir?
Cevap gizli. Bir seçeneğe tıklayın ya da seçmeden görün.
Neden?12 ayda İBP kaydı %56,6 vs %40,0 (fark %16,6; %95 GA 7,5–25,7), tedavi seçenekleri görüşmesinin kaydı %46,1 vs %31,6 idi. Video sonrası kararsız hasta %13,2 vs %41,3, konservatif bakımı tercih %50,7 vs %31,8. Sonlanım kayıt düzeyinde ve katılımcıların %82,8'i beyaz.
S30Kendinizi sınayın · bilgi güncelleme sorusu‹ Giriş ve puanİçindekiler
Soru 30. Bilgi güncelleme sorusu. ≥65 yaş ileri KBH hastalarında HD, PD ve konservatif böbrek bakımını anlatan video karar desteğini olağan bakımla karşılaştıran VIDEO-KD RKÇ'sinin (n=453) sonuçlarıyla uyumlu ifade hangisidir? Seçenekler. A: İleri bakım planlaması kaydı iki kolda benzerdi; video sonrası yalnız kararsız hasta oranı arttı. B: Video sonrası hastaların çoğu HD'yi tercih etti; konservatif bakım tercihi azaldı. C: Video karar desteği diyaliz başlangıcını geciktirerek 12 aylık mortaliteyi azalttı. D: Sonlanım hasta bildirimli yaşam kalitesiydi; 3. ayda ölçüldü ve fark saptanmadı. E: 12 ayda ileri bakım planlaması kaydı arttı (%56,6 vs %40,0) ve konservatif bakımı tercih edenler çoğaldı (%50,7 vs %31,8). Cevabı görmek için bir seçeneğe tıklayın.
Am J Kidney DisClinical Trials: A Call for Collaboration Between Pediatrics and Internal Medicine42966595
JAMAEffect of Vasopressin Initiation Threshold on Septic Shock Mortality: The VASSPR Cluster Crossover Randomized Strategy Trial42872917
JAMAIndividualized Cardiac Index-Guided Hemodynamic Therapy in High-Risk Patients Undergoing Elective Major Abdominal Surgery: The PELICAN Randomized Clinical Trial42896534
JAMAIsoflurane-Based Inhaled Sedation in Mechanically Ventilated Adults With Acute Hypoxemic Respiratory Failure: The SAVE-ICU Randomized Clinical Trial42872958
Clin Kidney JShort-term effects of an SGLT2 inhibitor on divalent ions in autosomal dominant polycystic kidney disease: a randomized crossover trial42936265
Clin Kidney JGut-kidney signaling is impaired in individuals with type 2 diabetes42851342
J Bone Miner ResChildren with X-linked hypophosphatemia have hypertension and left ventricular hypertrophy associated with obesity42831698
Eur J Intern MedImplementation of guideline-directed cardioprotective therapy in patients living with type 2 diabetes in outpatient cardiology ambulatory setting: the Italian CardioMET registry42833986
Card Fail RevOvercoming Hyperkalaemia to Optimise Heart Failure Therapy: The Emerging Role of Novel Potassium Binders42866084
Nephrol Dial TransplantAldosterone and Residual Cardiorenal Risk: Pathophysiology and Emerging Therapeutic Strategies42886065
Clin Kidney JPreoperative parathyroid imaging in CKD-related secondary hyperparathyroidism: a systematic review and diagnostic test accuracy network meta-analysis42924101
Clin J Am Soc NephrolCardiovascular-Kidney-Metabolic Syndrome in Youth: Early Detection, Management, and Innovative Frameworks to Shift Care Paradigms42961494
J Am Soc NephrolFibroblastic Reticular Cell-Derived and CD5L-Enriched Exosomes Remodel Renal Lipid Metabolism in Porcine Sepsis-Associated Acute Kidney Injury42848450
Am J Kidney DisCurrent Challenges and Future Directions in US Maintenance Dialysis Care: A Policy-Innovation Perspective42966594
Kidney IntFingerprinting the polycystic kidney: radiomics of the noncystic parenchyma for earlier ADPKD detection42901686
Kidney MedClinical Application of Hemadsorption in Maintenance Hemodialysis Patients: An Adapted English Republication of the Chinese HA-MHD Consensus42965173
Nephrol Dial TransplantCopeptin and urine concentrating capacity predict kidney function decline in lithium-treated patients42847926
Kidney360Dietary Behaviors and Urinary Biomarkers in a Self-Management Support Program Among Low-Income Adults with CKD42912455
J Am Soc NephrolProteinuria, eGFR Decline, and the Pathway to Kidney Failure in Alport Syndrome42949772
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 1 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 2/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Kidney IntCharacterization of IgA, IgA immune complexes and complement depositions in IgA nephropathy using laser microdissection and mass spectrometry42918416
Clin J Am Soc NephrolCloud-Based AI Application for Classifying Arteriovenous Hemodialysis Vascular Access Aneurysms: Findings from a Masked Multicenter Derivation Cohort Study42821327
J Am Soc NephrolThe Dosage Logic of PKD1: RNA Regulation and Therapeutic Derepression42931824
Am J NephrolDaily Caloric Restriction in Overweight and Obese Adults with ADPKD: Rationale and Protocol of a Randomized Controlled Trial42891955
Nephrol Dial TransplantHeart failure in chronic kidney disease: what the second universal definition changes42832082
Am J Kidney DisClinicopathologic and Outcome Characteristics of Glomerulopathy With Striated Deposits: A Case Series42901299
Am J Kidney DisA Case of Bio-Dissimilarity: Rapidly Progressive Glomerulonephritis Following Switch From Infliximab to Infliximab-abda42966592
Am J Kidney DisFrailty Assessment and Treatment Effects in Clinical Trials of Disease-Modifying Therapies for CKD42966593
Nephrol Dial TransplantGATM-mediated creatine synthesis alleviates acute kidney injury by promoting lipophagy in renal tubular epithelial cells42832037
JAMAHeart Transplant for Advanced Heart Failure: A Review42862549
JAMADevelopment and Validation of an Adult Medical Urgency Score for US Donor Heart Allocation42862588
Am J HypertensEffects of Anti-Hypertensive Agents on Orthostatic Changes: Secondary Analysis of the Treatment of Mild Hypertension Study (TOMHS)42820774
J HypertensBlood pressure and homocysteine-lowering effects of the amlodipine/folic acid combination in patients with hypertension and serum homocysteine concentration ≥10 μmol/l (H-type hypertension): a multicenter, randomized, double-blind, parallel-controlled clinical trial42861767
Am J HypertensCost-effectiveness analysis of an mHealth intervention to improve hypertension control in patients with elevated cardiovascular risk42925423
Front NeurolStress index (glucose-to-potassium ratio) as a predictor of outcome in traumatic brain injury: systematic review and meta-analysis42889002
Front Med (Lausanne)The effect of goal-directed fluid therapy on endothelial glycocalyx and short-term postoperative recovery quality in older patients undergoing laparoscopic hernia or gallbladder surgery: a randomized controlled double-blind clinical study42952895
Clin Kidney JVitamin K and vascular calcification: from biological plausibility to clinical realism42851346
Nephrol Dial TransplantHigh sensitivity C-reactive protein and the risk of cardio-kidney outcomes in adults with moderate to severe chronic kidney disease: a nationwide study42886061
Clin J Am Soc NephrolAssociation of Life's Essential 8 with Risk of End-Stage Kidney Disease in the United Kingdom Biobank Study42879211
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 2 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 3/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Nephrol Dial TransplantLong forms of cardiac troponin T are independent of kidney function and improve the diagnosis of myocardial infarction42886060
Nephrol Dial TransplantAnti-CD38 monoclonal antibodies in kidney disease: mechanistic rationale and emerging clinical evidence42878696
J Am Soc NephrolEpithelial PDGF-C Contributes to Crescentic Glomerulonephritis and FSGS in Part via Activation of Parietal Epithelial Cells42853622
Nephrol Dial TransplantCircular RNAs at the Crossroads of Inflammation, Fibrosis and Tissue Repair42925153
Am J Kidney DisDepressive Symptoms and Incident Peripheral Arterial Disease Among Adults With CKD: Findings From the Chronic Renal Insufficiency Cohort (CRIC) Study42913995
Kidney IntThe Chronic Renal Insufficiency Cohort (CRIC) study measured hepcidin, cardiovascular, kidney and metabolic outcomes in chronic kidney disease42901323
Nephrol Dial TransplantFrom prematurity and low birth weight to CKD: opportunities for intervention42836521
J Am Soc NephrolKidney Tubule Aging Across Adulthood42862629
Nephrol Dial TransplantImpact of selection bias on the association of kidney function polygenic scores with CKD progression in populations with CKD42832030
Am J NephrolFluid Intake and Kidney Function: A Systematic Review and Dose-Response Meta-analysis42886618
Kidney IntOxidative Stress Potentiates a STAT1-APOL1 Feedforward Loop and Governs Disease Severity in APOL1-Mediated Kidney Disease42901322
J Am Soc NephrolInterorgan Signaling in Kidney Health and Disease42950243
Am J Kidney DisClinicopathologic Spectrum and Treatment Response of Syphilis-Associated Kidney Disease: A Systematic Review42966598
Am J Kidney DisEvolution of Stakeholder Involvement and Scope of Research Priority-Setting Studies in Kidney Disease: A Systematic Review42833571
Am J Kidney DisUrinary Metabolites in Tryptophan-Kynurenine Pathway and Risk of CKD Progression in Patients With Type 2 Diabetes42901298
Nephrol Dial TransplantAssociation between multimorbidity and discordance between creatinine- and cystatin C-based eGFR42858001
Nephrol Dial TransplantFrom Stone Removal to Disease Management: Do the 2026 EAU Guidelines Call for a New Urology-Nephrology Partnership?42895741
Nephrol Dial TransplantC5 Inhibition for Anti-Cancer Therapy-Induced Renal Thrombotic Microangiopathy42910900
Kidney IntKidney stone disease: to drink or not to drink-that is the question42901682
Nephrol Dial TransplantIntravenous Thrombolysis for Acute Ischemic Stroke Across Kidney Function42822011
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 3 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 4/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Ann Intern MedDiagnosis and Treatment of Cardiovascular Conditions in Medicare Advantage In-Home Health Risk Assessments42896184
JAMAObesity in Children Aged 2 to 12 Years: A Review42905688
J HypertensAge-specific reference values for pulse wave velocity in paediatric populations: a systematic review with meta-analysis42853223
Kidney360Validation of the Klinrisk CKD Progression Model in the Dapagliflozin and Prevention of Adverse Outcomes in CKD (DAPA-CKD) Population42868053
Kidney Int RepDistinct Pharmacodynamic Complement Biomarker Signatures Define Iptacopan and Pegcetacoplan Treatment in C3 Glomerulopathy42898424
Kidney Int RepLong-Term Opioid and Gabapentinoid Related Harms in CKD42910008
Kidney360Patient Perspectives on Their Home Peritoneal Dialysis Experience: A Qualitative Study42886540
Kidney360Patient-Centered Observations of Outpatient Hemodialysis: An Exploratory Systems Approach to Understanding Infection Prevention Using Human Factors42826056
Kidney360Impact of Cigarette Smoking among Living Donors on Kidney Transplant Graft Survival42821333
Clin Kidney JBlood pressure variability associates with mortality risk of patients with ANCA-associated vasculitis42899105
Kidney Int RepRenal Blood Flow as Marker for Disease Progression in ADPKD42926819
Clin Kidney JCombined statin and fenofibrate therapy and cardiorenal outcomes in patients with CKD, dyslipidemia, and ischemic heart disease42866096
Kidney MedPeritoneal Dialysis-Associated Peritonitis: A Case Report42831152
Kidney Int RepData-Driven Clustering of Secretory Bone and Inflammatory Markers to Subphenotype Patients Undergoing Hemodialysis42834924
Kidney360Real-World Diagnostic Coding and Biomarker Testing for CKD Across Diabetes, Hypertension, and Cancer: A Multisite OMOP Study42862646
Am J NephrolAssociation of Hemoglobin Levels with Progression to End-Stage Kidney Disease in IgA Nephropathy: A Sex-Specific Analysis42858269
Kidney MedRisk of Progression and Costs of Care for Patients With Chronic Kidney Disease42820039
Clin Kidney JEarly postoperative galectin-3 for risk stratification of delayed graft function after kidney transplantation42871982
Am J NephrolRisk of kidney failure in biopsy-verified kidney disease type in type 2 diabetes: A registry-based longitudinal cohort study42879343
Kidney360Chronic Pain in Autosomal Dominant Polycystic Kidney Disease and the Long-Term Effects of Increasing Water Intake42862649
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 4 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 5/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Kidney MedCost-Effectiveness of Dapagliflozin in the Treatment of Patients With Chronic Kidney Disease in Denmark42831007
Kidney360Variation in Living Donor Evaluation and Acceptance across the United States42821330
Clin Kidney JRemnant cholesterol and cardiovascular risk in maintenance haemodialysis42866110
Kidney Int RepClaims-Based Phenotyping of Acute Kidney Transplant Rejection in a National Medicare Cohort42898365
Kidney MedA Novel Single-Needle Distal Return Strategy Achieves Sustained Dialysis Efficacy and Eliminates Reinterventions in High-Risk Arteriovenous Fistulas42831141
Kidney360Heavy Numbers: When Obesity Tips the Balance between Creatinine- and Cystatin C-Based eGFR42848598
Kidney Int RepRenal Outcomes in Hereditary Fibrinogen A Alpha-Chain Amyloidosis42890350
Am J NephrolMesenchymal stromal cell derived membrane particles improve metabolic activity and functional performance during porcine kidney normothermic machine perfusion42858281
Kidney360Targeted-Release Formulation Budesonide (Nefecon) for the Treatment of IgA Nephropathy in Three Adolescents42848663
Kidney MedThe Role of Genetic Testing in Tolvaptan Decision Making: A Case of Atypical Cystic Kidney Disease Associated With CYP24A142964772
Kidney360Social Support and Clinical Outcomes Among Older Adult Men and Women in the Chronic Renal Insufficiency Cohort42862652
Clin Kidney JImpact of renin-angiotensin system inhibitors discontinuation in advanced chronic kidney disease: a target trial emulation42851449
Clin Kidney JDiagnostic disclosure, communication quality, and patient experience in autosomal dominant polycystic kidney disease42936236
Kidney Int RepSystematic Review of Persistent Microscopic Hematuria and Kidney Outcomes in IgAN42835070
Kidney Int RepLeveraging Natural Language Processing to Identify Variation in Kidney Transplant Access42835098
Kidney MedICD-Coded Versus Undiagnosed Acute Kidney Injury in the Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) Study42893195
Kidney360Managing Concurrent Antibody-Mediated Rejection and BK Polyomavirus Nephropathy After Kidney Transplantation: Successful Treatment Using CD38 Blockade42826058
Kidney360Handgrip Strength for Mortality Prediction in Hemodialysis Patients Using the Chronological-to-Metabolic Age Ratio: A Multicenter Prospective Cohort Study42848613
Clin Kidney JAssociation of eplet mismatch load and allograft injury in kidney transplant recipients42865783
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 5 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 6/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Kidney360Real-World Etelcalcetide Therapy for Secondary Hyperparathyroidism in Hemodialysis Patients with Inadequate Cinacalcet Response or Intolerance: Prospective Observational Study42862647
Kidney MedA Case Report of Primary Hyperoxaluria Type 1 Diagnosed in a Geriatric Patient Receiving Dialysis: Unique Clinical Course With Lumasiran42909132
Clin Kidney JA blood test-derived skeletal muscle index combined with handgrip strength identifies a sarcopenia-related high-risk phenotype in non-dialysis-dependent chronic kidney disease42866078
Kidney Int RepSystematic Review of Renal Infarction Clinical Presentation, Causes, and Outcomes42824378
Kidney MedPredicting the Risk of Unplanned Hospital Encounters in Hemodialysis Patients: A Comparison Between Clinicians and a Machine Learning Prediction Algorithm42894684
Kidney MedNeighborhood Disadvantage and Dementia Risk Among Older Patients With Kidney Failure: Differences by Race/Ethnicity and Urbanicity42819435
Kidney Int RepPotential Role of the Urokinase-Type Plasminogen Activator Receptor-Integrin β3 Axis in Podocyte Adhesion Instability and Loss42828166
Kidney MedUremic Optic Neuropathy as the Initial Manifestation of Advanced Chronic Kidney Disease42828268
Kidney MedHumoral and Cellular Immune Responses Following Bivalent SARS-CoV-2 mRNA Vaccines in Patients Undergoing Hemodialysis: A Prospective Cohort Study42819460
Kidney MedIncident Type 2 Diabetes in Individuals With CKD: The REGARDS Study42898242
Kidney360Preeclampsia and Hypertension Disorders of Pregnancy in Women with Kidney Disease42879212
NephronAssociation of donor age and impaired renal function with graft survival after deceased donor kidney transplantation: Insights from Japanese national registry data42832451
Clin Kidney JSelective serotonin reuptake inhibitors and tricyclic antidepressants differentially affect heart failure risk in patients with kidney failure42909902
Kidney MedCharacteristics of Patients Involved With the Kidney Supportive Care Program: A Cohort Study of Routinely Collected Data42959538
Kidney360Urgent Start of Peritoneal Dialysis Versus Hemodialysis in Kidney Failure in Severe Metabolic Acidosis: A Prospective Study42853619
Kidney Int RepMultimodal Profiling of Complement Expression and Association With Outcomes in ANCA-Associated Vasculitis With Glomerulonephritis42866688
Clin Kidney JAlbuminuria is associated with higher turnover-related bone histomorphometric indices in chronic kidney disease stages 3-442865769
Clin Kidney JTime from acute kidney injury to continuous renal replacement therapy and outcomes in critically ill children42824696
Kidney MedProcurement and Waste in Hemodialysis: A Detailed Life Cycle Assessment to Reduce Environmental Impact42926757
Clin Kidney JGender disparities in Swedish specialized nephrology care42824686
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 6 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 7/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Kidney MedDiabetic Retinopathy Risk in SGLT2i vs GLP1RA Initiators With CKD Stages 3-4 and Type 2 Diabetes42935909
Clin Kidney JDiffusion tensor MR neurography reveals altered sciatic and tibial nerve microstructure in chronic dialysis patients42899103
Kidney360Superimposed FSGS Lesions Worsen Kidney Prognosis in Diabetic Nephropathy42821334
Kidney360Impact of Altitude on Hemoglobin Response to Sodium-Glucose Cotransporter 2 Inhibitors in CKD: The SGaLTItude Study42954923
Clin Kidney JSerum calcium dynamics and risk of all-cause hospitalization and mortality in hemodialysis patients: a landmark analysis from the international DOPPS42824348
Clin Kidney JExamining factors associated with catheter-defined unplanned dialysis initiation: a UK Renal Registry analysis42851443
Kidney MedPatients' Attitudes on the Use of Expanded Outreach to Find a Kidney Donor: A Mixed-Methods Study42827692
Am J NephrolOsteoporosis Causes Nephrolithiasis: A Bidirectional Two-Sample Mendelian Randomization Study42911882
Kidney Int RepCharacterizing Within-Center Placement of Out-of-Sequence Deceased-Donor Kidney Transplants42835064
Kidney360A Case of Severe Nonsteroidal Anti-Inflammatory Drug-Associated Acute Kidney Injury in a Patient with CYP2C9*2/*2: Lessons from the Vulture Crisis42873594
Kidney MedFinerenone Use in Coenzyme Q8B-Related Focal Segmental Glomerulosclerosis42893208
Kidney MedA Mixed-Methods Assessment of Health Care Professionals' Perspectives on CRRT Delivery and Opportunities for Improvement42959331
Kidney MedAssociations Between the Nutritional Risk Index for Japanese Hemodialysis Patients and the Risk of Bone Fractures in Patients Receiving Hemodialysis: The Q-Cohort Study42959993
Kidney Int RepKidney Transcatheter Arterial Embolization Reduces Kidney Cyst Infection in Patients With ADPKD42840242
Kidney MedChronic Kidney Disease-Associated Pruritus in Danish Dialysis Patients: A Cross-Sectional Multicenter Study of Prevalence, Disease Burden, and Current Treatment Practices42890303
Kidney MedSleep Disturbances in Chronic Kidney Disease - The CKD-REIN Cohort Study42899186
Kidney360Rituximab-Belimumab Sequential Therapy in Refractory Minimal Change Disease42879209
Kidney360Acute Kidney Injury Duration After Cisplatin Treatment and Subsequent CKD Risk: A Single-Center Retrospective Study42848615
Kidney Int RepHypomagnesemia in Hypoparathyroidism, Sensorineural Deafness, and Renal Dysplasia Syndrome Caused by Pathogenic Variants of42894630
Kidney MedRituximab as Rescue Therapy for Atezolizumab-Induced IgA Vasculitis42831147
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 7 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Bu ay · diğer yayınlar · 8/8
Ayrı sayfa açılmayan 150 yayın
Kidney Int RepHigh Prevalence and Limited Perinatal Prediction of Kidney Dysfunction in Adolescents Born Extremely Preterm42903614
Clin Kidney JNovel associations of Claudin gene variants with kidney stone disease42824688
Am J NephrolThe Cardiorenal Protective Effects of Low-Dose Tolvaptan in Peritoneal Dialysis Patients with Volume Overload42848729
Clin Kidney JEfficacy and safety of low-dose telitacicept in IgA nephropathy: a real-world study42899115
Am J NephrolTubuloreticular Inclusions in Kidney Tissues of Patients with Lupus Nephritis: An Ultrastructural Biomarker of Type I Interferon-Driven Disease Activity42879329
BMJAdvances in the management of renal cell carcinoma42933810
J HypertensPulmonary hypertension and right ventricular dysfunction in hemodialysis: an overlooked cardiorenal interface and a target for dialysis prescription42937095
J HypertensNighttime and daytime urine sodium excretion, nighttime and daytime blood pressure and nocturia frequency in patients with chronic kidney disease42853214
Am J HypertensAmlodipine and Nifedipine Associations with B-Type Natriuretic Peptide in Women with Hypertension and Heart Failure with Preserved Ejection Fraction42895302
İçindekilerTaramada bulundu, makale tavanı nedeniyle özetlenmedi · PMID → PubMed
Diğer yayınlar, 8 bölü 8. Bu sayfadaki yayınlar taramada bulundu ama ayrı sayfa açılmadı; yalnızca başlıkları listelendi.
Kısaltmalar · 1/14 · 35L – aOR
Kısaltmalar ve açılımları
35L35 L vücut suyuna (üre dağılım hacmi) normalize edilmiş klerens birimi (mL/dk/35L)